Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3090570

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 5 listopada 2020 r.
II SA/Ol 622/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.).

Sędziowie WSA: Alicja Jaszczak-Sikora, Marzenna Glabas.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Ł. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "(...)" nr "(...)" w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z "(...)" Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w I. (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity na dzień wydania decyzji Dz. U. z 2019 r. poz. 1499 z późn. zm., dalej jako: ustawa o PSP), § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 listopada 2005 r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 241, poz. 2033 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie z 2005 r.), stwierdził utratę przez Ł.R. (dalej jako: strona lub skarżący) uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem 1 stycznia 2020 r. oraz wygaśnięcie decyzji z "(...)" w sprawie przyznania stronie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zmienionej decyzją z "(...)". W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z "(...)" organ I instancji przyznał stronie równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, a decyzją z "(...)" podtrzymał w mocy tą decyzję w zakresie przyznanego równoważnika, natomiast zmienił uzasadnienie w zakresie przesłanek wpływających na przyznanie przedmiotowego świadczenia. Decyzje zostały wydane bezterminowo. Wskazano, że w oświadczeniu mieszkaniowym z 22 stycznia 2020 r. strona podała, że wraz z rodziną zamieszkuje w domu, którego jest właścicielem w 1/8 części, a którego powierzchnia mieszkalna domu wynosi 84,28 m2, przy czym zajmuje ze swoją rodziną dwa pokoje o powierzchniach: 12 m2 i 7,75 m2. Podano, że rzuty pomieszczeń domu znajdują się w dostarczonej w 2019 r. dokumentacji technicznej. W dodatkowych wyjaśnieniach do złożonego oświadczenia mieszkaniowego strona poinformowała, że posiada również własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 36,6 m2 w B., a także posiada 8/64 udziału we własności nieruchomości położonej w G., przy czym w przypadku obu nieruchomości czas przejazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, przekracza w obie strony 2 godziny. Wskazano, że za członków rodziny strony należy uznać żonę, syna i córkę, a w związku z tym strona posiada uprawnienie do 4 norm zaludnienia, co oznacza, że przysługuje jej lokal o powierzchni od 28 do 40 m2 powierzchni pokoi. Podniesiono, że przeprowadzone oględziny domu, w którym zamieszkuje strona z rodziną, wykazały niezgodność stanu rzeczywistego z dokumentacją dotyczącą pokoi zajmowanych przez stronę, polegającą na innym rozkładzie komunikacyjnym między pokojami, tj. wejście do pokoju oznaczonego nr 5 odbywa się przez pokój nr 4, a nie przez korytarz. Podano, że podczas oględzin strona wyjaśniła, że on i jego rodzina mają możliwość wejścia do pozostałych pokoi, które znajdują się w domu, a także korzystają z łazienki, toalety oraz kuchni i ciągów komunikacyjnych. Poinformowała także, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, przy czym, jeśli chodzi o koszty utrzymania domu są one dzielone na jego rodzinę oraz matkę. Wobec powyższego organ I instancji, stwierdził, że powierzchnia pokoi będących do dyspozycji strony i jego rodziny wynosi 48,87 m2. Organ I instancji wskazał, że pod uwagę wzięto dwa pokoje na piętrze oraz salon, z którego - jak ustalono podczas oględzin - strona i jego rodzina korzystają w swobodny sposób. W związku z tym powierzchnia pokoi odpowiada przysługującej stronie normie zaludnienia. Skoro zaś strona posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, spełniającego wymagania norm zaludnienia, o których mowa w ustawie o PSP, a tym samym posiada lokal w miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby, nie należy jej się prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia:

- art. 107 § 3 k.p.a. przez niezgodne z wymogami sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na brak wyjaśnienia podstawy prawnej w zakresie zastosowania trybu wygaśnięcia decyzji z "(...)";

- art. 107 § 3 k.p.a. przez niezgodne z wymogami sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na brak wyjaśnienia podstaw faktycznych determinujących przyjęcie daty 1 stycznia 2020 r. jako daty, w której odpadły przesłanki warunkujące uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego;

- art. 78 ust. 1 i 3 ustawy o PSP poprzez uznanie, że z dniem 1 stycznia 2020 r. odpadły przesłanki warunkujące uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego;

- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zmierzających do wyjaśnienia istoty sprawy, tj. dowodu z przesłuchania strony, dowodu z przesłuchania matki strony, zamieszkującej ze stroną oraz żony strony, zamieszkującej ze stroną, na okoliczność sposobu korzystania ze wspólnej nieruchomości, w tym korzystania z salonu, co spowodowało wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym przyjęciu, że strona posiada tytuł prawny do lokalu, który spełnia wymagania norm zaludnienia z uwagi na przyjętą przez organ koncepcję, że strona posiada do wyłącznego korzystania salon o pow. 29,12 m2, ponieważ podczas przeprowadzonych oględzin 2 marca 2020 r. wspólnie ze swoją rodziną udostępniła przedstawicielom organu to pomieszczenie, podczas gdy korzystała z niego wyłącznie za wyraźną zgodą matki, która posiada to pomieszczenie do swojego wyłącznego użytku.

W związku z powyższymi zarzutami, strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i córką, a powierzchnia mieszkalna, która pozostaje do wyłącznego użytku strony i jego rodziny obejmuje dwa pokoje na piętrze o łącznej powierzchni 19,95 m2. Zatem posiadany przez stronę lokal mieszkalny nie zapewnia przysługujących mu norm zaludnienia w myśl art. 76 ustawy o PSP. Podniesiono, że organ I instancji, mimo wskazania w sentencji zaskarżonej decyzji art. 162 § 1 k.p.a. jako podstawy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z "(...)", nie wyjaśnił podstaw prawnych zastosowania tego trybu. Ponadto z faktu przebywania strony wraz z rodziną w salonie - w trakcie oględzin - pod nieobecność matki strony, organ I instancji w sposób dowolny wyprowadził domniemanie, że strona wraz z rodziną korzysta swobodnie z salonu. Organ nie dysponuje jednak żadnym dowodem, z którego wynikałaby jednoznacznie ta okoliczność. Tym samym zaskarżona decyzja została oparta ją wyłącznie na ustaleniach wynikających z przeprowadzonych oględzin z zastosowaniem niekorzystnych dla strony domniemań bez wyjaśnienia wszystkich niezbędnych dla niniejszego postępowania okoliczności. Zarzucono, że organ I instancji nie wykazał, że przesłanki warunkujące uprawnienie strony do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przestały istnieć 1 stycznia 2020 r., zaś zgodnie z art. 78 ust. 3 ustawy o PSP równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia. W ocenie strony wskazana data 1 stycznia 2020 r. jest datą fikcyjną, gdyż na ten dzień organ I instancji nie miał żadnej wiedzy co do swobodnego korzystania z salonu przez stronę i jego rodzinę, a zatem nie mógł jednoznacznie stwierdzić momentu utraty uprawnienia w tym terminie. Zaznaczono, że uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego wynikające z decyzji z "(...)" było bezterminowe, a zatem organ I instancji dopuścił się dowolności w zakresie ustalenia daty jego wygaśnięcia.

Decyzją z "(...) "Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w O. (dalej jako: organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że z uwagi na fakt, że strona jest właścicielem w 1/8 części domu, nabytego w drodze dziedziczenia, nie podlega wątpliwości, że posiada ona tytuł prawny do lokalu lub domu. Podniesiono, że organ I instancji słusznie przyjął, że posiadanie lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 78 ust. 1 ustawy o PSP, dotyczy posiadania takiego lokalu lub domu, który ma odpowiednią powierzchnię mieszkalną związaną z przysługującą funkcjonariuszowi PSP normą zaludnienia oraz który nadaje się do zamieszkania. Wskazano, że poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne w tym zakresie, w oparciu o dokumentację złożoną przez stronę oraz przeprowadzone oględziny lokalu, skutkowały uznaniem, że potrzeby mieszkaniowe strony i jego rodziny są zaspokojone, bowiem powierzchnia pokoi będących do jej dyspozycji znajdujących się w domu wynosi 48,87 m2. Zaznaczono przy tym, że pomiary kontrolne dokonano laserowym urządzeniem pomiarowym, a dokumentację opracowała osoba posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Organ odwoławczy podkreślił, że - jak podała sama strona - jego rodzina prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z jego matką, a tym samym należy uznać, że wszyscy mieszkańcy (użytkownicy) domu mają prawo korzystać ze wszystkich pomieszczeń domu w sposób swobodny i w myśl art. 75 pkt 3 ustawy o PSP stanowią członków rodziny strony. Podniesiono, że zarzut odnośnie do nieprzeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania osób uczestniczących w oględzinach oraz pozostałych mieszkańców domu jest chybiony, bowiem strona nie wnioskowała o przeprowadzenie tych dowodów w trakcie postępowania. Podkreślono, że wyjaśnienia złożone przez stronę podczas oględzin do protokołu wyjaśniły wszelkie kwestie istotne dla wydania decyzji. Organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że w sytuacji braku przepisu szczególnego, który stanowiłby inaczej, wszelka zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej następuje jedynie ze skutkiem na przyszłość (ex nunc), bowiem decyzja weryfikowana przyjmuje nową treść, bądź traci moc dopiero z chwilą wydania decyzji uchylającej, czy zmieniającej. Nie wynika to z deklaratoryjnego czy konstytutywnego charakteru decyzji wydawanej w sprawie weryfikacyjnej, lecz z samej istoty mechanizmu uchylenia bądź zmiany w rozumieniu art. 154, 155 czy też art. 163 k.p.a. Wyjaśniono przy tym, że przyjęcie przez organ daty 1 stycznia 2020 r. jako daty, w której odpadły przesłanki warunkujące uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nastąpiło po analizie oświadczenia mieszkaniowego strony, złożonego za rok 2020.

Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

- naruszenie art. 15 k.p.a. w z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu rozpoznania merytorycznego sprawy i ograniczeniu się do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia;

- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. polegające na ich błędnym zastosowaniu i uznaniu za prawidłowe ustalenia organu I instancji polegające na przyjęciu, że materiał zgromadzony w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący i nie istniały podstawy do przesłuchania wskazanych w odwołaniu świadków, gdyż skarżący nie podjął inicjatywy dowodowej, będąc pouczonym o takiej możliwości w sytuacji, gdy to na organie ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego na podstawie zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że skarżący w sposób swobodny korzysta z pomieszczenia salonu, w wyniku czego powierzchnia zajmowanych przez niego pokoi odpowiada przysługującej mu normie zaludnienia w sytuacji, gdy wyłącznym użytkownikiem wskazanego pomieszczenia jest matka skarżącego;

- naruszenie art. 78 ust. 1 w zw. z art. 74 ust. 1, art. 75 w zw. z art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o PSP poprzez ich błędną wykładanie i przyjęcie, że skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, co skutkuje utratą uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, podczas gdy prawidłowa wykładnia pojęcia posiadania tytułu prawnego do lokalu prowadzi do wniosku, że lokal zajmowany przez skarżącego nie spełnia jego kryteriów z uwagi na nieodpowiednią powierzchnię mieszkalną związaną z przysługującą funkcjonariuszowi PSP normą zaludnienia.

