Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1274569

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 17 stycznia 2013 r.
II SA/Ol 1360/12
Miejsce realizacji uprawnienia pracownika najemnego do świadczeń socjalnych, w sytuacji gdy pracownik pracuje w innym państwie UE, aniżeli miejsce zamieszkania członków jego rodziny.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Raszkowska.

Sędziowie WSA: Zbigniew Ślusarczyk (spr.), Marzenna Glabas.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi E. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "(...)", Nr "(...)" w przedmiocie zasiłku rodzinnego

I.

uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2, w części utrzymującej w mocy pkt 2 decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzję Marszałka z dnia "(...)", Nr "(...)", w części odmawiającej skarżącej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku;

II.

oddala skargę w pozostałej części;

III.

orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, w części opisanej w pkt I wyroku.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia "(...)" (data wpływu do organu) E. U. zwróciła się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "(...)" o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na dziecko: A. U. na okres od dnia "(...)" do dnia "(...)".

Decyzją z dnia "(...)" Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "(...)" przyznał E. U. prawo do wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

Wnioskiem z dnia "(...)" Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "(...)" zwrócił się do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego o ustalenie, czy w sprawie dzieci E. i J. U. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego ustalono, iż J. U. w okresach od "(...)" do "(...)", od "(...)" do "(...)" oraz od "(...)" wykonywał legalnie pracę zawodową w Norwegii, działający z upoważnienia Marszałka Województwa - Kierownik Biura ds. koordynacji świadczeń rodzinnych Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej stwierdził, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sprawie świadczeń rodzinnych na dzieci E. i J. U., mają zastosowanie w okresach od "(...)" do "(...)", od "(...)" do "(...)" oraz "(...)".

Na tej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "(...)" stwierdziło nieważność decyzji z dnia "(...)" przyznającej E. U. świadczenia rodzinne.

Następnie decyzją z dnia "(...)", Nr "(...)", Kierownik Biura ds. koordynacji świadczeń rodzinnych Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia "(...)"

1.

przyznał E. U. prawo do:

a)

zasiłku rodzinnego na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" w wysokości 91 zł miesięcznie;

b)

dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" w wysokości 80 zł miesięcznie

- powyższe świadczenia rodzinne zostały wypłacone E. U. przez Burmistrza Miasta "(...)", oraz

2.

odmówił E. U. prawa do:

a)

zasiłku rodzinnego na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" i od "(...)" do "(...)";

b)

dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" i od "(...)" do "(...)";

c)

jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na dziecko: A. U.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał m.in.: art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako: k.p.a.), art. 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 i ust. 4a, art. 9, art. 12a, art. 21 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i art. 23a ust. 4 i 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w związku z Decyzją Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i (EWG) nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. U.E. z dnia 24 kwietnia 2010 r. Nr C 106), w związku z art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. U. E. Nr L 28 z 30 stycznia 1997 r.) oraz art. 10 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. dotyczącego wykonywania Rozporządzenia (EWG) Nr 1408/72 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. U. E. Nr L 28 z 30 stycznia 1997 r. z późn. zm.).

W uzasadnieniu podniósł, że z dniem 1 maja 2010 r. weszły w życie dwa nowe rozporządzenia unijne dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a mianowicie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. U. E. Nr L 166/1 z 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. U. E. Nr L 284/1 z 30 października 2009 r.). Stosownie jednak do treści Decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i (EWG) nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego - z zastrzeżeniem art. 87 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i art. 94 rozporządzenia (WE) nr 987/2009, wnioski złożone przed dniem wejścia w życie tychże rozporządzeń co do zasady nadal podlegają prawu, które miało do nich zastosowanie w chwili ich złożenia, a przepisy wspomnianych rozporządzeń mają zastosowanie jedynie do wniosków otwartych po wejściu w życie tychże rozporządzeń. Zatem w przedmiotowej sprawie mają nadal zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. U. E. Nr L 28 z 30 stycznia 1997 r.) oraz Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. dotyczącego wykonywania Rozporządzenia (EWG) Nr 1408/72 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.

