Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 634176

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 11 maja 2009 r.
II SA/Lu 220/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Erwin Srebrny (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) 2009 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego postępowania egzekucyjnego w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego użytkowania działek - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego; postanawia: odmówić W.G. przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W.G. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od wniesionej skargi złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podnosi, iż jego wydatki z tytułu leczenia wynoszą około (...) zł. Natomiast wydatki jego żony z tytułu leczenia wynoszą około (...) zł. Wydatki na utrzymanie domu z tytułu energii elektrycznej, gazu, wody, ścieków wynoszą łącznie około (...) zł Z kolei wydatki z tytułu konserwacji domu oraz z tytułu podatków wynoszą (...) zł rocznie. Wykazany majątek wnioskodawcy i jego żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym stanowi dom o powierzchni (...) m2. Łączne dochody małżonków, które pochodzą z tytułu ich świadczeń emerytalnych wynoszą miesięcznie (...) zł netto.

Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego stwierdził, co następuje:

Dyspozycja art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniało by stronę skarżącą od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 p.p.s.a., stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Skarżący wnosząc o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - art. 245 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Z uwagi na przedmiot postępowania, koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym, które skarżący zobowiązany jest ponieść obecnie sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Do kosztów postępowania należy zaliczyć również inne ewentualne koszty sądowe (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Do ewentualnych kosztów postępowania, które mogą ale nie muszą wystąpić należy również zaliczyć wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi nie mniej jednak niż 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia radcy prawnego, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie co najmniej 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 "c" rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wspólne gospodarstwo domowe skarżącego utrzymuje się z dochodów miesięcznych w wysokości (...) zł netto. Tym czasem, prawo pomocy w zakresie całkowitym, o którego przyznanie wnosi skarżący przyznawane jest tej stronie, która wykaże, że obiektywnie i rzeczywiście nie dysponuje żadnymi środkami pozwalającymi jej na poniesienie kosztów udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie ma możliwości pozyskania tych środków. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowany w przypadku osób charakteryzującym się ubóstwem. Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca nie należy do takich osób. Wobec powyższego nie można stwierdzić, iż strona wykazała zasadność swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tzn. brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Stąd brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, co nie stanowi przeszkody do rozważenia możliwości przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką do przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym wyżej mowa należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z zestawienia dochodów i wydatków wnioskodawcy wynika, iż po potrąceniu ww. niezbędnych wydatków do dyspozycji skarżącego pozostaje co najmniej (...) zł netto. Dlatego też, nie można przyjąć, iż wnioskodawca wykazał, że poniesienie kosztów niniejszego postępowania mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania jego i rodziny. W konsekwencji brak jest przesłanek do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym zarówno w zakresie odnoszącym się do ww. kosztów sądowych jak i do kosztów ustanowienia radcy prawnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.