Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1801651

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 18 lutego 2015 r.
II SA/Lu 395/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca).

Sędziowie: SO del. Arkadiusz Mrowiec, NSA Maria Wieczorek-Zalewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości przyznanej do dożywotniego użytkowania z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za rentę

I.

oddala skargę;

II.

przyznaje (...) F. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia 27 lutego 2014 r., znak: (...), utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 9 października 2013 r. znak: (...), odmawiającą uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania - decyzji Kolegium z dnia 11 czerwca 2012 r., znak: (...) utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości przyznanej do dożywotniego użytkowania z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za rentę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazała, że decyzją z dnia 11 czerwca 2012 r., znak: (...), organ ten utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty (...) z dnia 27 lutego 2012 r., znak: (...), odmawiającą zwrotu działek nr 30, o pow. 0,19 ha, nr 31 o pow. 0,19 ha i nr 32 o pow. 0,18 ha, stanowiących własność Gminy (...), położonych w miejscowości (...) w Gminie (...), jako nieruchomości przydzielonych do dożywotniego użytkowania S. S. z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Skarbowi Państwa w zamian za emeryturę na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z dnia 27 kwietnia 1972 r., znak: (...). Pismem z dnia 16 lipca 2013 r. D. J. wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wspomnianą decyzją Kolegium z dnia 11 czerwca 2012 r., wskazując jako podstawę wznowienia to, że na początku lipca 2013 r. powzięła informację, że osoba o nazwisku S. S. (syn I. i T.), którego sytuację faktyczną i prawną oceniały organy obu instancji nie był ojcem wnioskodawczyni, podczas gdy jej ojciec - człowiek o tym samym nazwisku "S. S." - był synem I. i M. Ponadto, podniosła, że z dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej prowadzonej przez Starostę (...) wynika, że działkom o numerach: 30, 31 i 32 położonym we wsi (...) gm. (...) (to jest działkom objętym wnioskiem), odpowiadają przed scaleniem działki o numerach: 1779, 1780 oraz 1781, nie zaś jak to stwierdzono w kwestionowanym akcie działkom o numerach: 1831, 1832, 1834, 1835, 1836, 1837, 1838 oraz 1839. Okoliczność ta, jako nowy fakt, wynikający, zdaniem wnioskodawczyni, z niepodważalnych dowodów, które powinny znajdować się w dyspozycji Starosty - powinna zostać zweryfikowana po wznowieniu postępowania. Strona wskazała, że wznowienie postępowania pozwoli na zweryfikowanie dokonanych w postępowaniu błędnych ustaleń faktycznych, że nie istnieje żaden związek pomiędzy żądanym przez D. J. zwrotem działek a przekazanym na Skarb Państwa przez jej ojca gospodarstwem rolnym, jak również, że D. J. nie użytkowała rolniczo gruntów.

Kolegium, uwzględniając powyższy wniosek, wznowiło postępowanie administracyjne zakończone opisaną decyzją Kolegium z dnia 11 czerwca 2012 r., a następnie decyzją 9 października 2013 r. odmówiło uchylenia kwestionowanej decyzji. Organ wskazał, że w świetle zapisów rejestru gruntów z dnia 15 lipca 1971 r., gospodarstwo S. S. (nr jednostki rejestrowej 184) składało się z następujących działek położonych we wsi (...): nr 141, nr 1810, nr 1809, nr 1344, nr 1829 i nr 1347 łącznie o pow. 4,44 ha. Ponadto, na podstawie mapy sporządzonej w 1961 r. ustalono, że działki o nr 30, nr 31 i nr 32, których zwrotu żąda strona odpowiadały przed scaleniem w 1977 r. działkom nr 1831, nr 1832, nr 1833, nr 1834, nr 1835, nr 1836, nr 1837, nr 1838, nr 1839, nie zaś jak twierdzi strona działkom nr 1779, nr 1780 oraz nr 1781. W ocenie Kolegium, brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o prawdziwości twierdzeń skarżącej. Wobec tego, organ stwierdził, że działki objęte wnioskiem nie wchodziły w skład przekazanego Skarbowi Państwa przez S. S. gospodarstwa rolnego, co przesądza o braku podstaw do zastosowania art. 118 ust. 1 i ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ podniósł, że okoliczność, że działki wskazane we wniosku skarżącej nigdy nie były własnością S. S. potwierdza także w swoim oświadczeniu z dnia 24 listopada 2011 r. H. K., który wskazał, że odkąd sięga pamięcią, właścicielem tych działek był M. B., a po nim ich dzierżawcą - do roku 2005 r. - był E. K. Następnie powyższe działki dzierżawione były przez jego syna - P. K.

Odnosząc się do podniesionej kwestii błędu co do osoby S. S., to jest że rozpatrywana przez organy administracji sytuacja faktyczna i prawna ojca strony (syna I. i M.) dotyczyła innej osoby o tym samym imieniu i nazwisku (syna I. i T.), Kolegium wskazało, że w materiale dowodowym nie ma wzmianki o T. - matce S. S. Organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie nie identyfikowały zatem S. S. jako syna I. i T. i stąd nie ma podstaw, aby twierdzić, że w tym zakresie popełniony został jakikolwiek błąd.

