Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2607990

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 27 listopada 2018 r.
II SA/Lu 497/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (spr.).

Sędziowie WSA: Joanna Cylc-Malec, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielni (...) w L. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) postanowieniem z dnia (...) r. znak: (...) - po rozpatrzeniu zażalenia (...) Sp.o.o. z siedzibą w W. oraz zażalenia Spółdzielni (...) w L. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia (...) r. znak: (...), w przedmiocie ustalenia dla (...) Sp. z o.o. w W. opłaty legalizacyjnej w wysokości (...) zł, w związku z budową, bez wymaganego pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu kościoła usytuowanego na działce nr ewid. (...) przy ul. (...) w L. - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 22 czerwca 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. wpłynęły wnioski: Stowarzyszenia (...) z siedzibą w L. oraz Spółdzielni (...) w L. o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego legalności robót budowlanych wykonywanych na budynku kościoła pw (...) przy ul. (...) w L., polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej (...), systemu UMTS. We wnioskach podkreślono, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana samowolnie, niezgodnie ze zgłoszeniem dokonanym przez inwestora - (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2010 r. pracownicy PINB miasta L. stwierdzili, że na zewnątrz budynku kościoła, na elewacji przy części szczytowej budynku, zamontowane są w różnych miejscach, w trzech sektorach, trzy anteny panelowe. Od strony południowo-zachodniej, na elewacji budynku, umiejscowiona jest szafa energetyczna doprowadzająca wewnętrzną linię zasilającą do urządzeń stacji telefonii komórkowej. Na poddaszu kościoła przy suficie, poprowadzone są przewody linii zasilającej (7 szt.) do pomieszczenia sterującego stacji bazowej telefonii komórkowej, które zostało wydzielone i przystosowane do obecnych potrzeb, z pomieszczenia na poddaszu. Ustalono, że jest to pomieszczenie o powierzchni około 10-12 m2, w którym znajdują się urządzenia sterujące stacji telefonii komórkowej oraz instalacja klimatyzacji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. decyzją z dnia (...) r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm., dalej: "Pr.bud."), nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 czerwca 2011 r. określonych dokumentów. Następnie decyzją z dnia (...) r. organ pierwszej instancji, na podstawie na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Pr.bud., stwierdził wykonanie przez inwestora powyższego obowiązku. Decyzją z dnia (...) r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) r. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Lu (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił jednak ww. decyzje organu odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, a także decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) r.

Decyzją z dnia (...) r. organ pierwszej instancji ponownie stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia (...) r. Decyzją z dnia (...) r. organ odwoławczy powyższą decyzję uchylił i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji, dowodząc, że decyzja z (...) r. została już uchylona przez Sąd. Decyzją z dnia (...) r. organ pierwszej instancji ponownie stwierdził wykonanie obowiązku wskazanego w decyzji z dnia (...) r. Decyzją z dnia (...) r. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. powyższą decyzję uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Kolejną decyzją z dnia (...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. odmówił nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta także została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia (...) r., zaś wyrokiem z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Lu (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę inwestora na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

Postanowieniem z dnia (...) r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pr.bud. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie stacji bazowej telefonii komórkowej inakazał inwestorowi przedłożyć w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.: zaświadczenie Prezydenta Miasta L. o zgodności budowy przedmiotowej stacji bazowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego wykonanej stacji bazowej oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na wniosek inwestora organ pierwszej instancji dwukrotnie zmienił powyższe postanowienie w części dotyczącej terminu na wykonanie nałożonych obowiązków, ostatecznie termin ten ustalając na dzień 31 maja 2017 r. Inwestor wymagane dokumenty złożył w dniu 30 maja 2017 r.

Na podstawie zaświadczenia Prezydenta Miasta L. z dnia 9 grudnia 2006 r. organ pierwszej instancji ustalił, że budowa kościoła na działce nr ewid. (...) przy ul. (...) w L. wraz ze stacją bazową telefonii komórkowej usytuowaną na dachu tego budynku, jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. przyjętego uchwałą nr (...) Rady Miejskiej w L. z dnia (...) r. (Dz. Urz. Woj. Lubel. z dnia 24 października 2002 r. Nr 124 poz. 2671). Teren, na którym usytuowany jest przedmiotowy obiekt oznaczony jest na rysunku planu symbolem UP - teren usług publicznych. Weryfikując przedłożoną przez inwestora dokumentację organ stwierdził nadto, że przedłożony projekt jest kompletny, został wykonany jest przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz sprawdzony pod względem zgodności z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

