II SA/Lu 596/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3164159

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 marca 2021 r. II SA/Lu 596/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec.

Sędziowie: WSA Grzegorz Grymuza, NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) sierpnia 2020 r., znak: (...), w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z (...) sierpnia 2020 r., znak: (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (...) (dalej także: Kolegium), po rozpoznaniu odwołania D. K. (dalej także: skarżący), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.; dalej: uś.r.), utrzymało w mocy decyzję z (...) czerwca 2020 r., znak: (...), wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta (...) (dalej: Prezydent) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że odmawiając przyznania skarżącemu opisanego świadczenia Prezydent wskazał na brak spełnienia przez niego przesłanki rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także fakt, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej (nie później niż do ukończenia 25. roku życia). Prezydent wskazał, że nie daje wiary twierdzeniom skarżącego, że pełnienie przez niego funkcji prezesa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) ma charakter jedynie tytularny i nie koliduje ze sprawowaniem stałej, długotrwałej i nieprzerwanej opieki nad matką. W przypadku pełnienia funkcji zarządu spółki nie jest istotne to, czy czynności wykonywane są odpłatnie, lecz to, że na osobach pełniących taką funkcję ciążą określone zadania, które co do zasady muszą być wykonywane osobiście. Ponadto pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, ustawodawca nie zmienił dotychczas art. 17 ust. 1b u.ś.r., a zatem przepis ten nadal wiąże organy orzekające w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Utrzymując w mocy tę decyzję Kolegium, po pierwsze, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreśliło, że pomimo braku nowelizacji art. 17 ust. 1b u.ś.r., na skutek stwierdzenia jego niekonstytucyjności w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, przepis ten nie może stanowić podstawy odmowy przyznania tego świadczenia. Po drugie, Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta, że skarżący - z powodu pełnionej funkcji prezesa zarządu spółki kapitałowej - nie spełnia przesłanki przyznania opisanego świadczenia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

W skardze na tę decyzję Kolegium D. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym - w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. oraz art. 32, 69, 71 ust. 1 Konstytucji RP i art. 28 ust. 1 i 2 lit. b) Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych, poprzez posłużenie się wadliwą, profiskalną wykładnią językową, podczas gdy należało zastosować wykładnię systemową oraz celowościową i funkcjonalną, z uwzględnieniem zasady ochrony rodziny i równości;

2) art. 6, 7, 8, 77, 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niewłaściwą jego ocenę, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że skoro art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie wskazuje pełnienia funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego jako formy zatrudnienia ani nie odwołuje się w art. 17 ust. 6 u.ś.r. do definicji osoby bezrobotnej w rozumieniu ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to oznacza, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki kapitałowej (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) wyłącznie na podstawie aktu powołania, bez wynagrodzenia, przez osobę niebędącą wspólnikiem w tej spółce nie jest "zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową" w rozumieniu przepisów u.ś.r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ dołączył "wydruk informacji z (...) (w języku polskim)", potwierdzający, że skarżący posiada zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii spółkę z ograniczoną odpowiedzialności (...), będącą jedynym wspólnikiem aktywnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) zarejestrowanej w Polsce.

W piśmie procesowym z 13 listopada 2020 r. skarżący zakwestionował wartość dowodową dołączonego do skargi "wydruku informacji z (...)", wskazując, że jego treść świadczy o całkowitej stronniczości Kolegium.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie uproszczonym, gdy jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym został złożony przez skarżącego, a Kolegium nie sprzeciwiło się rozstrzygnięciu sprawy w tym trybie.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r., K 38/13 (OTK-A 2014, z. 9, poz. 104) orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest już stanowisko, że na skutek powołanego wyroku Trybunału, w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Podnosi się przy tym, że nie jest także prawnie istotne powoływanie się na przywołany wyżej fragment uzasadnienia wyroku Trybunału dotyczący skutków wejścia w życie tego wyroku. Sądy wskazują, że stwierdzenie niekonstytucyjności części przepisu w wyroku zakresowym wywołuje domniemanie niekonstytucyjności tej zakwestionowanej części, a skoro sądy są związane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie dokonanej oceny zgodności z Konstytucją, to znaczy, że nie mogą uchylić się od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia, ponieważ uzasadnienie nie stanowi treści rozstrzygnięcia. Wobec tego, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie został dotychczas znowelizowany ani uchylony, bezczynność ustawodawcy niewykonującego zaleceń Trybunału zawartych w tym wyroku wywołała skutek w postaci braku ochrony jednostek, których prawa zostały naruszone treścią tego przepisu. W tej sytuacji, jak podnosi się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest jednak dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z: 5 grudnia 2017 r., I OSK 1079/17; 12 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16; 5 września 2017 r., I OSK 2370/16).

