Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1931602

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 17 listopada 2015 r.
II SA/Ol 1153/15
Stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.).

Sędziowie WSA: Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody z dnia "(...)", nr "(...)" w przedmiocie prawa do stypendium oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że K. B. (dalej jako skarżąca) zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 28 kwietnia 2015 r. Decyzją z tego dnia Starosta orzekł o uznaniu jej za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W dniu 14 sierpnia 2015 r. skarżąca złożyła do PUP wniosek o przyznanie stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki. Podała, że naukę podejmie od dnia 1 września 2015 r. w Policealnej Szkole Nr 1 Ochrony Zdrowia w B. Wskazała, ze jest to szkoła publiczna dzienna. Następnie w dniu 2 września 2015 r. skarżąca przedłożyła w urzędzie pracy zaświadczenie, że jest uczennicą I semestru I roku na kierunku kształcenia - technik dentystyczny w roku szkolnym 2015/2016.

Decyzją z dnia "(...)" r., nr: "(...)' Starosta orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września.2015 r. z powodu podjęcia nauki w systemie dziennym.

Odrębną decyzją z dnia "(...)' r., znak:"(...)" Starosta odmówił przyznania skarżącej stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki. Uzasadnił, że od dnia 1 września 2015 r. skarżąca nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 149 z późn. zm. - dalej jako: "ustawa").

K. B. wniosła w dniu 14 września 2015 r. odwołanie tylko od decyzji o odmowie przyznania prawa do stypendium. Przytoczyła stan faktyczny sprawy oraz treść art. 55 ust. 1 ustawy. Zarzuciła, że wyrejestrowano ją i odrzucono jej wniosek niezgodnie z prawem.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia "(...)' r., nr "(...)" Dyrektor Wydziału polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 55 ust. 1 ustawy. Wskazał, że z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż osoba, która ubiega się o przyznanie stypendium z tytuł podjęcia dalszej nauki powinna: nie posiadać kwalifikacji zawodowych, podjąć dalszą naukę w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy oraz posiadać status osoby bezrobotnej. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Organ przyznał, że skarżąca nie posiada kwalifikacji zawodowych, zatem spełniona została pierwsza przesłanka. Od dnia 1 września 2015 r. rozpoczęła naukę w Szkole Policealnej Nr I Ochrony Zdrowia w B. na kierunku technik dentystyczny w systemie dziennym. Spełniona zatem została druga przesłanka dotycząca podjęcia nauki w okresie 12 miesięcy od dnia rejestracji. Skarżąca nie posiadała już jednak statusu osoby bezrobotnej. Wyjaśniono, że skarżąca utraciła z dniem 1 września 2015 r. ten status, ponieważ nie spełniała warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Podkreślono, że zgodnie z definicją bezrobotnego jest to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych. Reasumując, organ II instancji stwierdził, że podejmując naukę w systemie dziennym skarżąca przestała spełniać warunki określone dla osób bezrobotnych, wobec tego decyzja o pozbawieniu jej statusu bezrobotnego była słuszna. Zauważono, że skarżąca nie złożyła odwołania od tej decyzji i stała się ona ostateczna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję, skarżąca poddała pod rozwagę Sądu zasadność pozbawienia jej statusu bezrobotnego z dniem 1 września 2015 r. Podniosła, że organ I instancji celowo zwlekał z rozpatrzeniem jej wniosku z dnia 14 sierpnia 2015 r. i czekał aż rozpocznie naukę w szkole w systemie dziennym, aby mieć powód do wyrejestrowania. Wskazała, że organ odwoławczy przyznał jej rację, iż spełnia przesłanki o podjęciu nauki w systemie dziennym.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podniesiono, że organ I instancji nie mógł na dzień złożenia podania, wydać decyzję w sprawie przyznania prawa do stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki, ponieważ na dzień złożenia wniosku skarżąca nie podjęła jeszcze nauki.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt wyłącznie w aspekcie jego zgodności z przepisami prawa i może go wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przede wszystkim zważyć należy, że przedmiotem oceny Sądu może być tylko decyzja w sprawie odmowy przyznania skarżącej stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki. Poza kontrolą Sądu znajduje się natomiast ostateczna decyzja o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnego. Rozstrzygnięcia tego skarżąca nie kwestionowała w administracyjnym toku instancji. W odwołaniu z dnia 14 września 2015 r. strona wyraźnie wskazała, że odwołuje się tylko od decyzji znak: "(...)" o odmowie przyznania stypendium. Okoliczność tę uwzględnił organ II instancji skupiając się, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku skarżącej o przyznanie stypendium, na utracie statusu bezrobotnego przez stronę. Niewątpliwie, decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej na dzień orzekania przez organ II instancji w sprawie przedmiotowego stypendium, była ostateczna. Jednakże w stanie faktycznym sprawy rozstrzygnięcia przede wszystkim wymagało, czy szkoła i system nauki podjęty przez skarżącą uprawniał ją do wnioskowanego stypendium w świetle art. 55 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że bezrobotnemu bez kwalifikacji zawodowych, który w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, będącej szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej, albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, starosta, na wniosek bezrobotnego, może przyznać stypendium w wysokości 100% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez okres 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia nauki.