Wskazał, że zgodnie z art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 pracownik najemny, osoba prowadząca działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa. Artykuł powyższy wskazuje, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia w którym osoba (rodzic) stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a moment ten wyznacza data podjęcia w tym państwie legalnej pracy zawodowej. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia w zastosowaniu art. 73 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń. Powyższy przepis zawiera zasadę unikania nieuzasadnionego łączenia świadczeń rodzinnych. Według tej zasady należy przewidzieć zasadę pierwszeństwa w przypadku zbiegu prawa do zasiłków rodzinnych w myśl ustawodawstwa właściwego państwa i w myśl ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania. Podniósł, że Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS) w orzeczeniu z dnia 7 lipca 2005 r. wydanym w sprawie C-153/03 Weide stwierdził, że zgodnie z regułą antykumulacyjną zawartą w art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia 574/72 świadczenia rodzinne wypłacane przez Państwo Członkowskie miejsca zatrudnienia mają pierwszeństwo przed świadczeniami wypłacanymi przez Państwo Członkowskie miejsca zamieszkania, w przypadku gdy działalność zawodowa jest wykonywana w Państwie Członkowskim miejsca zamieszkania stosuje się zasadę odwrotną. Dlatego też, jeżeli rodzic zamieszkujący z dzieckiem w Polsce wykonuje tu pracę zawodową, pracę na własny rachunek lub jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku, Polska pozostaje krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń rodzinnych Jeżeli jednak rodzic zamieszkujący z dzieckiem w Polsce nie wykonuje tu pracy zawodowej, pracy na własny rachunek lub jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń rodzinnych w maksymalnej wysokości staje się ten kraj członkowski UE lub EOG, gdzie złożony został wniosek o świadczenia rodzinne przez pracującego tam drugiego rodzica. W tej sytuacji nie przysługują świadczenia rodzinne, przyznawane na podstawie polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych, na dzieci zamieszkałe w Polsce.

Argumentował, iż art. 7 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że J. U. w okresie od "(...)" do "(...)" nie pobierał w Norwegii świadczeń rodzinnych na dzieci. W związku z powyższym krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń rodzinnych w okresie od "(...)" do "(...)" była Polska. Natomiast według informacji z pisma z norweskiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych, Nav Forvaltning Sogn og Fjordane z dnia "(...)", instytucja norweska przyznała J. U. w okresach od "(...)" do "(...)", od "(...)" do "(...)" prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci. W związku z powyższym w okresie od "(...)" do "(...)" oraz od "(...)" do "(...)" rodzina E. U. pobierała świadczenia rodzinne na dzieci w pełnej wysokości z dwóch systemów świadczeń rodzinnych, co nie jest zgodne z prawem wspólnotowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia "(...)" E. U. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że norweskie świadczenia rodzinne przysługujące jej dzieciom pokrywały się ze świadczeniami przyznanymi w Polsce, w sytuacji gdy nie ustalono charakteru oraz rodzaju uzyskiwanych świadczeń rodzinnych z państwa członkowskiego,

- naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nie ustalenie w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości i zrozumiały dla strony postępowania wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, który uzasadniałby przyjęcie tezy, że pobierała ona świadczenia rodzinne na dzieci w pełnej wysokości z dwóch systemów świadczeń rodzinnych,

- naruszenie art. 107 § 1 i 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez lakoniczne i niezrozumiałe dla strony uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności brak wskazania w uzasadnieniu decyzji podstaw stosowania rozporządzeń Rady (EWG) w odniesieniu do osoby zatrudnionej w Norwegii,

- wewnętrzną niespójność decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "(...)", Nr "(...)", działając na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., 1. uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania w części dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" w wysokości 91 zł miesięcznie i orzekło o przyznaniu wymienionego świadczenia na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" w wysokości 68 zł,

2.

w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy.

