Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1920149

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 30 lipca 2013 r.
II SA/Ol 290/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Lipiński.

Sędziowie WSA: Beata Jezielska (spr.), Adam Matuszak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "(...)", nr "(...)" w przedmiocie samowoli budowlanej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

T. H. wystąpił z wnioskiem wszczęcie postępowania przeciwko J. P. o dokonanie samowoli budowlanej bez zgłoszenia i pozwolenia na budowę. Podał, że J. P. samowolnie podłączył się do jednego z przewodów kominowych, instalując piec grzewczy w swoim mieszkaniu, a ponadto zamontował bramę wjazdową na posesję, pomimo sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli.

Postanowieniem z dnia "(...)" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "(...)" odmówił wszczęcia postępowania przeciwko J. P. o dokonanie samowoli budowlanej bez zgłoszenia i uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, że podanie wniosła osoba nie będąca stroną postępowania, co wynika z umowy użyczenia przedłożonej przez wnioskodawcę. Ponadto podniesiono, że w przepisach szczególnych brak jest podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie postępowania administracyjnego, a w przedmiocie wskazanych we wniosku robót budowlanych toczyło się już postępowanie wyjaśniające, które nie potwierdziło podnoszonych zarzutów.

Na postanowienie to zażalenie wniósł T. H. Podał, że podtrzymuje swój wniosek dotyczący samowoli budowlanej dokonanej przez sąsiada J. P. Wyjaśnił, że oprócz pieca grzewczego do przewodu kominowego podłączone jest także odprowadzenie spalin od pieca fizycznego, co stanowi poważne zagrożenie zdrowia i życia. Zarzucił, iż ani wnioskodawcy, ani innym współwłaścicielom nieruchomości nie jest znany fakt, aby toczyło się postępowanie wyjaśniające w tej sprawie. Wskazał, że skoro wnioskodawca nie jest stroną, to organ nadzoru budowlanego może wszcząć postępowanie z urzędu. Przy czym podniósł, iż umowa użyczenia nie pozbawia go możliwości dochodzenia prawa, na dowód czego dołączył wyrok Sądu Rejonowego. Zarzucił ponadto fałszowanie faktów i dowodów przez organ.

Postanowieniem z dnia "(...)" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że o podjęcie czynności kontrolnych przez organ nadzoru budowlanego może wystąpić każdy, kto dostrzega potrzebę zbadania stanu faktycznego pod kątem obowiązujących norm budowlanych. Jednakże podjęcie takich czynności nie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdy organ w toku czynności kontrolnych stwierdzi naruszenie Prawa budowlanego, obowiązany jest wszcząć postępowanie administracyjne, prowadzące do wydania stosownego aktu administracyjnego. Wskazano, iż w toku czynności kontrolnych w przedmiotowej sprawie ustalono, że J. P. w dniu "(...)" dokonał w Starostwie Powiatowym w "(...)" zgłoszenia zamiaru podłączenia pieca do istniejącego przewodu kominowego, a roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z tym zgłoszeniem. Natomiast prace związane z montażem bramy wjazdowej nie stanowią remontu istniejącego ogrodzenia. Z tych powodów brak było podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Podniesiono, iż zgodnie z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podstawą do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest m.in. okoliczność, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego stroną postępowania w zakresie legalności robót budowlanych prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie wnioskodawca jest użytkownikiem lokalu i nie posiada przymiotu strony. Ponadto postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, zaś organ nie prowadzi postępowania administracyjnego, a w związku z tym nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania.

Na powyższe postanowienie skargę wniósł T. H. Podał, iż w związku z samowolą budowlaną dokonaną przez J. P., o fakcie tym zawiadomił Starostwo Powiatowe, które przekazało sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w "(...)". Organ ten odmówił wszczęcia postępowania, wskazując że skarżący nie jest stroną postępowania, mimo że posiada umowę użyczenia, z której wynika, że wszelkie naprawy, remonty i szkody spowodowane przez osoby trzecie ma usuwać na własny koszt. Ponadto podano, że w sprawie toczyło się postępowanie wyjaśniające, które nie potwierdziło zarzutów. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący wskazywał na fałszowanie faktów i dowodów przez organ I instancji, lecz organ odwoławczy utrzymał to postanowienie w mocy. Podtrzymując zarzuty podniesione we wniosku o wszczęcie postępowania, jak i w zażaleniu podniósł ponadto, ze nie odniesiono się do faktu braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyjaśniono, że z listy załączników dołączonych do zgłoszenia J. P. o zamiarze podłączenia pieca kominowego do istniejącego przewodu kominowego wynika, że było wówczas złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto przeprowadzone czynności kontrolne potwierdziły zamontowanie pieca zgodnie ze zgłoszeniem, a w pomieszczeniach przez które przechodzi przewód dymowy nie stwierdzono jego nieszczelności.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym w myśl art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W świetle powołanych przepisów nie ulega wątpliwości, ze nie każde żądanie skierowane do organu nakłada na organ administracji obowiązek wszczęcia postępowania. Organ administracji bada bowiem w pierwszej kolejności, czy żądanie to pochodzi od strony postępowania, a negatywne ustalenie w tym zakresie stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. O tym, czy osoba występująca z żądaniem jest stroną postępowania decydują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź też przepisy ustaw szczególnych, które mogą ograniczać krąg osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem.

W niniejszej sprawie wniosek dotyczył samowoli budowlanej. Zatem oceny legitymacji skarżącego do wystąpienia w charakterze strony postępowania należało dokonać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zatem także ten krąg podmiotów uprawniony jest do wystąpienia ze stosownym wnioskiem w przypadku wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia. Wprawdzie skarżący twierdzi, że wskazane przez niego roboty budowlane zostały wykonane przez jego sąsiada bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia, lecz z akt sprawy wynika, że nie jest on osobą uprawnioną do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżący nie jest bowiem właścicielem, ani tez współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, a użytkuje jedynie jeden z lokali mieszkalnych na podstawie umowy użyczenia. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że zgodnie z umową skarżącego obciążają koszty napraw i remontów. Zapisy te dotyczą jedynie kwestii rozliczeń między stronami umowy. Nie mają natomiast żadnego wpływu na uprawnienie skarżącego do wystąpienia w charakterze strony postępowania. Zatem słusznie organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Skoro zaś nie toczyło się postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, to słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że w takiej sytuacji nie może odnieść się do zarzutów merytorycznych, podnoszonych przez skarżącego. Także sąd administracyjny - kontrolując zaskarżone postanowienie - był uprawniony jedynie do zbadania legalności stanowiska organów odnośnie braku przymiotu strony przez skarżącego. Sąd nie mógł natomiast oceniać zasadności zarzutów skarżącego odnoszących się do jego twierdzenia o wykonaniu robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej.

Biorąc powyższe pod uwagę skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.