Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2696208

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 17 lipca 2019 r.
II SA/Ol 390/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Jezielska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 października 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 390/18 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia "(...)" nr "(...)" w przedmiocie pozwolenia na przebudowę zjazdu z drogi krajowej, budowę drogi wewnętrznej i gminnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 31 października 2018 r. (sygn. akt II SA/Ol 390/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Wojewody z dnia "(...)" w przedmiocie pozwolenia na przebudowę zajazdu z drogi krajowej, budowę drogi wewnętrznej i gminnej.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł m.in. pełnomocnik skarżącego P. P.

Zarządzeniem Przewodniczącej II Wydziału z dnia 15 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł oraz do nadesłania 3 odpisów skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W zakreślonym przez Sąd terminie został uiszczony wpis, ale nie nadesłano żądanych odpisów skargi kasacyjnej.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. (sygn. akt II SA/Ol 390/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego. Od postanowienia tego pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, twierdząc że przesyłka sądowa nie zawierała wezwania do nadesłania odpisów skargi.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2019 r. (II OZ 500/19) Naczelny sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu podano, że na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru, w rubryce "Rodzaj przesyłki", znajduje się zapis: "wezw. do uiszcz. wp. sąd od. sk. kasac.+wezw. do uzup. br. form. sk. kasac.". Wynika z tego jednoznacznie, że wysłane tą przesyłką zostało zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jak i wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Zatem przesyłka zawierała prawidłowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, którego pełnomocnik skarżącego nie wykonał.

Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 czerwca 2019 r.

W dniu 18 czerwca 2019 r. (data nadania przesyłki pocztowej) pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez przedłożenie jej trzech odpisów (które dołączył do wniosku) i o nadanie biegu skardze kasacyjnej. Podał, że do czasu otrzymania prawomocnego postanowienia NSA w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej nie miał świadomości tego, że miał on obowiązek uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej i z tego względu został zachowany tygodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Podał, że uchybił on terminowi bez swej winy. Wskazał, że sądowa przesyłka pocztowa odebrana w dniu 4 lutego 2019 r. zawierała jedynie zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które zawierało wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych skargi kasacyjnej i te braki zostały uzupełnione w terminie. Natomiast wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie jej odpisów do niego nie dotarło. Wyjaśnił, że po stronie skarżącego nie występuje żaden powód, dla którego świadomie, czy też z powodu niezachowania należytej staranności, miałby on jedynie uzupełnić braki fiskalne skargi kasacyjnej i nie uzupełnić braków formalnych skargi kasacyjnej. Jedynie brak świadomości i wiedzy o istnieniu braków formalnych złożonej skargi kasacyjnej zadecydował o tym, iż braki te nie zostały uzupełnione. Stan wiedzy i świadomości pełnomocnika skarżącego zmieniło dopiero prawomocne postanowienie NSA w Warszawie. Celem uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminu, pełnomocnik skarżącego ponownie przedłożył oświadczenie asystenta prawnego z Kancelarii Kancelarii Adwokacko - Radcowskiej, działającej jako wspólnota biurowa czterech indywidualnych kancelarii, która po odbiorze awizowanej przesyłki na poczcie, zajmowała się jej "obróbką" sekretarską, i z którego wynika, iż przesyłka sądowa nie zawierała zarządzenia, które dotyczyłoby braków formalnych skargi kasacyjnej. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie ma możliwości sprawdzenia przesyłki przed jej pokwitowaniem i odbiorem na poczcie, gdyż dokonując odbioru przesyłki nie posiada żadnej specyfikacji jej zawartości. Potwierdzenie odbioru jest "zabierane" przez pracownika poczty, automatycznie po oznaczeniu daty i złożeniu podpisu przez osobę odbierającą, przed jakąkolwiek możliwością zapoznania się z zawartością przesyłki. Kontakt pełnomocnika skarżącego z potwierdzeniem odbioru, przy indywidualnym i masowym odbiorze sądowych przesyłek pocztowych przy okienku pocztowym, jest krótszy niż 10 sekund, w związku z czym wykonanie w takich okolicznościach weryfikacji zawartości sądowej przesyłki pocztowej z treścią dokumentu potwierdzenia odbioru nie jest możliwe, a odmienne twierdzenia oderwane są od praktyki i intensywności obrotu pocztowego. Podał, że ma "zerową' możliwość dokonania weryfikacji zawartości przesyłki pocztowej z treścią dokumentu potwierdzenia odbioru, bowiem nie jest w posiadaniu jej kopii i nie ma możliwości wykonania kopii tego dokumentu przy okienku pocztowym. Podkreślił, że weryfikacja zawartości przesyłki pocztowej nie jest sprawą prostą, banalną i bezrefleksyjną, która da się wykonać mechanicznie przy okienku pocztowym, lecz jest to zadanie żmudne i skomplikowane, które da się przeprowadzić dopiero w warunkach biurowych.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Podnieść należy, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto wskazać należy, że jeżeli strona działa w postępowaniu przez pełnomocnika, działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośrednie skutki dla mocodawcy. Takie stanowisko, w myśl którego mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika, jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia NSA: z 18 grudnia 2013 r., sygn. I OZ 1198/13, z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 69/09, z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 737/09, z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11). Ponadto na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z dnia 11 marca 2009 r., I OZ 198/09). Przyjmuje się także, że ustanowiony pełnomocnik odpowiada za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2009 r., II OZ 166/09).