Z powyższego wynika, że niezmienienie przez ustawodawcę treści art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, poprzez przywrócenie równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, powoduje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem - ustawodawca nie podjął bowiem i w tym zakresie żadnych działań.

Prawidłowo zatem wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że stwierdzenie niezgodności art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ma ten skutek, że dla oceny, czy skarżącemu w niniejszej sprawie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, nie ma znaczenia kiedy powstała niepełnosprawność jego matki. W konsekwencji Kolegium trafnie oceniło jako błędne odmienne stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.

Trafne było również stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym na przeszkodzie przyznaniu skarżącemu omawianego świadczenia stoi brak spełnienia przez niego przesłanki rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, czego wymaga art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Wskazać należy, że w myśl art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie Kolegium nie naruszyło wskazanych reguł postępowania. Organ ten zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Kolegium ustaliło też dokładnie stan faktyczny i wyjaśniło wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.

Z akt sprawy wynika, że skarżący pełni funkcję prezesa zarządu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (...) (dalej także: Spółka), zarejestrowanej (...) kwietnia 2015 r. oraz - co istotne - nie został zawieszony w czynnościach. Dział 2 rubryka 1 ppkt 1 Rejestru jako "nazwę organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu" zawiera wpis "zarząd", a ppkt 1 "sposób reprezentacji podmiotu" zawiera wpis "Prezes Zarządu samodzielnie lub prokurent samodzielnie (reprezentacja samoistna)". Bezsprzecznie skarżący jest jedyną osobą wchodzącą w skład zarządu (dział 2 podrubryka 1) i nie jest wspólnikiem Spółki (rubryka 7). W Rejestrze brak jest wpisu w rubryce 2: "organ nadzoru" i w rubryce 3: "prokurenci" (zob. wydruku informacji pobranej w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, posiadającej moc dokumentu wydawanego przez Centralą Informację Krajowego Rejestru Sądowego, według stanu na dzień 27 maja 2020 r.).

W toku postępowania, skarżący odpowiadając na wezwanie Prezydenta do wyjaśnienia, na jakich zasadach pełni funkcję prezesa zarządu Spółki, jakie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, jaka jest wielkość udziałów i jaki jest udział w zysku Spółki, wyjaśnił, że został powołany na funkcję prezesa zarządu uchwałą zgromadzenia wspólników Spółki (działającej wówczas "w organizacji") z 20 marca 2015 r. na dziesięcioletnią kadencję. Wyjaśnił, że nie jest zatrudniony ani nie wykonuje pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., a więc na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz nie wykonuje pracy lub nie świadczy usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej. Stwierdził, że sprawy Spółki prowadzone są przez osoby trzecie na podstawie pełnomocnictw udzielonych w latach 2015-2016. Wyjaśnił też, że nie jest wspólnikiem Spółki, a więc nie uczestniczy w podziale zysków (art. 191 § 1 i § 3 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 z późn. zm.; dalej: k.s.h.), a jego jedynym dochodem w 2018 r. i w 2019 r. był dochód z tytułu najmu prywatnego (na piśmie z 2 czerwca 2020 r.). Ponadto we wcześniejszym piśmie z 14 maja 2020 r. skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się z oszczędności. Dodatkowo - w odwołaniu - skarżący oświadczył, że nie ma zawartych ze spółką umów "szczegółowo i z detalami opisujących wynagrodzenie członka zarządu i wszelkie jego benefity", gdyż podpisując taką umowę nie miałby możliwości wykonania zobowiązań z niej wynikających z uwagi na opiekę nad matką. W jego ocenie spełnia więc przesłankę niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Oceniając te okoliczności faktyczne prawidłowo stwierdziło Kolegium, że w istocie stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Skarżący od (...) marca 2015 r. pełni bowiem funkcję prezesa jednoosobowego zarządu Spółki i dotychczas nie zrezygnował z tej funkcji ani nie został zawieszony w czynnościach. Wynika to nie tylko ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji z Krajowego Rejestru Sądowego, ale fakt ten przyznaje również sam skarżący. Kolegium nie zakwestionowało przy tym twierdzeń skarżącego, że z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki nie otrzymuje wynagrodzenia i nie ma zawartej umowy o pracę ani umowy cywilnoprawnej. Kolegium nie kwestionowało też tego, że skarżący opiekuje się matką w takim zakresie, w jakim wymaga tego jego niepełnosprawna matka. Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że pełnienie przez skarżącego funkcji prezesa jednoosobowego zarządu Spółki nie pozwala uznać go za osobę rezygnującą lub niepodejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, M. K., gdyż jest on osobą aktywną zawodowo. Stanowisko Kolegium w tym zakresie nie narusza art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r.