Przepis ten wskazuje na uznaniowy charakter stypendium. Przekonuje co do tego użyte sformułowanie "może przyznać". Poza tym wyszczególniono w nim wyraźnie dwa przypadki uprawniające bezrobotnego do ubiegania się o stypendium. Po pierwsze dotyczy to rozpoczęcie nauki w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, po drugie studiów niestacjonarnych. Stypendium to może przysługiwać od dnia rozpoczęcia nauki. Dopóki zatem bezrobotny nie podejmie nauki we wskazanym w tym przepisie systemie, nie można rozstrzygnąć o prawie do stypendium. Niezasadnie więc skarżąca zarzuca organowi I instancji celowe zwlekanie z rozpatrzeniem wniosku.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało, czy szkoła policealna, w której skarżąca rozpoczęła naukę w systemie dziennym, jest szkołą ponadgimnazjalną dla dorosłych, w rozumieniu omawianego przepisu.

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) w art. 3 pkt 15 wskazuje, że ilekroć w przepisach jest mowa o szkole dla dorosłych - należy przez to rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum lub szkołę ponadgimnazjalną (zawodową, liceum, technikum, policealną), w której stosuje się odrębną organizację kształcenia i do której przyjmowane są osoby mające 18 lat, a także kończące 18 lat w roku kalendarzowym, w którym przyjmowane są do szkoły. Zatem szkoła ponadgimnazjalna dla dorosłych, w rozumieniu art. 55 ust. 1 powołanej ustawy, musi być z założenia przeznaczona dla osób dorosłych, w których stosowana ma być odrębna organizacja kształcenia. Natomiast stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia musi być to system nauczania umożliwiający realizację zatrudnienia. Natomiast szkoła policealna, w której skarżąca rozpoczęła naukę w systemie dziennym w dniu 1 września 2015 r. jest szkołą publiczną przeznaczoną dla młodzieży, co wynika ze statutu tej szkoły, załączonego do akt administracyjnych sprawy (k. 39-49).

Tym samym organ odwoławczy błędnie stwierdził, że podjęcie nauki w podanej przez stronę szkole w systemie dziennym, spełnia przesłankę dotyczącą podjęcia nauki w okresie 12 miesięcy od dnia rejestracji. Takie rozumowanie wyklucza treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, w którym ustawodawca zdefiniował pojęcie bezrobotnego. Organ II instancji zasadnie natomiast wskazał, że zgodnie z treścią definicji bezrobotny musi być zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie i nie uczyć się w szkole, z wyjątkiem szkoły dla dorosłych lub gdy przystępuje do egzaminu eksternistycznego, albo gdy studiuje na studiach niestacjonarnych. Z brzmienia ustawowej definicji bezrobotnego jednoznacznie wynika, że osoba taka nie może podejmować nauki w systemie uniemożliwiającym podjęcie regularnego zatrudnienia. Wówczas bowiem nie może być mowy o gotowości do zatrudnienia. Dlatego przez "szkołę ponadgimnazjalną dla dorosłych", o której mowa w cytowanym art. 55 ust. 1 ustawy, nie można rozumieć każdej szkoły policealnej, ale taką, która spełnia przesłanki z art. 3 pkt 15 ustawy o systemie oświaty i nie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Należy też zwrócić uwagę na charakter stypendium przyznawanego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy. Jego zadaniem jest aktywizowanie osób bezrobotnych do podnoszenia kwalifikacji w celu wyjścia z bezrobocia. Świadczenie to nie przysługuje każdemu absolwentowi szkoły, który kontynuuje naukę w szkole wyższego stopnia celem podwyższenia poziomu wykształcenia. Jest to świadczenie przysługujące tylko osobie bezrobotnej, gotowej do podjęcia zatrudnienia, która we własnym zakresie uzupełnia lub doskonali swoje umiejętności i kwalifikacje zawodowe, aby zwiększyć szanse na znalezienie pracy.

Mimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżona decyzja nie narusza jednak prawa a zarzuty skargi kierowane do niej są bezzasadne.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.