Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2105138

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 8 marca 2016 r.
II SA/Lu 730/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec.

Sędziowie WSA: Jacek Czaja (sprawozdawca), Bogusław Wiśniewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zasiłku okresowego

I.

oddala skargę;

II.

przyznaje adwokat A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) września 2015 r., znak: (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: Kolegium), po rozpatrzeniu wniosku Z. W. (dalej także: skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia (...) lipca 2015 r., znak: (...), w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Kolegium z dnia (...) listopada 2013 r., znak: (...), utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy (...) z dnia (...) lipca 2013 r., znak: (...), którą odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku okresowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 151 § 1 pkt 1, art. 150 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, pkt 3, art. 145 § 2, § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy wskazaną decyzję Kolegium z dnia (...) lipca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że skarżący w swym piśmie z dnia (...) grudnia 2013 r. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał na udział w sprawie pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w (...) podlegających jego zdaniem wyłączeniu a niewyłączonych z powodu niewykonania obowiązku ich wyłączenia na podstawie art. 24 k.p.a. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w (...), a także na fałszowanie oczywiste aktualizacji wywiadów. Nie wskazał na konkretny punkt art. 145 § 1 k.p.a. jako stanowiący podstawę wznowienia postępowania, natomiast z treści skargi wynika, że podnoszone okoliczności mieszczą się w przesłankach wznowienia postępowania wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a., to jest dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) i decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 (pkt 3).

Kolegium stwierdziło, że w badanej sprawie w stosunku do pracowników socjalnych Ośrodka Pomocy Społecznej w (...) E. W. i H. L. nie zachodziła żadna z okoliczności wyłączenia pracownika organu administracji publicznej z urzędu, o których jest mowa w art. 24 § 1 k.p.a. Nie zachodziły też okoliczności wyłączenia na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Skarżący nie występował o wyłączenie pracowników socjalnych od udziału w sprawie. Kolegium nie znalazło podstawy do podjęcia przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z urzędu działań w tym zakresie, gdyż Zdaniem Kolegium nie istniały okoliczności niewymienione w § 1, które mogły wywołać wątpliwości co do bezstronności pracowników. W tym stanie rzeczy nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

W ocenie Kolegium, nie zachodziła także przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ani okoliczności, o których jest mowa w art. 145 § 2 tej ustawy. Skarżący podniósł, że miało miejsce oczywiste fałszowanie aktualizacji wywiadów do (...) grudnia 2012 r. Kolegium stwierdza, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia (...) listopada 2013 r., znak: (...) nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego, zaś aktualizacje wywiadów środowiskowych przeprowadzane do dnia (...) grudnia 2012 r. nie dotyczą opisanej sprawy, tak więc wnioskodawca nie wykazał, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Kolegium stwierdza też, iż nie są mu znane żadne orzeczenia (prawomocne i nieprawomocne) sądów lub innych organów, które wskazywałyby, iż w badanej sprawie doszło do fałszowania jakichkolwiek dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Skarżący nie przedstawił dowodów świadczących o sfałszowaniu dokumentów (podrobieniu, przerobieniu, nieprawdziwej treści dokumentu, poświadczeniu nieprawdy).

W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił organom administracji uporczywe działanie na jego szkodę od wielu lat oraz podkreślił, że dowody zgromadzone w aktach potwierdzają zasadność jego wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie podkreślić należy, że wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy i może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145a k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżący, domagając się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2013 r., znak: (...), w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego, oparł swój wniosek na przesłankach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 3, to jest ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe oraz wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.

W ocenie Sądu organ administracji, rozpoznając opisany wniosek, zasadnie stwierdził, że opisane w nim okoliczności nie wypełniają powyższych znamion ustawowych podstaw wznowienia.

Odnosząc się do pierwszej z powołanych przesłanek, należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany (zob. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). Ponadto, można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (art. 145 § 3 k.p.a.).

Zdaniem skarżącej, istotną wadą poprzedniego postępowania było oparcie się na - jej zdaniem - sfałszowanej aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Wskazać trzeba, że analiza akt administracyjnych sprawy w żaden sposób nie potwierdza jednak ogólnikowych zarzutów skarżącego co do "sfałszowania" tegoż wywiadu, który miał poprzedzać wydanie przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w (...) decyzji z dnia (...) lipca 2013 r. o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego.

Przede wszystkim należy zauważyć, że utrzymana w mocy przez Kolegium decyzja organu pierwszej instancji z dnia (...) lipca 2013 r. odmawiająca przyznanie zasiłku okresowego, nie została poprzedzona aktualizacją wywiadu środowiskowego, ponieważ mimo uprzedniego powiadomienia strony o tej czynności, wywiadu nie przeprowadzono. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w okresie, kiedy wydana została wspomniana decyzja strona nie wpuszczała pracowników socjalnych na posesję, do mieszkania odmawiała przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, dlatego nie mogło nastąpić sfałszowanie wywiadu środowiskowego.

Trafnie nie dopatrzyło się również Kolegium okoliczności, które wskazywałyby na jakiegokolwiek innego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, dlatego nie uznało za zasadne zastosowania art. 145 § 2 i § 3 k.p.a., które - zdaniem skarżącego - znajdowały w sprawie zastosowanie.

Wbrew zarzutom skargi, nie było zatem podstaw do stwierdzenia oczywistego "fałszu", a nawet nieprawidłowości omawianego dokumentu. Zarzut co do jego sfałszowania nie został również potwierdzony orzeczeniem właściwego sądu lub innego organu, co - jak wyżej wskazano - wyklucza stwierdzenie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Stwierdzić należy, że również żądanie strony dotyczące wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. jest nieuzasadnione. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżący składając wniosek o przyznanie świadczenia ani w takcie toczącego się postępowania nie żądał wyłączenia od udziału w tym postępowaniu pracowników socjalnych E. W. i H. L. ani Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w (...) - B. Ś. Ponadto Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2013 r., znak: (...), odmówił wyłączenia od udziału w postępowaniu odwoławczym członków Kolegium - K. A. i Z. C.

W ocenie Sądu prawidłowo stwierdziło Kolegium, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności wyliczonych w art. 24 § 1 k.p.a., których zaistnienie obligowałoby ten organ do wyłączenia omawianych pracowników, a także nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności nie wymienionych w tym przepisie, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika. W postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania, strona nie wnioskowała o wyłączenie członków Kolegium od udziału w postępowaniu, stąd też również wydana w pierwszej instancji decyzja Kolegium nie naruszała prawa.

Podkreślić nadto należy, że podejmowanie przez wskazanych wyżej pracowników czynności w innych sprawach z udziałem skarżącego nie stanowi bowiem przesłanki wyłączenia ich od udziału w sprawie. Skarżący, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nie wskazał przy tym żadnych innych merytorycznych podstaw wyłączenia tychże osób, a jego subiektywne odczucia o ich działaniu ze szkodą dla skarżącego, nie znajdują żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Jego wniosek o wyłączenie opisanych członków etatowych Kolegium został w sposób prawidłowy rozpoznany (oddalony) wskazanym postanowieniem Prezesa Kolegium.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że Kolegium prawidłowo uznało, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji własnej z dnia (...) listopada 2013 r.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.