W tej sytuacji postanowieniem z dnia (...) r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 Pr.bud., ustalił dla (...) Sp. z o.o. w W. opłatę legalizacyjną w wysokości (...) zł w związku z budową przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia (...) r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powyższe postanowienie uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał na konieczność uzyskania jednoznacznej opinii służb ochrony środowiska odnośnie tego, czy przedmiotowa inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podkreślił, że na konieczność ustalenia tej kwestii wskazywał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 85/12. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 53/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę (...) Sp. z o.o. na postanowienie kasacyjne organu drugiej instancji z dnia (...)

Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie organ pierwszej instancji zwrócił się do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. o wyrażenie opinii w kwestii obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W odpowiedzi z dnia 7 grudnia 2017 r. Zastępca Dyrektora tego Wydziału stwierdził, że sporna stacja bazowa telefonii komórkowej na dachu kościoła przy ul. (...) w L. nie zastała zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wobec czego postępowanie w tym przedmiocie umorzono.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, a jednocześnie podtrzymując stanowisko o kompletności projektu budowlanego i jego zgodności z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, oraz zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) r., na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 Pr.bud., ponownie ustalił dla (...) Sp. z o.o. w W. opłatę legalizacyjną w wysokości (...) zł w związku z budową, bez wymaganego pozwolenia na budowę, stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu kościoła usytuowanego na działce nr ewid. (...) przy ul. (...) w L.

(...) Sp. z o.o. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji, domagając się jego uchylenia oraz umorzenia postępowania. Inwestor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, iż sporna stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi urządzenie o wysokości nieprzekraczającej 3 m, zamontowane na budynku. Inwestycja ta, zdaniem Spółki, nie była zatem budową obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę.

Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji wniosła również Spółdzielnia (...) w L., która zakwestionowała umożliwienie Spółce (...) legalizacji przedmiotowej stacji bazowej, uznając to za "nagradzanie" inwestora, który - zdaniem Spółdzielni - nielegalnie eksploatował tę samowolę budowlaną przez wiele lat, powodując zagrożenie dla zdrowia okolicznych mieszkańców.

Po rozpatrzeniu powyższych zażaleń L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołanym na wstępie postanowieniem z dnia (...) r. (zaskarżonym w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia (...) r.

Organ odwoławczy podniósł, że przepisy Prawa budowlanego obligują organ nadzoru budowlanego do ustalenia opłaty legalizacyjnej w sytuacji samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części, zaś ustalając opłatę legalizacyjną zgodnie z art. 49 ust. 2 i 3 Pr.bud. organy nie dysponują uznaniem administracyjnym. W toku postępowania ustalono, że inwestor wybudował przedmiotową stację bazową po 2007 r. w warunkach samowoli budowlanej. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nie jest bowiem, w świetle art. 29 ust. 1 Pr.bud., zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co - jak podkreślił organ odwoławczy - potwierdzają liczne wyroki sądów administracyjnych (organ powołał się w tym względzie na wyroki NSA: z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1999/14 i 16 października 2014 r., sygn. akt II OSK 724/13). Organ podkreślił, że w ramach budowy przedmiotowej stacji bazowej inwestor zamontował trzy anteny typu Kathrein 742211. Anteny zamontowane zostały do elementów rurowych umocowanych do pionowych powierzchni ścian pomieszczenia technicznego (nadbudówki), znajdującej się na dachu kościoła. Na dachu kościoła zamontowana została także radiolinia typu VHLP1-13-1GR, umieszczona nad krawędzią dachu nadbudówki. Po dachu przeprowadzona została instalacja łącząca anteny z urządzeniami sterującymi usytuowanymi w pomieszczeniu na poddaszu. Fakt zamontowania na stałe trzech masztów i zainstalowaniu na nich anten jako urządzeń telekomunikacyjnych oraz zamontowaniu pozostałego sprzętu pozwalającego na sprawne i właściwe korzystanie z tak wykonanej stacji telefonii komórkowej wskazuje, że takie zamierzenie inwestora wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego bezzasadny jest zatem zarzut (...) Sp. z o.o. wskazujący na niewłaściwe zakwalifikowanie spornej inwestycji. Również zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 Pr.bud., organ uznał za nieuzasadniony, podkreślając, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora.