Podniosło, iż podziela stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nadal mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. dotyczącego wykonywania Rozporządzenia (EWG) Nr 1408/72 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. Wskazało, iż w związku z przebywaniem i wykonywaniem od "(...)" do "(...)" i od "(...)" do "(...)" przez J. U. legalnej pracy zawodowej w Norwegii i niewykonywaniem pracy zawodowej w Polsce w powyższych okresach przez E. U. oraz występowaniem sytuacji kumulacji świadczeń rodzinnych, krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń od "(...)" do "(...)" i od "(...)" do "(...)" była Norwegia. Natomiast w związku z nie pobieraniem w Norwegii świadczeń rodzinnych na dziecko przez J. U. w okresie od "(...)" do "(...)" (zgodnie z informacją zawartą w piśmie z norweskiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych) we wskazanym okresie krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń rodzinnych jest Polska. Z pisma z norweskiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych, Nav Forvaltning Sogn og Fjordane z dnia "(...)" jednoznacznie wynika, że instytucja norweska przyznała J. U. w okresach od "(...)" do "(...)", od "(...)" do "(...)" prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci. W związku z powyższym w okresie od "(...)" do "(...)" oraz od "(...)" do "(...)" rodzina E. U. pobierała świadczenia rodzinne na dzieci w pełnej wysokości z dwóch systemów świadczeń rodzinnych, co nie jest zgodne z prawem wspólnotowym. W tej sytuacji od "(...)" do "(...)" i od "(...)" do "(...)" wnioskodawczyni nie spełniała przesłanek wyznaczonych Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1408/71, Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 574/72 oraz ustawą o świadczeniach rodzinnych do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Przesłanki do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych spełniała jedynie w okresie od "(...)" do "(...)". Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że J. U. był uprawniony do norweskich świadczeń rodzinnych w okresach od "(...)" do "(...)" od "(...)" do "(...)" w kwocie 970 koron norweskich miesięcznie na każde z dzieci, ti. w pełnej wysokości. Organ pierwszej instancji porównał wysokość norweskich świadczeń rodzinnych z polskim zasiłkiem rodzinnym wraz z dodatkami i ustalił, że kwota norweskiego zasiłku rodzinnego przyznanego na każde z dzieci znacznie przewyższa łączną kwotę polskich świadczeń przyznanych E. U. Wskazało, iż Norwegia nie należy do krajów członkowskich Unii Europejskiej, należy jednak do EFTA Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu. Od 1 stycznia 1994 r. weszło w życie porozumienie o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego - EOG, który obejmuje kraje Unii Europejskiej i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) (z wyjątkiem Szwajcarii). W związku z powyższym na mocy szeregu porozumień podpisanych pomiędzy EOG a Unią Europejską Norwegia bierze udział w opracowywaniu przepisów, a także jest związana przepisami UE dotyczącymi konkretnych obszarów, w tym koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych. W oparciu o te umowy obywatele Unii Europejskiej (w tym Polski) są tak samo traktowani jak obywatele Norwegii, w związku z powyższym mają prawo ubiegać się i otrzymywać norweskie świadczenia rodzinne. Odnosząc się do zarzutu wewnętrznej niespójności zakwestionowanej decyzji Kolegium wyjaśniło, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka to dwa odrębne świadczenia. Podczas gdy jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka jest dodatkiem, który przysługuje do zasiłku rodzinnego i aby go uzyskać należy spełnić także warunki niezbędne do uzyskania zasiłku, to zapomoga z tytułu urodzenia dziecka jest świadczeniem samodzielnym i jest wyłączona z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych. Konkludując Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wysokość zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia wynosi miesięcznie 68 zł Z akt sprawy wynika, że A. U. do końca okresu zasiłkowego nie miał ukończonych 5 lat. Z tego powodu obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" w wysokości 91 zł miesięcznie i orzeczenie co do istoty sprawy w ten sposób, że zasiłek rodzinny na dziecko: A. U. za okres od "(...)" do "(...)" przyznać w wysokości 68 zł.