Zauważyć należy, że zarząd spółki prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę (art. 201 § 1 k.s.h.), przy czym każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 1 k.s.h.). Okolicznością bezsporną jest, że zarząd Spółki składa się tylko z jednej osoby i jest nią skarżący, a więc to na nim spoczywa prawo i obowiązek prowadzenia spraw Spółki i jej reprezentowanie. Jak zasadnie podniosło Kolegium, choć prowadzenie spraw spółki może być realizowane przy pomocy osób trzecich, to stanowią one jedynie "aparat pomocniczy" zarządu. Dlatego wykonywana przez skarżącego funkcja prezesa zarząd spółki kapitałowej wiąże się z obowiązkiem podejmowania określonych czynności, co do których obowiązek podejmowania nie może być całkowicie wyłączony. Ma istotne konsekwencje dla oceny zasadności twierdzeń skarżącego uważającego się za osobę, która w celu sprawowania stałej, długotrwałej i nieprzerwanej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, zrezygnowała z podejmowania jakiegokolwiek zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej.

Chociaż skarżący twierdzi, że nie ma zawartej ze spółką umowy o pracę, gdyż nie byłby w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków ze względu na opiekę nad matką, to trafnie podniosło Kolegium, że jego prawo i obowiązek prowadzenia spraw Spółki i jej reprezentowanie wynika już, jak wyżej wspomniano, z samych przepisów kodeksu spółek handlowych (art. 201 § 1 i art. 208 § 2 k.s.h.). Nawet gdyby istotnie prowadzenie spraw Spółki, jak utrzymuje skarżący, zostało powierzone pełnomocnikom, to niezależnie od tego na skarżącym, jako na jednoosobowym zarządzie Spółki, ciąży ustawowy obowiązek prowadzenia spraw Spółki. To właśnie skarżący zobowiązany jest więc do podejmowania decyzji związanych z kierowaniem bieżącą działalnością Spółki, dbaniem o jej rozwój, koordynowaniem i nadzorowaniem głównych funkcji Spółki, jej finansów i zatrudnionych w niej pracowników) oraz reprezentowanie Spółki - zarówno w zakresie czynności sądowych, jak i pozasądowych.

Prawidłowo podniosło także Kolegium, że ustawowym zadaniem zarządu spółki jest zwoływanie zgromadzenia wspólników (art. 235 k.s.h.) oraz przygotowanie sprawozdania z działalności spółki i sprawozdania finansowego za każdy rok obrotowy. Przy tym za niesporządzenie tych sprawozdań zarząd spółki ponosi odpowiedzialność przewidzianą w przepisach prawa (art. 231 § 2 pkt 1 k.s.h.; art. 41, 49, 52, 69, 77 i 79 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz. U. z 2019 r. poz. 351 z późn. zm.). W tym miejscu należy zauważyć, że jak wynika z wydruku informacji KRS dotyczącej Spółki, której prezesem zarządu jest skarżący, za każdy rok obrotowy w latach 2015-2018 zostały złożone sprawozdania finansowe.

Oczywiste jest zarazem, że z pełnieniem funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wiążą się nie tylko prawa i obowiązki wynikające z kodeksu spółek handlowych, ale także odpowiedzialność wynikająca z przepisów tego kodeksu (art. 291 i 299 k.s.h.) oraz z innych ustaw, w tym odpowiedzialność karna (art. 296 i 296a ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 z późn. zm.), podatkowa (art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.) i odpowiedzialność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (art. 31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.). Nie ulega wątpliwości, że wynikająca z tych przepisów ustawowa odpowiedzialność członków zarządu Spółki nie ciąży na pełnomocnikach powołanych do prowadzenia Spółki, lecz na skarżącym jako prezesie jej zarządu.