Jako niezasadny organ odwoławczy ocenił również zarzut zawarty w zażaleniu Spółdzielni (...)", dotyczący legalizacji innej stacji bazowej, niż stacja wzniesiona. Organ podkreślił, że postępowanie dotyczy stacji bazowej telefonii bazowej LUB (...) Takiej tez stacji dotyczy dokumentacja projektowa. Zgodnie zaś z jednoznaczną opinią Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L., przedmiotowa stacja bazowa nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Skargę na powyższe postanowienie organu drugiej instancji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółdzielnia (...) w L. Rozstrzygnięciu temu skarżąca zarzuciła naruszenie:

1)

art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poprzez powołanie się na pismo Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. z dnia (...) r., znak: (...), w którym za podstawę niekwalifikowania stacji bazowej telefonii komórkowej LUB (...) do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przyjęto okoliczności faktyczne z 2009 r., a nie z chwili obecnej;

2)

naruszenie art. 29 ust. 3 Pr.bud. w związku z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.) poprzez uznanie, że stacja bazowa telefonii komórkowej LUB (...), usytuowana na dachu kościoła przy ul. (...) w L. nie kwalifikowała się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministra z dnia 9 listopada 2010 r.

W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia zwróciła uwagę, że przedmiotowa stacja bazowa, należąca do operatora (...) Sp. z o.o. ((...)), znajduje się w sąsiedztwie innej stacji bazowej - należącej do operatora (...). W związku z tym emisja promieniowania przez drugą stację bazową operatora (...) będzie tylko pogarszała warunki środowiskowe prowadząc, wskutek kumulacji promieniowania, do przekroczenia dopuszczalnego poziomu PEM z dużym prawdopodobieństwem. Wynika to z faktu, że anteny sektorowe obu operatorów pracują praktycznie na tych samych azymutach. Wobec tego należy zakwalifikować tę stację jako inwestycję o znaczącym oddziaływaniu na środowisko i w obecnych warunkach wymagających ubiegania się o pozwolenie na budowę oraz przeprowadzenia oceny oddziaływania tej stacji na środowisko. Jeżeli bowiem okaże się, że stacja operatora (...) będzie emitowała pola o wartościach bliskich dopuszczalnych, to wówczas nie będzie już miejsca na pracę stacji bazowej operatora (...) ze względu na ponadnormatywną emisję promieniowania elektromagnetycznego pochodzącego z obu stacji. Ze względu na zaistniałą sytuację środowiskową, zdaniem skarżącej Spółdzielni, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nie powinien był dokonać legalizacji spornej stacji w powołaniu się na pismo Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. z dnia (...) r. informujące o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla stacji bazowej LUB (...) Postępowanie to zostało umorzone, ponieważ inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jednak wówczas stacja operatora (...) była jedyną stacją bazową na budynku kościoła przy ul. (...), a deklarowane moce EIRP anten sektorowych zawierały się w przedziale od około 1150 W do 1500 W - w zależności od azymutu. Obecnie teren i budynki mieszkalne wokół kościoła znajdują się dodatkowo również pod wpływem oddziaływania stacji bazowej operatora "(...)", położonej na terenie GPZ przy ul. (...), której moc w ostatnim czasie wzrosła około trzykrotnie.