Utrzymując w mocy decyzję własną z dnia 9 października 2013 r. Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w uzasadnieniu tej decyzji. Organ wskazał, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie jest nową okolicznością ani nowym dowodem wskazywanie przez wnioskodawczynię na osobę S. S. syna I. i T., gdy postępowanie dotyczyło S. S. syna I. i M. - ojca wnioskodawczyni. To, że działki o numerach: 1779, 1780 i 1781, których S. S. ojciec wnioskodawczyni nigdy nie był właścicielem, odpowiadają przed drugim scaleniem działkom o numerach: 30, 31 i 32, także nie jest nową okolicznością ani nowym dowodem w sprawie. Zdaniem Kolegium, działki o numerach: 1832, 1833, 1834, 1835, 1836, 1837, 1838 i 1839, których S. S. (ojciec wnioskodawczyni) także nigdy nie był właścicielem, odpowiadały działkom o numerach: 30, 31 i 32 przed pierwszym scaleniem. Kolegium nie widziało potrzeby przesłuchiwania w charakterze świadka P. K. Wnioskodawczyni we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazała na jaką okoliczność świadek ten miałby być przesłuchiwany, wcześniej takiego wniosku nie składała.

W ocenie Kolegium uchybienie art. 10 k.p.a. w postępowaniu zakończonym decyzją tego organu z dnia 9 października 2013 r., nie miało wpływu na wynik sprawy. Po wpływie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium zawiadomiło wnioskodawczynię o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie tego przepisu, z której to możliwości wnioskodawczyni skorzystała w dniu 4 grudnia 2013 r. Wnioskodawczyni była ponownie zawiadamiana o takiej możliwości przez Kolegium pismem z dnia 17 lutego 2014 r., ale z tej możliwości już nie skorzystała.

Kolegium podkreśliło, że zapoznało się z mapą scalenia z 1976 r., ale mapa ta nie miała żadnego wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Ponadto organ stwierdził, że w dalszym ciągu nie widzi potrzeby przesłuchiwania w charakterze świadka P. K. na okoliczność przesłanek uzasadniających wniosek o zwrot działek z uwagi na to, że świadek ten - w przeciwieństwie do H. K. - posiada wiedzę co do okoliczności istotnych dla postępowania. Podobnie Kolegium odniosło się do zawartego w piśmie strony z dnia 9 grudnia 2013 r. wniosku o przesłuchanie D. J. - wnioskodawczyni. Kolegium nie dopatrzyło się podstaw, by zażądać od Gminy (...) dowodów na okoliczności podniesione w piśmie Wójta Gminy (...) z dnia 8 października 2013 r. Ponadto Kolegium nie uznało za uzasadnione wyznaczania rozprawy, albowiem wnioskodawczyni miała możliwość wypowiedzenia się na piśmie, z której to możliwości skorzystała.

W skardze na decyzję Kolegium z dnia 4 kwietnia 2014 r. D. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez nie podjęcie odpowiednich czynności mających na celu zebranie materiału dowodowego oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez opieranie swych twierdzeń przez organ administracyjny na wcześniejszych ustaleniach i niekompletnym materiale dowodowym oraz wskutek błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na niezgodnym z prawdą twierdzeniu, że S. S. nigdy nie był właścicielem działek o numerach: 30, 31 i 32 oraz, że D. J. nigdy nie użytkowała rolniczo przedmiotowych gruntów;

- art. 78 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. K. mającego istotne informacje dla toczącego się postępowania pomimo kilkukrotnego zgłoszenia powyższego dowodu przez skarżącą;

- art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie podstaw decyzji, ustalonych dowodów i faktów;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji z dnia 11 czerwca 2012 r. pomimo że w sprawie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca domagała się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 11 czerwca 2012 r., znak: (...), utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości przyznanej do dożywotniego użytkowania z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za rentę. Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 677/12, oddalił skargę D. J. na powyższą decyzję Kolegium. Ustalenia przyjęte w tym wyroku, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), wiążą skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie oraz Kolegium.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał za prawidłowo ustalone przez Kolegium, że "gospodarstwo S. S. nr jedn. rej. 184 składało się z następujących działek położonych we wsi (...): nr 141, nr 1810, nr 1809, nr 1344, nr 1829 i nr 1347 łącznie o pow. 4,44 ha. Ponadto na podstawie mapy sporządzonej w 1961 r. (k. 118 akt admin. organu I instancji) ustalono, że działki o nr 30, nr 31 i nr 32, których zwrotu żąda skarżąca odpowiadały przed scaleniem w 1977 r. działkom nr 1831, nr 1832, nr 1833, nr 1834, nr 1835, nr 1836, nr 1837, nr 1838, nr 1839. Wobec tego działki objęte wnioskiem nie wchodziły w skład przekazanego Państwu przez S. S. gospodarstwa rolnego co przesądzało, że organy prawidłowo stwierdziły brak podstaw do zastosowania art. 118 ust. 1 i ust. 2a cyt. ustawy. Okoliczność, że działki stanowiące przedmiot postępowania - wskazane we wniosku skarżącej - nigdy nie były własnością S. S. potwierdza także w swoim oświadczeniu z dnia 24 listopada 2011 r. - H. K., który wskazał, "że właścicielem tych działek był odkąd sięga pamięcią M. B., a po nim jej dzierżawcą" był E. K.".

