II SA/Lu 465/17, Odrębność postępowań prowadzonych w trybie przepisu art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. oraz art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2599385

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 września 2017 r. II SA/Lu 465/17 Odrębność postępowań prowadzonych w trybie przepisu art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. oraz art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.).

Sędziowie WSA: Marta Laskowska-Pietrzak, Bogusław Wiśniewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) marca 2017 r., znak: (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia (...) czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 489 z późn. zm.), dalej "k.p.a." i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia (...) września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 169 z późn. zm.), dalej "pua", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z (...) stycznia 2017 r., znak: (...) o odmowie umorzenia T. S. należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 pua.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 30 ust. 1 pua, umożliwiające uwzględnienie wniosku T. S. z dnia (...) kwietnia 2016 r. o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. We wniosku skarżący podnosił, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w związku ze stanem wzroku (posiada stosowne orzeczenie) i wymaga opieki innych osób przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej oraz dodatku pielęgnacyjnego, gdyż nie jest w stanie uzyskiwać innych dochodów. Ze względu na zły stan zdrowia powstało zadłużenie alimentacyjne, które komornik systematycznie ściąga z jego renty, obecnie po (...) zł miesięcznie. Wskazał, że ze względu na swoje zdrowie nie będzie w stanie nigdy spłacić całkowicie zadłużenia, które nie powstało z jego winy, lecz wynikało z sytuacji życiowej i zdrowotnej.

Rozpatrując wniosek organ wyjaśnił, że pua przewiduje dwa tryby umarzania należności - jeden z nich, przewidziany w art. 30 ust. 2 - zależy od sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika i prowadzony jest przez organ właściwy wierzyciela (w niniejszej sprawie jest to Wójt Gminy S., zaś drugi (art. 30 ust. 1) - prowadzony przez organ właściwy dłużnika (Wójta Gminy P.), uzależniony jest wyłącznie od skuteczności egzekucji.

Niniejsze postępowanie prowadzone jest w drugim trybie, a więc organ oceniał tylko to, czy zachodzą przesłanki z art. 30 ust. 1 pua.

Organ wskazał, że zgodnie z tym przepisem, organ może umorzyć należności, w łącznej wysokości - 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów lub 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Organ stwierdził, że skarżący nie spełnia tych przesłanek.

Organ ustalił bowiem następujący stan faktyczny:

Skarżący posiada czworo dzieci - (...), A. i M., na rzecz których wyrokami sądowymi został zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych.

Obowiązek alimentacyjny wobec syna (...) w wysokości po (...) zł miesięcznie został orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia (...) marca 2000 r., III Rc (...) - obowiązek ten został następnie uchylony z dniem (...) września 2006 r. wyrokiem z (...) kwietnia 2009 r.

Na rzecz M. S. alimenty zostały podwyższone z kwoty (...) zł do (...) zł miesięcznie wyrokiem tego sądu z (...) października 2007 r., sygn. akt III RC (...).

Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego C. z (...) grudnia 2008 r., sygn. akt III RC (...) na rzecz A. S. zasądzono alimenty w kwocie (...) zł miesięcznie, a na rzecz (...) alimenty w kwocie po (...) zł miesięcznie.

Obecnie skarżący ma zatem zasądzone alimenty na troje dzieci: M. S. - (...) zł miesięcznie, A. S. - (...) zł miesięcznie oraz (...) - (...) zł miesięcznie - łącznie (...) zł miesięcznie.

W związku z tymi wyrokami, organ od (...) października 2008 r. wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym: (...) w kwocie (...) zł miesięcznie do (...) czerwca 2013 r., (...) w kwocie (...) zł miesięcznie do (...) września 2014 r. oraz M. S. w kwocie (...) zł miesięcznie do (...) września 2016 r.

Z pisma komornika sądowego z dnia (...) października 2016 r. wynika, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na rzecz (...) umorzone zostało na wniosek wierzyciela z dniem (...) września 2015 r., a postępowanie prowadzone na rzecz A. S. z dniem (...) listopada 2015 r.

W okresie od (...) października 2008 r. do (...) października 2016 r. (kiedy zaprzestano wypłaty) organ wypłacił osobom uprawnionym łączną kwotę (...) zł - z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego (...) zł plus ustawowe odsetki za opóźnienie w wysokości (...) zł oraz (...) zł z tytułu zaliczki alimentacyjnej.