Skargę na decyzję Kolegium z dnia "(...)" wniosła do Sądu E. U. żądając jej uchylenia w całości. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu organu odwoławczego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie ustalenie w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały dla strony postępowania okoliczności stanu faktycznego, który uzasadniałby przyjęcie tezy, że skarżąca pobierała świadczenia rodzinne na dzieci w pełnej wysokości z dwóch systemów świadczeń rodzinnych, w tym nie zbadanie przez organ charakteru i rodzaju uzyskiwanych świadczeń rodzinnych. Argumentowała, że aby można było prawidłowo zastosować przepisy dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych, organy administracji publicznej, powinny w pierwszej kolejności w sposób jednoznaczny ustalić charakter oraz rodzaj uzyskiwanych świadczeń rodzinnych z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony pracownik w stosunku do świadczeń państwa zamieszkania. Przede wszystkim organy powinny konkretnie ustalić jakie rodzaje świadczeń przewidywane są w Norwegii i które z nich, oraz z jakiego tytułu pobierał J. U. Nadto należało ustalić, czy prawo norweskie przewiduje świadczenie odpowiadające przyznawanemu w Polsce świadczeniu rodzinnemu. Tymczasem organy zaniechały dokonania tych ustaleń, jak również nie dokonały żadnej analizy ustawodawstwa norweskiego. W sprawie organy skupiły się jedynie na fakcie, porównania wysokości norweskich świadczeń rodzinnych z polskim zasiłkiem rodzinnym wraz z dodatkami. Podniosła, że organy mają obowiązek dochodzenia nienależnie pobranych świadczeń wskutek zbiegu praw przysługujących członkom rodziny w kraju i za granicą. Jednak powstaje pewna wątpliwość interpretacyjna, gdyż nie jest do końca jasne jak rozumieć zależność między art. 7 pkt 6, art. 15b ust. 4, art. 16 ust. 5a, art. 17 ust. 5 pkt 5 oraz 23a i 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z jednej strony zakłada się bowiem, że konkurencyjne względem siebie są tylko zasiłki rodzinne, zapomoga i świadczenie opiekuńcze, a z drugiej strony nakazuje się zwrot każdego "świadczenia rodzinnego", które ta sama rodzina pobrała w kraju i poza granicami Polski. Wskazała, że organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, który uzasadniałby przyjęcie tezy, że rodzina U. podwójnie otrzymywała tego samego rodzaju świadczenia rodzinne i dodatki do zasiłków za ten sam okres.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w całości podtrzymując argumentacje zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ową decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a)

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b)

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c)

inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

Sąd, kierując się tymi przesłankami, badając zaskarżone decyzje w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do treści przepisu art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, uznając że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w pkt 2 w części utrzymującej w mocy pkt 2 decyzji organu pierwszej naruszają prawo.

Na wstępie należy wskazać, iż w sprawie decyzją z dnia "(...)" zostało przyznane E. U. prawo do świadczeń rodzinnych na jej syna A. U. W dniu "(...)" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji z dnia "(...)" przyznającej E. U. świadczenia rodzinne. Następnie, organ pierwszej instancji opisaną na wstępie decyzją odmówił przyznania prawa do świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami uznając, że doszłoby w sprawie do naruszenia (podwójnego pobierania świadczeń rodzinnych) postanowień Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72. Wskazane regulacje jednoznacznie wskazują, iż aby rozpoznać niniejszą sprawę dotyczącą świadczeń rodzinnych, organ musiał w pierwszej kolejności ustalić, że została spełniona któraś z przesłanek w nich wymienionych, a co za tym idzie ustalić także, iż do zawnioskowanych przez E. U. świadczeń mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Koordynacja, bowiem systemów zabezpieczenia społecznego została uregulowana przepisami rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz rozporządzenia wykonawczego do powyższego aktu, tj. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71, w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.

Zawarte w tych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku z późn. zm. miejsca pobytu osób lub zmianami ich zamieszkania.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Nr 1408/71, przedmiotowe rozporządzenie stosuje się do pracowników najemnych lub do osób prowadzących działalność na własny rachunek, lub do studentów, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich i są obywatelami jednego z Państw Członkowskich lub są bezpaństwowcami lub uchodźcami, zamieszkałymi na terytorium jednego z Państw Członkowskich, jak i do członków ich rodzin i do osób pozostałych przy życiu.

Zakres przedmiotowy rozporządzenia Rady Nr 1408/71 został określony w jego art. 4. Zgodnie z ustępem 1 pkt "h" tegoż artykułu, rozporządzenie stosuje się do wszystkich ustawodawstw odnoszących się do działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą m.in. świadczeń rodzinnych. Ponadto art. 1 lit. "u" oraz "i" rozporządzenia Rady Nr 1408/71 przyjmuje, iż do celów tego rozporządzenia określenie "świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, wyrównujące koszty utrzymania rodziny zgodnie z ustawodawstwem określonym w art. 4 ust. 12 pkt 4 z wyłączeniem specjalnych zasiłków porodowych lub zasiłków z tytułu przysposobienia, określonych w załączniku II.