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, rozważając jedynie zasadność zarzutów podniesionych w odwołaniu, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by organ odwoławczy dokonywał oceny materiału dowodowego. W ocenie skarżącego organ odwoławczy zaniechał jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej i oparł się wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji, w tym dotyczących możliwości korzystania w całości z salonu swobodnie. Podkreślono, że co najmniej nieprawidłowe jest przyjęcie przez organ, że to wyłącznie po stronie skarżącego była inicjatywa dowodowa, bowiem zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. organ z urzędu jest zobowiązany podjąć wszelkie czynności, aby zgromadzony w sprawie materiał był zebrany w sposób wyczerpujący. Dokończenie czynności spisywania protokołu w salonie pod nieobecność matki skarżącego, na którą skarżący wyraził zgodę, zostało wykorzystane na jego niekorzyść. Wyjaśniono, że dom jest współwłasnością w częściach ułamkowych kilku osób, zatem istotne z punktu rozstrzygnięcia sprawy jest to, czy rodzina skarżącego może korzystać z części domu odpowiadającej przysługującej jej normie zaludnienia (28-40 m2). Jak wynika zaś z oświadczenia mieszkaniowego oraz wyjaśnień złożonych przez skarżącego podczas oględzin, salon zajmuje matka skarżącego. Natomiast skarżący korzysta w sposób swobodny wyłącznie z dwóch pokoi na piętrze, a korzystanie z salonu odbywa się wyłącznie za zgodą jego matki, gdyż pozostaje on w jej wyłącznym użytkowaniu. Zarzucił także błędną wykładnię art. 78 ust. 1 ustawy o PSP, gdyż uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego należy oceniać z uwzględnieniem unormowań zawartych w art. 74 ust. 1 oraz art. 75 w zw. z art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o PSP. Zdaniem skarżącego sam fakt posiadania przez skarżącego w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej domu na podstawie przysługującego mu tytułu prawnego nie jest wystarczający do odmowy przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone tylko wówczas, gdy strażak posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, który spełnia określone kryteria, czy to natury technicznej, czy też z uwagi na przyjęte resortowe normy zaspakajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy. Powierzchnia pokoi zajmowanych przez skarżącego i jego rodzinę nie odpowiada przysługującej mu normie zaludnienia, a w związku z tym nie można przyjąć, że skarżący posiada prawo do lokalu w myśl powołanych przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 16 września 2020 r., a pełnomocnik organu w piśmie z 30 września 2020 r. oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. W związku z tym sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że stosownie do art. 74 ust. 1 ustawy o PSP strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Przysługująca strażakowi norma zaludnienia lokalu mieszkalnego wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym (art. 76 sut. 2 ustawy o PSP). Jeżeli zaś strażak lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego (art. 78 ust. 1 ustawy o PSP). Przy czym stosownie do z art. 78 ust. 3 ustawy o PSP równoważnik ten przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia. Podnieść także należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się na podstawie złożonego przez strażaka oświadczenia mieszkaniowego. Oświadczenie to strażak składa nie rzadziej niż raz w roku (§ 2 ust. 2 rozporządzenia z 2005 r.). Zgodnie z art. 83 ust. 5 ustawy o PSP zarówno przyznanie, jak i odmowa przyznania i zwrot równoważnika za brak lokalu mieszkalnego następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zatem to organ rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku spełnione są warunki do przyznania tego świadczenia. W związku z tym złożenie oświadczenia mieszkaniowego umożliwia organowi ocenę, czy wystąpiły przesłanki mające wpływ na uzyskane w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej uprawnienie do równoważnika za brak lokalu. Przy czym organ ma prawo weryfikować dane zawarte w oświadczeniu nawet w przypadku, gdy ze złożonego przez strażaka oświadczenia mieszkaniowego wynika, że nie zaszły żadne zmiany mające wpływ na jego uprawnienie do otrzymywania równoważnika. Jeżeli bowiem organ stwierdzi, że oświadczenie mieszkaniowe nie odpowiada stanowi faktycznemu, to ma prawo do wyeliminowania decyzji przyznającej uprawnienie do równoważnika. Należy także zauważyć, że przedmiotowy równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny, bowiem dopiero, gdy w stosunku do strażaka nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, jakim jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, należy mu przyznać i wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Zatem skoro uprawnienie do otrzymania lokalu powiązane jest z przesłanką niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, to warunek ten podlega rozważeniu także przy ocenie subsydiarnego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W konsekwencji należy przyjąć, że strażakowi nie przyznaje się przedmiotowego równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych wskazanych w art. 81 ustawy o PSP, w tym m.in. posiadanie przez strażaka lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 81 pkt 2 i 3 ustawy o PSP).