Prawidłowo Kolegium podniosło, że w orzecznictwie sądowym na gruncie ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1409) utrwalony jest pogląd, że pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Realizacja obowiązków wynikających z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki, przypisanych członkowi zarządu przez kodeks spółek handlowych powoduje, że osoba ta ma ograniczoną gotowość do podjęcia pracy, a zatem nie spełnia przesłanek pozwalających na uzyskanie statusu bezrobotnego (zob. wyroki NSA z: 9 stycznia 2016 r., I OSK 619/15, 25 maja 2016 r., I OSK 1982/14 oraz 16 stycznia 2018 r., I OSK 2666/17 oraz WSA w Gliwicach z 26 sierpnia 2020 r., III SA/Gl 184/20). Sąd podziela przy tym w całości stanowisko wyrażone w powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku WSA w Bydgoszczy z 13 marca 2018 r. (II SA/Bd 1137/17), z którego wynika, że brak jest przeszkód, by orzekając w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego odwołać się do powyższych orzeczeń sądów administracyjnych. Jak bowiem stwierdził ten Sąd, pojęcie bezrobotnego oznacza, że osoba ta pozostaje niezatrudniona, nie wykonuje innej pracy zarobkowej i jest zdolna i gotowa do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu a takie właśnie cechy musi posiadać również osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Niewątpliwie za przyjęciem takiego stanowiska przemawia właśnie egzegeza tego ostatniego przepisu dokonana przez Sąd, zgodnie z żądaniami skarżącego zawartymi w skardze, z zastosowaniem nie tylko dyrektyw językowych, lecz również dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej, funkcjonalnej i aksjologicznej. W tych okolicznościach niezasadne były również zarzuty naruszenia art. 32, 69, 71 ust. 1 Konstytucji RP i art. 28 ust. 1 i 2 lit. b Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych. Natomiast przywołany w skardze wyrok WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2020 r., II SA/Gl 110/20, zapadł w sprawie o odmiennym stanie faktycznym i prawnym, i dlatego nie może mieć zastosowania w rozpoznawanej obecnie sprawie.

W konsekwencji należało stwierdzić, że nie nosi znamion dowolności stanowisko Kolegium, iż skoro skarżący nie mógłby być uznany za osobę bezrobotną na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż nie jest osobą wolną od jakichkolwiek zobowiązań zawodowych, to oznacza, że nie może być uznany z osobę rezygnującą lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. Na ocenę tej kwestii, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie może mieć istotnego wpływu to, że skarżący pełni funkcję prezesa spółki bez wynagrodzenia, nie mając zawartej ze Spółką umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej, zaś prowadzeniem spraw spółki zajmują się pełnomocnicy. Bezsprzecznie skarżący jest osobą aktywną zawodową, zaś pełnienie przez niego funkcji prezesa zarządu Spółki bez uzyskiwania należnego z tego tytułu wynagrodzenia jest kwestią wewnętrznych rozwiązań przyjętych w tej Spółce i nie może mieć decydującego znaczenia dla oceny spełnienia omawianej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zauważyć należy, że w ewidentnej sprzeczności z twierdzeniami skarżącego co do całkowitego braku jego zaangażowania w prowadzenie spraw Spółki pozostają powzięte z urzędu przez Sąd informacje co do aktywności skarżącego w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych dotyczących tej Spółki. Mianowicie, jak wynika z akt rozpoznawanych przez tutejszy Sąd spraw o sygn. akt I SA/Lu 53/21, I SA/Lu 54/21 oraz I SA/Lu 55/21, skarżący reprezentując w tych sprawach Spółkę, jako jej prezes, nie tylko składał skargi do Sądu na decyzje Kolegium z (...) listopada 2020 r., znak: (...), (...) i (...), wydane w przedmiocie określenia wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości oraz odwołania od decyzji Prezydenta z (...) września 2020 r., znak: (...), (...) i (...), podjętych w tych sprawach, lecz również aktywnie uczestniczył w postępowaniu przed organami podatkowymi, odpowiadając na wezwania i składając wnioski (zob. pisma z: (...) r.).

Zdaniem Sądu, okoliczności te potwierdzają, że skarżący wykonuje prawa wynikające z art. 201 § 1 i art. 208 § 1 k.s.h. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw, by podważyć stanowisko Kolegium, iż skarżący nie może być uznany z osobę rezygnującą lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Skarżący nie wykazał zasadności swoich zarzutów skarżącego co do braku bezstronności Kolegium w sprawie. Z pewnością o stronniczości Kolegium nie świadczy dołączony do odpowiedzi na skargę "wydruk informacji z Companies House (w języku polskim)". Przede wszystkim dokument ten nie miał wpływu na wynik sprawy, zakończonej zaskarżoną decyzją, wydaną w oparciu o pełny i niewymagający uzupełnienia materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy. Natomiast informacje powzięte przez Kolegium już po wydaniu zaskarżonej decyzji o tym, że skarżący posiada zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii spółkę z ograniczoną odpowiedzialności (...), będącą jedynym wspólnikiem aktywnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) zarejestrowanej w Polsce, jedynie dodatkowo wskazują na trafność dokonanej przez Kolegium oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym i stwierdzenia tego organu, że skarżący jest osobą aktywną zawodowo, gdyż jest jedynym członkiem zarządu i prezesem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...), z aktywności tej nie zrezygnował i nie koliduje mu ona z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.