Zdaniem skarżącej z uwagi na wyżej przedstawione okoliczności Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. winien staranniej ocenić sytuację środowiskową, a nie odwoływać się do decyzji z roku (...), tym bardziej, że usytuowanie dwóch stacji bazowych o łącznej dużej mocy przy przedszkolu, gdzie przebywa codziennie 150 dzieci, może wywrzeć negatywny wpływ na zdrowie dzieci. Skarżąca zwróciła uwagę, że w całym postępowaniu administracyjnym operator po raz drugi został wezwany do uzupełnienia dokumentacji, mimo, że uzupełnił ją wcześniej przed rokiem 2012. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stworzył mu zatem kolejną szansę dając poczucie bezkarności. Efektem takiego działania było przedłożenie nowej dokumentacji technicznej z podwyższonymi mocami EIRP anten sektorowych do około 1500 W na wszystkich azymutach.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zasadne jest stanowisko organów nadzoru budowlanego, według których dla realizacji przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku kościoła przy ul. (...) w L., (...) Sp.o.o. miało obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że inwestycja ta obejmowała zamontowanie na stałe trzech masztów oraz zainstalowanie na nich anten jako urządzeń telekomunikacyjnych, a także wykonanie instalacji umożliwiających działanie tych urządzeń. Tego rodzaju inwestycja, nawet w przypadku umiejscowienia jej na dachu już istniejącego budynku, jest w istocie budową nowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) budowy stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Jako taka wymaga ona zatem, zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 i a contrario art. 29 ust. 1 i 2 ustawy uzyskania pozwolenia na budowę, co wystarczająco potwierdza powołane przez organ odwoławczy orzecznictwo. Kwestia ta została zresztą w niniejszej sprawie przesądzona również przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 r. (II SA/Lu 53/18), oddalającym skargę (...) Sp. z o.o. na postanowienie kasacyjne L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. W orzeczeniu tym jednoznacznie bowiem stwierdzono, że budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu kościoła, w skład której wchodzą trzy anteny sektorowe, usytuowane na wspornikach, radiolinia, urządzenia zasilające i drogi kablowe, musi być poprzedzona uzyskaniem stosownego pozwolenia na budowę. W konsekwencji Sąd jako słuszne uznał również zastosowanie w sprawie trybu przewidzianego w art. 48 ustawy prawo budowlane. Jednocześnie podkreślił, że nie ma przy tym znaczenia, w tym konkretnym przypadku, fakt zgłoszenia przez inwestora budowy przedmiotowej stacji. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że realizacja robót odbiegających od warunków dokonanego zgłoszenia świadczy o zamiarze inwestora zrealizowania od początku (czyli już w chwili zgłoszenia) innego obiektu (por. wyrok z 28 kwietnia 2004 r., OSK 108/04 oraz wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2017 r., II OSK 2747/15 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ten zamiar obejścia prawa przez inwestora skutkuje tym, że w istocie dokonane zgłoszenie nie ma znaczenia, gdyż inwestor od początku realizuje inny projekt. Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma natomiast przeciwdziałać właśnie stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 ustawy przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach jej art. 50 i 51. Przytoczona wyżej ocena prawna zawarta w wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 r., który z dniem 17 lipca 2018 r. uzyskał walor prawomocności, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) wiązała na dalszym etapie postępowania organy administracji, jak i wiąże obecnie Sąd.

Zaznaczyć natomiast trzeba, że kwalifikacja przedmiotowej stacji bazowej jako samowoli budowlanej, wobec której zastosowanie znajduje tryb uregulowany w art. 48 prawa budowlanego, samoistnie nie przesądza jednak o obowiązku rozbiórki tego obiektu. Przepis ten w ustępie 1 wprowadza wprawdzie zasadę, ze samowolnie wybudowane obiekty budowlane podlegają rozbiórce, jednak w ustępie 2 określa również wyjątek od tej zasady, wskazujący na obowiązek legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w przypadku spełnienia określonych przesłanek. Przesłanki te sprowadzają się natomiast do zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego iinnymi aktami prawa miejscowego, a także do braku sprzeczności budowy z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W razie wystąpienia tych przesłanek organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do podjęcia próby legalizacji samowoli budowlanej. Taka zaś sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodzić należy się z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego miasta L., że przedmiotowa stacja bazowa nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr (...) Rady Miejskiej w L. z dnia (...) r. będąc zlokalizowaną w obszarze przeznaczonym powyższą uchwałą pod tereny usług publicznych. Stacja bazowej telefonii komórkowej jest bowiem urządzeniem, które stanowi element niezbędny dla funkcjonowania sieci telekomunikacyjnej, bezpośrednio związanym ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Skoro zaś jest to zamierzenie inwestycyjne w sieci telekomunikacyjnej wykorzystywanej do świadczenia usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników, to posiada ono status urządzenia łączności publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.) i tym samym stanowi inwestycję celu publicznego (por wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 734/15, LEX nr 2284856). Brak jest także okoliczności wskazujących na niespełnienie przez przedmiotowy obiekt wymogów wynikających z przepisów techniczno-budowlanych. Konsekwencją takiego stanu rzeczy musiało być natomiast wydanie przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pr.bud. postanowienia nakładającego na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu, w tym zaświadczenia Prezydenta Miasta L. o zgodności budowy z planem miejscowym, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Bezsporne natomiast pozostaje, że inwestor - po dwukrotnej zmianie na jego wniosek terminu na wykonanie powyższego obowiązku - ostatecznie obowiązek ten w całości w ustalonym terminie wykonał, składając w dniu 30 maja 2018 r. wszystkie powyższe dokumenty. W tej sytuacji organ trafnie zastosował art. 49 ust. 1 ustawy, który jest kolejnym etapem postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1)

zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2)

kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3)

wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Na postanowienie przysługuje zażalenie. W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust.

