Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1801656

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 11 sierpnia 2015 r.
II SA/Lu 427/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek.

Sędziowie WSA: Jacek Czaja, Robert Hałabis (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. P. i P. P. przy udziale Prokuratora Rejonowego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych

I.

oddala skargę M. P.;

II.

odrzuca skargę P. P.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (...), orzekając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M. P. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia (...) lutego 2014 r., nr (...), umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie odprowadzania wód opadowych z budynku usytuowanego w granicy przy ul. (...) w L., na posesję M. P. zlokalizowaną przy ul. (...) w L.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, że wymieniona na wstępie decyzja, zawierająca pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia, została doręczona M. P. w dniu 5 lutego 2014 r., a zatem przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia przez nią odwołania od tej decyzji upływał w dniu 19 lutego 2014 r. Odwołanie zostało natomiast złożone przez stronę osobiście w siedzibie organu I instancji w dniu 20 lutego 2014 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu.

Okoliczność ta - jak wskazał organ odwoławczy - powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji, która korzysta z ochrony trwałości, ze wszelkimi skutkami z tego wynikającymi.

Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w L. na powyższe postanowienie złożyli wspólnie M. P. i jej mąż P. P.

Skarżąca M. P. przyznała, że decyzja organu nadzoru budowlanego I instancji z dnia (...) lutego 2014 r. została jej doręczona w dniu 5 lutego 2014 r., zaś odwołanie od niej złożyła dopiero w dniu 20 lutego 2014 r. Strona wyjaśniła jednak, że jednodniowe opóźnienie we wniesieniu odwołania spowodowane było złym stanem zdrowia jej 86-letniego męża. Skarżący wspólnie podnieśli zaś, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. jest nieuczciwa i dla nich krzywdząca, zaś nieuwzględnienie odwołania z powodu uchybienia o jeden dzień terminu do jego wniesienia - nieuzasadnione. Końcowo oboje skarżący zwrócili się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto organ zaznaczył, że skarżący nie skorzystali z przysługującego im prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności, dla porządku niniejszego wywodu, konieczne jest odniesienie się do skargi wniesionej przez P. P., do którego zaskarżone postanowienie w ogóle nie zostało skierowane, gdyż z ustaleń opartych na twierdzeniach skarżącej wynika, że właścicielem nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) jest jedynie skarżąca, nie zaś skarżący. W takich okolicznościach stwierdzić należy, że skarga P. P. jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.

W myśl art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

W świetle powyższego unormowania, kryterium rozstrzygającym o dopuszczalności inicjowania postępowania przed sądem administracyjnym przez określony podmiot jest "interes prawny". Pojęcie interesu prawnego użyte w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 k.p.a., który - jak już wyżej wyjaśniono - definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazując, iż jest nią każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1387/07, Lex nr 365847).

Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ale jedynie przez M. P., a zatem odnosiło się wyłącznie do praw i obowiązków wnoszącej odwołanie. W związku z tym jedynie M. P. posiada interes prawny, dający jej legitymację do zaskarżenia tego postanowienia do sądu administracyjnego. W konsekwencji uznać należało, że legitymacja taka nie przysługuje jej mężowi P. P., który nie jest właścicielem nieruchomości. Oczywisty brak po jego stronie interesu prawnego powoduje zaś niedopuszczalność jego skargi i skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt I FNP/14; z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06 oraz z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2300/12 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Rozpoznając natomiast skargę M. P. stwierdzić należy, że jest ona w oczywisty sposób bezzasadna, co czyni koniecznym jej oddalenie na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Według zaś art. 134 k.p.a., będącego podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Wymaga zwrócenia uwagi, że postanowienie to wydawane jest na wstępnym etapie postępowania odwoławczego i ma charakter wyłącznie procesowy, co oznacza, że nie rozstrzyga ono sprawy merytorycznie, a więc odnośnie materialnoprawnej zasadności. Jest ono bowiem podejmowane wyłącznie w sytuacji, gdy merytoryczne rozpoznanie odwołania - z powodu uchybienia ustawowego terminu do jego wniesienia - jest uniemożliwione względami proceduralnymi.

W niniejszej sprawie wymaga zaakcentowania, że kwestia uchybienia przez M. P. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia (...) lutego 2014 r., nr (...), umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie odprowadzania wód opadowych na posesję skarżących, pozostaje poza sporem. Skarżąca nie zaprzecza bowiem prawidłowym ustaleniom organu odwoławczego, że odwołanie zostało przez nią złożone w dniu 20 lutego 2014 r. (prezentata - k. 3 akt adm. II inst.), podczas gdy czternastodniowy termin do dokonania tej czynności - wobec faktu, iż wskazana decyzja organu I instancji została skarżącej doręczona prawidłowo w dniu 5 lutego 2014 r. (potwierdzenie odbioru - k. 13 akt adm. I inst.) - upływał dzień wcześniej, w dniu 19 lutego 2014 r.

Zarzuty skargi opierają się w istocie wyłącznie na zakwestionowaniu zasadności "nieuwzględnienia" odwołania skarżącej z powodu tylko jednodniowego opóźnienia w jego wniesieniu, które to opóźnienie dodatkowo spowodowane było podeszłym wiekiem i złym stanem zdrowia skarżącego P. P. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. W doktrynie i judykaturze utrwalony jest pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, 4. wydanie, Warszawa 2011, str. 770-771 wraz z powołanym tam orzecznictwem).

Zatem w sytuacji, gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia temu terminowi (por. wyrok NSA o/z w Łodzi z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. SA/Łd 2665/95, Biul. Skarb. 1997, Nr 5, poz. 32).

Przywołane poglądy orzecznictwa i doktryny potwierdzają słuszność rozstrzygnięcia organu odwoławczego w niniejszej sprawie. Wobec bezspornego uchybienia przez skarżącą terminu do złożenia odwołania, organ ten - niezależnie od przyczyn tego uchybienia, jak też faktu, że wynosiło on tylko jednej dzień - miał obowiązek wydać postanowienie w trybie art. 134 k.p.a.

Odnosząc się do argumentów skargi wskazujących na brak winy M. P. w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wyjaśnić należy, że argumenty te pozostają bez znaczenia w ramach kontroli postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Podlegałyby one ocenie jedynie w razie złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek taki należało jednak skierować wraz z odwołaniem do właściwego organu odwoławczego, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 k.p.a.). To jednak nie nastąpiło.

Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżąca złożyła taki wniosek do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Żądanie takie zawarła natomiast dopiero w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wobec braku kognicji Sądu do orzekania w tym zakresie w miejsce właściwego organu administracji, wniosek ten nie mógł jednak zostać przez Sąd uwzględniony.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. odnośnie skargi M. P., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, zaś odnośnie skargi P. P., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - jak w pkt II wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.