Powyższe pozwala na postawienie tezy, iż świadczenie rodzinne uregulowane w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest świadczeniem, które podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w trybie rozporządzenia Rady Nr 1408/71, ponieważ mieści się w kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanych w art. 1 rozporządzenia Rady Nr 1408/71 i odnosi się do ryzyka, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. "h" tegoż rozporządzenia. Tym samym mają do niego zastosowanie, w przypadku zbiegu świadczeń, przepisy rozporządzenia Rady Nr 1408/71, jak i rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Gd 610/07, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozporządzenia Rady Nr 1408/71 i Nr 574/72 zawierają normy kolizyjne stosowane w przypadku konfliktów narodowych systemów zabezpieczenia społecznego. Rozporządzenie Rady Nr 1408/71 zapobiega kumulowaniu świadczeń tego samego rodzaju, z tego samego okresu ubezpieczenia (art. 12 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 1408/71).

Rozdział 7 Tytułu III rozporządzenia Rady Nr 1408/71 zawiera przepisy szczególne dotyczące świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 73 tego rozporządzenia (wskazywanym przez organy, jako podstawa prawna wydanych w niniejszej sprawie decyzji), m.in. pracownik najemny, podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego jest uprawniony, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż art. 73 rozporządzenia Rady Nr 1408/71 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania. Tworzy on bowiem jedynie uprawnienie dla pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek podlegających ustawodawstwu Państwa Członkowskiego polegające na tym, iż osoby te mają prawo, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby członkowie ich rodzin zamieszkiwali terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI rozporządzenia.

Jak z powyższego wynika ojciec dzieci, jako osoba zatrudniona na terytorium Norwegii, jest na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady Nr 1408/71 uprawniony w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium Polski, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo norweskie, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium Norwegii. Jednocześnie dzieciom skarżącej, jako obywatelom polskim, zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, co najmniej 1 rok przed złożeniem wniosku, przysługują uprawnienia do ubiegania się o świadczenia rodzinne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do postanowień tej ustawy zawartych w art. 1 ust. 2 i 3.

W tym stanie rzeczy zachodzić, zatem może zbieg uprawnień do świadczeń przysługujących na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady Nr 1408/71 z uprawnieniami przysługującymi na podstawie polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Reguły wspólnotowej koordynacji stosuje się do dwóch sytuacji zbiegu świadczeń rodzinnych. Pierwsza z nich jest przedstawiona w art. 76 rozporządzenia Rady Nr 1408/71, który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania świadczeń w niej przewidzianych od zatrudnienia lub ubezpieczenia. Natomiast druga została opisana w art. 10 § 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Nr 574/72. Przepis ten stosuje się, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia Rady Nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie (czyli tak jak w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych). Przedmiotowy przepis stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń. Zauważyć tu wypada, że z treści art. 10 ust. 1 lit. "a" wynika, że w tego typu sprawach następuje porównanie ogólnych kwot świadczeń a nie rodzajów świadczeń.