Powyższe stwierdzenie doprowadziło Sąd do stanowczego wniosku, że: "z oczywistych zatem względów zgodna z prawem była odmowa nadania skarżącej prawa własności działek wymienionych przez nią we wniosku z dnia 23 lutego 2011 r., skoro nie wchodziły one w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Skarbowi Państwa w 1972 r. jej ojcu - S. S.".

Sąd wskazał również, że "na skutek scalenia S. S. otrzymał działkę nr 1058 o pow. 0,50 ha położoną w miejscowości (...) jako nieruchomość przeznaczoną do dożywotniego użytkowania (Rejestr szacunku porównawcz. gruntów po scaleniu 1977, k. 38-39 akt admin. organu I instancji). Po śmierci S. S. działka nr 1058 została przez jego córkę D. J. nabyta na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr (...) z dnia 7 maja 1979 r. od działającego w imieniu Skarbu Państwa Banku Gospodarki Żywnościowej (k. 37 akt admin. organu I instancji)".

W związku z tym Sąd ocenił, że "wbrew twierdzeniom skarżącej (...) organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie niniejszej. Trzeba wskazać, że dokumenty zgromadzone przez organy administracji są czytelne i zawierają istotne informacje, nie można im odmówić waloru dokumentów urzędów. Poza tym prawidłowość i racjonalność postępowania scaleniowego w 1977 r., czy dokonane zmiany nr działek nie są przedmiotem niniejszego postępowania i nie podlegają w chwili obecnej, ani ocenie sądu, ani ocenie organu administracji publicznej. (...) Przeprowadzone przez organy orzekające postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło ponadto, aby skarżąca faktycznie władała objętymi wnioskiem działkami gruntu. Prawidłowość ustaleń organu dokumentują przede wszystkim: notatka służbowa z dnia 24 maja 2011 r. podpisana przez D. J. (k. 22 akt admin. organu I instancji), protokół oględzin z dnia 7 czerwca 2011 r., protokół z rozprawy z dnia 16 maja 2012 r. i umowy dzierżawy (k. 30-39 akt admin. organu I instancji), jak i kopie opłat czynszu jakie ponosili dzierżawcy, które potwierdzają, że D. J. nie gospodarowała na działkach, które wskazała we wniosku. W świetle tych okoliczności nie budzi wątpliwości sądu, iż sporne działki nie były użytkowane rolniczo, a skarżąca faktycznie nie włada przedmiotowymi nieruchomościami".

Podkreślić zatem należy, że zasadnicza część zarzutów strony podnoszonych na obecnym etapie postępowania, a dotyczących naruszenia przez Kolegium przepisów postępowania, to jest: art. 7, art. 9, art. 77, art. 78 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zmierza w istocie do podważenia oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 listopada 2012 r. (II SA/Lu 677/12), co w świetle art. 153 p.p.s.a. jest niedopuszczalne i z tego względu skarga w tej części nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty skarżącej. Prawidłowo bowiem wyjaśniło Kolegium, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją Kolegium z dnia 11 czerwca 2012 r., znak: (...), dotyczyło ojca strony (syna I. i M.), a nie dotyczyła innej osoby o tym samym imieniu i nazwisku (syna I. i T.). Skarżąca nie wykazała również w żaden sposób, że działki o numerach: 30, 31 i 32, których zwrotu żąda strona odpowiadały przed scaleniem w 1977 r. działkom o numerach: 1831, 1832, 1833, 1834, 1835, 1836, 1837, 1838 i 1839, nie zaś jak twierdzi strona - działkom o numerach: 1779, 1780 oraz 1781. Zresztą również ta okoliczność objęta była przedmiotem rozpoznania Sądu w sprawie II SA/Lu 677/12, który - jak wskazano wyżej - stwierdził, że "działki o nr 30, nr 31 i nr 32, których zwrotu żąda skarżąca odpowiadały przed scaleniem w 1977 r. działkom nr 1831, nr 1832, nr 1833, nr 1834, nr 1835, nr 1836, nr 1837, nr 1838, nr 1839".

Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można uznać, że w sprawie niniejszej wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a które to okoliczności i dowody uzasadniały uchylenie kwestionowanej decyzji Kolegium z dnia 11 czerwca 2012 r.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze utrwalone jest przekonanie, że w oparciu o przesłankę wznowienia wynikającą ze wspomnianego przepisu dopuszczalne jest uchylenie decyzji ostatecznej jedynie w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, to jest zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 17 maja 2000 r., I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768; M. Jaśkowska, Komentarz do art. 145 k.p.a., w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex 2015).

Należy podkreślić, że prawidłowo stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), że takie przesłanki nie zostały spełnione kumulatywnie w niniejszej sprawie, a zatem organ ten nie mógł, jak tego domaga się skarżąca, wydać decyzji określonej w art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

O wynagrodzeniu adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.