Świadczenia alimentacyjne były wypłacane następująco:

- (...) do (...) czerwca 2013 r. w wysokości (...) zł miesięcznie,

- (...) do (...) września 2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie,

- M. S. do (...) września 2016 r. w wysokości (...) zł miesięcznie, a więc (...) zł miesięcznie.

W. zasądzonych alimentów za 3 lata wynosi więc (...) zł (36 miesięcy x (...) zł). Z zestawienia wpłat dokonanego w oparciu o pismo komornika sądowego z (...) grudnia 2016 r. (k. 58 akt) oraz zaświadczenia komornika o wpłatach z (...) października 2016 r. (k. 38-40 akt) wynika, że strona w okresie 3 lat przed wydaniem decyzji tj. od (...) stycznia 2014 r. do (...) grudnia 2016 r. dokonała wpłat w łącznej wysokości (...) zł. W świetle powyższego nie można uznać, że egzekucja jest skuteczna w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów przez ostanie 3 lata, tym bardziej nie można przyjąć, że była skuteczna przez okres 5 czy 7 lat uprawniające do umorzenia należności w wyższej wysokości, czyli 50 lub 100% należności.

Wobec nieskutecznej egzekucji organ odmówił umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 1 pua.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego (podnosił, podobnie jak we wniosku o umorzenie, że jedynym jego dochodem jest renta z tytułu niezdolności do pracy, która po dokonaniu potrąceń przez komornika wynosi ok. (...) zł netto, poza tym nie posiada żadnego innego majątku, a dochód ledwo starcza na utrzymanie), organ wyjaśnił, że argumenty te nie mogą być w ogóle rozważane w postępowaniu toczącym się przed organem właściwym dłużnika na podstawie art. 30 ust. 1 pua. Okoliczności te są natomiast brane pod uwagę przez organ właściwy wierzyciela w odrębnym postępowaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. S. domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Ponownie podniósł, że jego sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo trudna - ze względu na niezdolność do pracy, nie może podjąć zatrudnienia, a dochody z renty nie pozwalają mu na zaspokojenie wierzytelności wobec funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza, że z tej renty dokonywane są stałe potrącenia tytułem świadczeń alimentacyjnych w wysokości (...) zł miesięcznie. Poza tym organy nie wzięły pod uwagę, że skarżący przekazał do rąk matki uprawnionych dzieci alimenty w kwocie (...) zł, która to kwota powinna być zaliczona na poczet zaległości.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości wyłącznie przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Materialnoprawną podstawą jej wydania był przepis art. 30 ust. 1 pua, zgodnie z którym organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że prowadzona wobec skarżącego egzekucja nie była skuteczna w wymienionym wyżej stopniu.

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń i dokumentów, w okresie ostatnich trzech lat (od (...) stycznia 2014 r. do (...) grudnia 2016 r.) wyegzekwowano od skarżącego kwotę (...) zł, podczas gdy wysokość zasądzonych od niego alimentów za ten okres wynosiła (...) zł; kwota wyegzekwowanych świadczeń jest więc niższa od kwoty zasądzonych alimentów, a zatem prawidłowo organy stwierdziły brak podstaw do uwzględnienia wniosku.

Prawidłowo również wyjaśniły organy obu instancji, że w niniejszym postępowaniu dla rozstrzygnięcia nie miała znaczenia sytuacja zdrowotna i materialna skarżącego.

Postępowanie niniejsze nie toczyło się bowiem w trybie art. 30 ust. 2 pua, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Postępowanie w trybie tego przepisu jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez inny organ tj. organ właściwy wierzyciela, podczas gdy postępowanie w trybie art. 30 ust. 1 pua prowadzone jest przez organ właściwy dłużnika. Wprawdzie zdarzyć się może, że będzie to ten sam organ, to jednak w sytuacji, gdy są to dwa różne organy (a tak jest w niniejszej sprawie), każdy z organów orzeka wyłącznie na podstawie właściwego przepisu tj. na podstawie art. 30 ust. 1 pua (organ właściwy dłużnika), bądź na podstawie art. 30 ust. 2 pua (organ właściwy wierzyciela). Oznacza to, że w postępowaniu toczącym się w trybie art. 30 ust. 1 pua organ bada jedynie skuteczność egzekucji i rozpatrując wniosek o umorzenie nie może uwzględniać sytuacji majątkowej i zdrowotnej dłużnika.

Z tych względów organ w niniejszej sprawie nie mógł odnosić się do trudnej sytuacji skarżącego.

Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa, dlatego skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.