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie jej odpisów twierdząc, że wezwania takiego nie otrzymał i do czasu otrzymania prawomocnego postanowienia NSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie miał świadomości co do obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Podkreślić zatem należy, że w przedmiotowym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2019 r. (II OZ 500/19) Sąd wyraźnie stwierdził, że na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej, w rubryce "Rodzaj przesyłki", znajduje się zapis: "wezw. do uiszcz. wp. sąd od. sk. kasac.+wezw. do uzup. br. form. sk. kasac.". Wynika z tego jednoznacznie, że wysłane tą przesyłką zostało zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jak i wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Wskazano, że dopuszczalne jest przesyłanie kilku pism sądowych w jednej przesyłce, a dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru ta okoliczność wynikała. Podano, że wszystkie te wymagania zostały zachowane przy doręczeniu pełnomocnikowi skarżącego przesyłki w dniu 4 lutego 2019 r. Podkreślono, że wypełniony prawidłowo pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 k.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism i w tym zakresie dokument urzędowy korzysta bowiem z domniemania zgodności z prawdą. Do obalenia wskazanego domniemania nie jest wystarczające samo oświadczenie, że wewnątrz koperty brak było wezwania do uzupełnienia braku formalnego. Wskazano, że pełnomocnik skarżącego odbierając przesyłkę, powinien był sprawdzić, czy zawiera ona wszystkie wskazane na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru dokumenty. W sytuacji, gdyby przesyłka nie zawierała części dokumentów, albo w razie jakichkolwiek innych wątpliwości co do zgodności treści opisu zwrotki z zawartością przesyłki, pełnomocnik skarżącego postępując racjonalnie i z należytą starannością, winien zawiadomić sąd o tym fakcie po otrzymaniu przesyłki, czego nie uczynił.

Skoro zatem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pełnomocnik skarżącego nie obalił domniemania, że przesyłka sądowa zawierała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, to tym bardziej nie może się powoływać na tą samą okoliczność jako uzasadniającą brak jego winy w uchybieniu terminu. W związku z tym bezzasadne jest ponowne powoływanie się na oświadczenie pracownika Kancelarii, że przesyłka nie zawierała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do okoliczności związanych z odbiorem przesyłki na poczcie i brakiem możliwości weryfikacji jej zawartości podkreślić należy, że pełnomocnik skarżącego osobiście, a nie za pośrednictwem pracownika, odebrał przesyłkę, co wynika z podpisu na potwierdzeniu jej odbioru. Zatem ciążył na nim, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, obowiązek zweryfikowania zawartości przesyłki z jej opisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Należy przy tym podkreślić, na co wskazano wyżej, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Profesjonalny pełnomocnik ma bowiem pełną świadomość, jakie znaczenie ma złożenie podpisu na potwierdzeniu odbioru przesyłki sądowej. Nie można przy tym uwzględnić argumentacji wnioskodawcy, że potwierdzenie odbioru jest zabierane przez pracownika poczty i nie ma on możliwości dokonania weryfikacji zawartości przesyłki pocztowej, bowiem nie posiada kopii tego potwierdzenia i nie ma możliwości wykonania kopii tego dokumentu przy okienku pocztowym. Wskazać bowiem należy, że przy obecnym stanie techniki wykonanie kopii jakiekolwiek dokumentu (na własne potrzeby) przy pomocy telefonu nie stanowi większego problemu i nie zajmuje dużo czasu. Nawet jeśli pełnomocnik skarżącego twierdzi, że weryfikacja zawartości przesyłki z jej opisem jest zadaniem żmudnym i skomplikowanym, co może budzić zastrzeżenia jeśli uwzględni się fakt, że ma jej dokonać doświadczony profesjonalista, to nic nie stało na przeszkodzie, aby wykonał telefonem kopię podpisanego przez siebie potwierdzenia, a następnie dokonał tej weryfikacji w dogodnych dla siebie warunkach. Skoro zaś tego nie uczynił, to nie może skutecznie twierdzić, że przesyłka nie zawierała wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił brak swojej winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.