W swoich orzeczeniach na tle interpretowania przepisów rozporządzeń Rady Nr 1408/71 i Nr 574/72 Europejski Trybunał Sprawiedliwości podkreślał, iż zastosowanie powyższych rozporządzeń w żadnym razie nie może prowadzić do wywołania skutków negatywnych, w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego. Stanowisko takie zajął Trybunał m.in. w orzeczeniu z 1977 r. w sprawie Strhel (wyrok w sprawie Strhel c. Nationaal Pensioenfounds voor Monwerkers, Belgia, Zbiór orzeczeń ETS z 1977/211), uznając za niezgodne z art. 51 Traktatu ograniczenie kumulacji świadczeń, które prowadziłoby do zmniejszenia uprawnień przysługujących zainteresowanemu po zastosowaniu wyłącznie ustawodawstwa krajowego. Również w wyroku z dnia 21 października 1975 r., w sprawie Petroni (orzeczenie wstępne w sprawie Teresa i Silvana Petroni v. Office national des pensions pour travailleurs salaries (ONPTS) Bruksela, C-24/75, ECR 1975/7/01149), Trybunał podkreślił, że ubezpieczeni przemieszczający się w obrębie Wspólnoty nie mogą znaleźć się w gorszej sytuacji niż osoby objęte systemem ubezpieczeń społecznych tylko jednego państwa członkowskiego. Podobne stanowisko zawarł Trybunał w wyroku z dnia 14 grudnia 1989 r. wydanym w sprawie Theo Dammer v. VZW Securex Kinderbijslagfonds i Rijksdienst voor Kinderbijslag der Werknemers (orzeczenie wstępne, C-168/88, ECR 1989/11/04553) stwierdzając, że cel art. 48-51 Traktatu nie zostałby osiągnięty, gdyby pracownicy, w rezultacie korzystania z prawa swobodnego przepływu, mieli stracić przywileje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, zagwarantowane im w ustawodawstwie jednego z Państw Członkowskich. Pogląd, że określona w art. 10 ust. 1 lit. "a" rozporządzenia Nr 574/72 reguła przeciwdziałająca kumulacji świadczeń rodzinnych ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy zbiegowi podlegają uprawnienia do świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych przyznane w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny podzielił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 lutego 1981 r. wydanym w sprawie Kurt Beeck v. Bundesanstalt für Arbeit (orzeczenie wstępne, 104/80, Lex Nr 132368) stwierdzając, iż art. 10 ust. 1 lit. "a" rozporządzenia Nr 574/72 z późn. zm. zawiesza wypłatę świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych wypłacanych na podstawie ustawodawstwa Państwa zatrudnienia jedynie do wysokości świadczenia otrzymywanego, w odniesieniu do tego samego okresu i tego samego członka rodziny, w Państwie zamieszkania przez małżonka prowadzącego działalności zawodową lub gospodarczą na terytorium tego Państwa. W tym samym wyroku Trybunał podkreślił także, iż reguły mające na celu zapobieganie nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie pozbawiają one, bezpodstawnie, osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego. Podobny pogląd wyraził Trybunał w wyroku z dnia 4 lipca 1985 r. wydanym w sprawie J. W. M. Kromhout v. Raad van Arbeid (orzeczenie wstępne, sygn. 104/84, ECR 1985/6/02205) stwierdzając, że zawieszona na podstawie art. 10 § 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Nr 1408/721, kwota świadczeń ograniczona jest jedynie do kwoty, w stosunku, do której świadczenia pokrywają się.

Mając powyższe na uwadze podkreślić jednak należy, iż aby w ogóle można było prawidłowo zastosować przepisy cytowanych rozporządzeń dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych, wskazane również w zaskarżonych decyzjach, organy administracji publicznej winny w pierwszej kolejności w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały dla stron postępowania ustalić charakter oraz rodzaj uzyskiwanych świadczeń rodzinnych z państwa, w którym jest zatrudniony pracownik w stosunku do świadczeń państwa zamieszkania. W niniejszej sprawie organy winny były więc przede wszystkim konkretnie ustalić, jakie rodzaje świadczeń rodzinnych przewidywane są w Norwegii i które z nich pobierał J. U. Nie daje odpowiedzi na powyższe pytania informacja zawarta w piśmie Nav Forvaltning Sogn og Fjordane z dnia "(...)", z której wynika jedynie, że J. U. pobierał świadczenie rodzinne (w cyklu miesięcznym) na każde dziecko. Jednocześnie z powyższego pisma nie wynika ile dzieci i w jakich okresach zostało zgłoszonych przez J. U. norweskiej instytucji do spraw świadczeń socjalnych. Stwierdzenie zawarte w piśmie z dnia "(...)", że J. U. otrzymywał 970 koron norweskich miesięcznie na każde dziecko nie oznacza jeszcze, że zgłosił on norweskiej instytucji swoje wszystkie dzieci i na wszystkie te dzieci w tym na syna A. U. świadczenia rodzinne otrzymywał. Być może odpowiedź na te pytania znajduje się w nadesłanych przez urząd norweski przy piśmie z "(...)" formularzach w języku norweskim - E 401 N i E 401, jednak w aktach sprawy brak jest tłumaczenia na język polski tych załączników co uniemożliwia zapoznanie się z ich treścią a tym samym oparcia się przy ocenie zaskarżonej decyzji na rzetelnie ustalonych faktach. Poza tym organy nie dokonały żadnej analizy ustawodawstwa norweskiego dotyczącego tej kwestii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (jak również organ pierwszej instancji) w uzasadnieniu swoich decyzji skupiło się na fakcie pobierania świadczenia rodzinnego na dziecko przez ojca w Norwegii opierając się na lakonicznej informacji zawartej w piśmie urzędu norweskiego z "(...)". W tych okolicznościach skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało tym, że organy w niniejszej sprawie nie zbadały, jakie świadczenia przysługują rodzinie skarżącej w Norwegii i nie ustaliły czy pokrywają się one ze świadczeniami dochodzonymi w niniejszej sprawie przez skarżącą (w imieniu jej dziecka) na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie dokonując w tym zakresie ustaleń, organy naruszyły w szczególności art. 7 k.p.a. stanowiący, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Naruszony został także przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakładający na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Podobny pogląd został wyrażony także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 września 2008 r. (II SA/Go 358/08, Lex Nr 446125) i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2008 r. (II SA/Bk 392/08, Lex Nr 447871), jak też w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 295/11; wyrok z dnia 29 września 2011 r., sygn. I OSK 713/11). Skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko wyrażone w cytowanych orzeczeniach.