W niniejszej sprawie organ orzekł o utracie prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz o wygaśnięciu decyzji przyznającej ten równoważnik z uwagi na ustalenie, że skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu w miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby, który spełnia wymagania norm zaludnienia, o których mowa w ustawie o PSP. W toku postępowania administracyjnego organ dokonał bowiem weryfikacji oświadczenia mieszkaniowego złożonego przez skarżącego w styczniu 2020 r. Niesporna jest okoliczność, że skarżący jest współwłaścicielem w 1/8 domu mieszkalnego. W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że w domu tym zamieszkuje skarżący wraz z żoną i dziećmi, a także matką skarżącego, która posiada 5/8 udziału we własności domu. Powierzchnia użytkowa całego domu wynosi 116,29 m2. Organ ustalił, że choć wymiary pomieszczeń są zgodne z przedłożoną wcześniej przez skarżącego dokumentacją techniczną, to stwierdzono odmienny niż w dokumentacji rozkład komunikacyjny między pokojami zajmowanymi przez skarżącego, tj. między pokojem nr 4 o powierzchni 7,75 m2 a pokojem nr 5 o powierzchni 12 m2. Wskazano, że wejście do pokoju nr 5 odbywa się przez pokój nr 4, a nie przez korytarz, jak jest nakreślone w rzucie znajdującym się w przedłożonej dokumentacji. Ponadto podczas oględzin skarżący złożył dodatkowe wyjaśnienia podając, że on i jego rodzina mają możliwość wejścia do pozostałych pokoi, które znajdują się w domu, ale nie są one do wyłącznej dyspozycji jego rodziny. Podał również, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, przy czym, jeśli chodzi o koszty utrzymania domu, są one dzielone na rodzinę skarżącego oraz matkę i dokonuje on ich zapłaty osobiście po przekazaniu mu części pieniędzy przez matkę. W związku z tym organ ustalił, że oprócz pokoi zajmowanych wyłącznie przez skarżącego i jego rodzinę, korzystają oni w swobodny sposób także z salonu. Zatem do dyspozycji strażaka i jego rodziny pozostają pokoje o łącznej powierzchni 48,87 m2, co przekracza przysługującą strażakowi normę zaludnienia. W ocenie Sądu ustalenia organu są prawidłowe. Należy bowiem podkreślić, że skarżący jako współwłaściciel domu mieszkalnego ma prawo do jego współposiadania. Zgodnie bowiem z art. 206 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. W doktrynie wskazuje się, że uprawnienie współwłaściciela do współposiadania rzeczy wspólnej polega na tym, że jak każdy inny współwłaściciel może on posiadać całą rzecz i korzystać z niej. Jest to wspólne uprawnienie, bo żadnemu współwłaścicielowi nie przysługuje z tytułu udziału we współwłasności prawo do wyłącznego korzystania (posiadania) z jakiejś określonej części rzeczy (G.Rudnicki, J.Rudnicka, S.Rudnicki, Kodeks cywilny. Komentarz. Własność i inne prawa rzeczowe. T.II, Wolters Kluwer 2016, s. 424, uw.1). Jak stwierdzono w wyroku NSA z 13 lutego 2019 r. (sygn. akt I OSK 864/17, dostępny w Internecie) art. 206 Kodeksu cywilnego ma charakter dyspozytywny, w związku z czym nie wyłącza odmiennego uregulowania przez współwłaścicieli zakresu i sposobu posiadania wspólnej rzeczy lub korzystania z niej i wzajemnych rozliczeń z tego tytułu. Zgodnie z art. 206 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Zasadą jest więc istnienie uprawnienia do posiadania rzeczy wspólnej i korzystania z niej przez każdego ze współwłaścicieli, które jest niezależne od wielkości przysługujących im udziałów we współwłasności. Ograniczeniem tego uprawnienia jest konieczność respektowania istnienia takich samych uprawnień po stronie innych współwłaścicieli. Możliwość jednakowego i równoprawnego posiadania oraz korzystania z rzeczy wspólnej przez wszystkich współwłaścicieli zgodnie z art. 206 Kodeksu cywilnego nie obejmuje wszystkich sytuacji, lecz dotyczy tylko wypadków, w których wchodzi w rachubę zgodne współposiadanie oraz współkorzystanie z rzeczy wspólnej przez wszystkich uprawnionych. Z ustaleń organu wynika, że stosunki między współwłaścicielami domu mieszkalnego, którzy w nim zamieszkują, nie tylko układają się poprawnie, ale prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, a domownicy mają swobodny dostęp do wszystkich pomieszczeń. Zatem tylko od ich ustaleń wewnętrznych zależy, jak określą sobie zasady korzystania z nich. W związku z tym nie można uznać, że skarżący i jego rodzina dysponują tylko wskazanymi przez siebie pokojami.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i nieprzeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego wyjaśnić należy, że Sąd tych zarzutów nie podziela. Należy bowiem podkreślić, że podczas oględzin sam skarżący oświadczył, że zarówno on jak i jego rodzina mają swobodny dostęp do wszystkich pomieszczeń, aczkolwiek zaznaczył, że nie są one do wyłącznej ich dyspozycji. Co więcej podał, że on i jego rodzina prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z jego matką i dzielą koszt utrzymania domu, co jednoznacznie wskazuje, że podział pomieszczeń pomiędzy domowników jest wyłącznie kwestią umowy pomiędzy nimi. Stwierdzenia te zawarte zostały w protokole oględzin podpisanym przez skarżącego. W związku z tym organ nie miał obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie, skoro okoliczność ta w toku prowadzonego postępowania nie była kwestionowana przez skarżącego. Natomiast - jak wskazano wyżej - organ ma prawo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i weryfikować dane podane w oświadczeniu mieszkaniowym, nawet jeśli oświadczenie to jest takie samo jak w latach poprzednich. W ocenie Sądu ustalenia organu w niniejszej sprawie dają podstawę do stwierdzenia, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W związku z tym zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.