1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2 (art. 49 ust. 3). Wydanie postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej stwarza procesową możliwość kwestionowania zarówno wcześniej dokonanych ustaleń prowadzących do nałożenia tej opłaty, jak i zgłaszania zastrzeżeń co do jej wysokości. Skorzystanie z tej drogi zaskarżenia postanowienia prowadzić może zarówno do wyjaśnienia podstaw nałożenia opłaty, jak też ustalenia, czy jej wysokość została ustalona zgodnie z prawem. Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej doprowadza postępowanie legalizacyjne do stadium, w którym adresat uzyskuje możliwość wyboru co do jego dalszego biegu. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej po ustaleniu, że doszło do samowolnego wzniesienia obiektu, organ winien wydać decyzję nakazującą jego rozbiórkę na podstawie art. 48 ustawy. Uwolnić się od tego sposobu przywrócenia porządku prawnego adresat postanowienia może tylko w przypadku zapłaty opłaty legalizacyjnej. Opłata ta wiąże się więc z uzyskaniem pewnego uprawnienia, a realizacja tego uprawnienia zależy od dobrowolnego jej wniesienia. Opłata legalizacyjna przewidziana w przepisach art. 49 ust. 1 i 2 stanowi zatem warunek legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że w orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym bez wpływu na fakt nałożenia opłaty legalizacyjnej, jak też ustalenia jej wysokości pozostają przyczyny popełnienia samowoli, jej zakres, istnienie bądź nieistnienie po stronie inwestorów winy lub wartość wykonanych robót. Wskazuje się też, że sposób określenia wysokości opłaty legalizacyjnej został tak skonstruowany, że jej wysokość nie zależy od uznania organu nadzoru budowlanego ani okoliczności, w jakich obiekt budowlany został zbudowany (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Plucińskiej-Filipowicz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2014, s. 430 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych; Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, LexisNexis, Warszawa 2014, s. 635). Jak już wspomniano, podstawą do wydania postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej może być tylko łączne spełnienie wszystkich trzech warunków o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1, 2 i 3. Zatem projekt zagospodarowania działki lub terenu musi być zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projekt budowlany musi być kompletny i wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz musi zawierać wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Według organu nadzoru budowlanego wszystkie te warunki zostały spełnione, a oceny tej w żadnym razie nie podważono, skupiając się jedynie na kwestii oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ta zaś okoliczność, z uwagi na wskazany zakres badania organu nadzoru budowlanego, nie mogła wpłynąć na ocenę prawidłowości wydania postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Podkreślić trzeba, że jest ono postanowieniem wpadkowym, niekończącym postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Postępowanie wszczęte w sprawie samowoli budowlanej może natomiast zakończyć się wydaniem jednej z trzech decyzji merytorycznych: decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót (art. 49 ust. 4 pkt 1); decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego - w przypadku gdy budowa została już zakończona (art. 49 ust. 4 pkt 2).; decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1, bądź decyzją wydaną na podstawie art. 105 k.p.a., gdy organ uzna, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Art. 49 ust. 4a stanowi natomiast, że decyzje o których mowa w ust. 4 mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości, że sprawa odziaływania stacji w zakresie emisji pól elektromagnetycznych, akcentowana w skardze, będzie musiała zostać rozpoznana na kolejnym etapie postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49 ust. 4 ustawy.

Wątpliwości nie budzi także wysokość opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy prawo budowalne do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 ustawy z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stosownie zaś do treści art. 59f ust. 1 ustawy kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi (...) zł (art. 59f ust. 2), zaś kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3). W świetle powołanego załącznika do ustawy, dla stacji bazowej telefonii komórkowej należy przyjąć współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) dla kategorii VII, tj. inne budowle (wobec niewymienienie stacji bazowych telefonii komórkowej w żadnej z pozostałych kategorii obiektów budowlanych), który wynosi 5,0. Współczynnik wielkości (w) dla tego rodzaju obiektu wynosi natomiast 1,0. Opłata legalizacyjna w kwocie (...) zł określona została zatem przez organ I instancji w niniejszej sprawie prawidłowo, jako iloczyn pięćdziesięciokrotnie podwyższonej stawki opłaty - (...) zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) - 5,0 i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) - 1,0.

Z powyższych względów stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) skargę należało oddalić

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.