Reasumując powyższe zagadnienie, przy obecnie zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do tego, aby jednoznacznie wskazać, czy świadczenie uzyskiwane przez ojca A. U. w Norwegii pokrywało się ze świadczeniami rodzinnymi zawnioskowanymi przez skarżącą za ten sam okres, a tym samym czy zaskarżone decyzje są prawidłowe. Zawarta w uzasadnieniu decyzji, ocena dowodów oparta jest na niekompletnym materiale dowodowym w związku, z czym należy uznać, że jest oceną dowolną naruszającą postanowienia art. 80 k.p.a. Aby zatem prawidłowo rozstrzygnąć w kwestii kumulacji świadczeń rodzinnych organy administracji powinny w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i dostępny dla stron ustalić jakiego rodzaju świadczenia rodzinne przyznawane są w Norwegii i które z nich w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami pobierał J. U. oraz charakter, rodzaj i wielkość kwotową świadczeń uzyskanych przez J. U. w Norwegii i na które dzieci. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia, przewidzianego w art. 23a ust. 6 i nast. w zw. z art. 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ pierwszej instancji winien odnieść się także do kwestii, czy prawo miejsca zatrudnienia przewiduje świadczenia odpowiadające przyznanemu w Polsce świadczeniu rodzinnemu (zgodnie z przepisem art. 84a ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 instytucje i osoby objęte zakresem niniejszego rozporządzenia mają obowiązek wzajemnego informowania i współpracy w celu zapewnienia właściwego wprowadzenia w życie niniejszego rozporządzenia, instytucje te zgodnie z zasadą dobrej administracji, odpowiadają na wszelkie zapytania w odpowiednim czasie i w związku z tym zapewniają osobom zainteresowanym wszelkie informacje wymagane do wykonywania praw powierzonych im przez owo rozporządzenie. Natomiast w przypadku trudności w interpretacji lub zastosowaniu rozporządzenia, które mogą zagrozić prawom osób objętych przez niniejsze rozporządzenie, instytucja państwa właściwego lub państwa zamieszkania zainteresowanej osoby nawiązuje kontakt z instytucją zainteresowanego państwa członkowskiego).

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., uchylił w części zaskarżoną decyzję. Sąd orzekł, na mocy art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Wskazać ponadto należy, iż zasadnie Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko A. U. za okres od "(...)" do "(...)" w wysokości 91 zł miesięcznie i orzekło o przyznaniu wymienionego świadczenia na A. U. za okres od "(...)" do "(...)" w wysokości 68 zł. Przyznanie bowiem zasiłku w kwocie 91 zł nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym (w dacie wydania zakwestionowanej decyzji), że wysokość zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia wynosi miesięcznie 68 zł. Należy też stwierdzić, że niezrozumiałym jest żądanie uchylenia całej zaskarżonej decyzji zawarte w skardze, także w części w której przyznano skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego za okres od "(...)". Skarżąca nie podała żadnych argumentów na poparcie tej części żądania a Sąd nie dopatrzył się jakiegokolwiek naruszenia prawa w przyznaniu tego dodatku. Dlatego we wskazanym tu zakresie skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono (punkt II wyroku).

Rozpoznając ponownie sprawę organy powinny mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów prawa i zalecenia Sądu, zmierzające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, przy uwzględnieniu wszystkich zarzutów, podniesionych w skardze. Wydane ponownie decyzje powinny w tym zakresie zawierać pełne uzasadnienie faktyczne i prawne.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.