Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1801610

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 27 stycznia 2015 r.
II SA/Lu 188/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja.

Sędziowie: WSA Robert Hałabis, SO del. Arkadiusz Mrowiec (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zasiłku celowego na zakup opału

I.

oddala skargę;

II.

przyznaje (...) A. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) stycznia 2014 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. - po rozpatrzeniu wniosku T. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) grudnia 2013 r. Nr (...), którą organ ten, po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia (...) marca 2013 r., Nr (...) utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia (...) stycznia 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału

- na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej jako "k.p.a."), utrzymało w mocy ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) grudnia 2013 r. Nr (...).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przedstawiło następująco stan faktyczny i prawny sprawy:

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N., po rozpatrzeniu wniosku T. W. z dnia (...) grudnia 2012 r., działając z upoważnienia Wójta Gminy N. wydał w dniu (...) stycznia 2013 r. decyzję Nr (...) o odmowie przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału. Jako, że w przedmiotowym wniosku z dnia (...) grudnia 2012 r. T. W. zwróciła się o wyłączenie ze sprawy pracownic OPS w N.: H. L. i E. W., powyższa decyzja została poprzedzona postanowieniem organu I instancji z dnia (...) stycznia 2013 r. Nr (...) o odmowie ich wyłączenia.

T. W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a następnie w piśmie z dnia (...) lutego 2013 r. wniosła o wyłączenie od udziału w jej sprawie członków etatowych SKO w L.: K. A., E. C.-S. i Z. C. Wniosek ten Prezes SKO oddalił postanowieniem z dnia (...) marca 2013 r. Nr (...).

Z kolei decyzją z dnia (...) marca 2013 r. Nr (...) Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego T. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarga ta została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 397/13.

Przed zakończeniem powyższego postępowania sądowego T. W. skierowała ponadto do Prezesa SKO w L. wniosek (skargę) z dnia (...) czerwca 2013 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją z dnia (...) marca 2013 r. W takiej sytuacji Kolegium, postanowieniem z dnia (...) lipca 2013 r. Nr (...), poinformowało wnioskodawczynię, że jej wniosek zostanie załatwiony w terminie miesiąca od daty wpływu do Kolegium prawomocnego orzeczenia WSA w Lublinie w sprawie o sygn. II SA/Lu 397/13.

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2013 r. Nr (...) Kolegium uwzględniło wniosek T. W. i wznowiło przedmiotowe postępowanie, powołując w podstawie prawnej m.in. art. 145 § 1 i 3 k.p.a.

Następnie decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r., Nr (...), organ odwoławczy odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia (...) marca 2013 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia (...) stycznia 2013 r. Nr (...) wydaną z W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. dotycząca fałszywych dowodów, na których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, bowiem taka sytuacja, wbrew twierdzeniom T. W., nie odnosi się do aktualizacji wywiadu środowiskowego sporządzonego w niniejszej sprawie w dniu (...) grudnia 2012 r. Okoliczność ta nie została również potwierdzona stosownym orzeczeniem sądu. czy też innego właściwego organu. Ponadto z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że sfałszowanie dowodu jest oczywiste, zaś ewentualne braki w treści wywiadu nie stanowią o jego sfałszowaniu;

Kolegium uznało, że nie zachodzi także przesłanka z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. dotycząca wydania decyzji przez pracownika lub organ administracji, który podlega wyłączeniu. Kwestia wyłączenia pracowników OPS w N., jak i członków SKO w L. była przedmiotem rozstrzygnięcia zarówno Kierownika OPS w N. (postanowienie z dnia (...) stycznia 2013 r. Nr (...)), jak i Prezesa SKO w L. (postanowienie z dnia (...) marca 2013 r. Nr (...)), którzy nie znaleźli podstaw do pozytywnego załatwienia wniosków T. W. w tym przedmiocie.

We wniosku z dnia (...) grudnia 2013 r. T. W. zwróciła się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona stwierdziła, że "fałsz jest oczywisty", bowiem wynika z porównania jej stanu zdrowia i sytuacji mieszkaniowej przedstawionego w dowodach medycznych i oświadczeniach z wpisem części IV aktualizacji wywiadu. Podkreśliła, iż fałszem jest, jakoby była sprawna fizycznie, sama przygotowywała posiłki i symulowała swoje złe samopoczucie.

Odnośnie odmowy wyłączenia od załatwiania jej sprawy pracowników socjalnych (H. L. i E. W.) strona stwierdza, że za uwzględnieniem jej wniosku przemawiały okoliczności sprawy, a Kierownik OPS w N. nie wykonał ciążącego na nim obowiązku wyłączenia pracowników. Jego postanowienie Nr (...) nie spełnia ponadto wymogów przewidzianych w k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. powołana na wstępie decyzją z dnia (...) stycznia 2014 r. utrzymało w mocy swoją decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r.

Organ ponownie uznał, że w sprawie nie ma miejsca przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem aktualizacja wywiadu środowiskowego z dnia (...) grudnia 2012 r. nie jest dokumentem, któremu można przypisać cechę fałszywego dowodu. Zarzutu takiego nie potwierdza żadne orzeczenie sądu, czy też innego odpowiedniego organu. Przedmiotowa aktualizacja nie budzi również zastrzeżeń co do swojej poprawności.

Odnosząc się do powyższego zarzutu Kolegium zwróciło ponadto uwagę że formułowane przez stronę zarzuty pod adresem organów pomocy społecznej z powołaniem się na orzeczenie o jej niepełnosprawności z dnia (...) października 2010 r., Nr (...), wydane przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zs. w L., jest nadużyciem, gdyż orzeczenie to straciło swoją ważność z dniem (...) listopada 2013 r.

Również w kontekście odmowy wyłączenia w niniejszej sprawy pracownic OPS w N. E. W. i H. L. organ odwoławczy uznał, że nie ma tu miejsca sytuacja, która mogłaby skutkować naruszeniem prawa powodującym eliminację kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. Kolegium podkreśliło, że o tym, czy w danej sprawie zachodzi konieczność wyłączenia pracownika organu, decyduje jego bezpośredni przełożony W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. stwierdziła, że "fałsz w aktualizacji wywiadu jest tak oczywisty, że prokurator (...) nie musi zajmować się porównaniem stanu faktycznego znanego z urzędu ze stanem wpisanym w biurze OPS (...)". Zdaniem skarżącej "SKO nie przeprowadziło postępowania w obowiązkowy sposób z dokumentów istotnych", a jeżeli aktualizacja wywiadu nie budzi zastrzeżeń organu to " jest to nadużycie oczywiste w stosunku do faktu sfałszowania. Niewykonanie przez Kierownika OPS i Prezesa SKO obowiązku z art. 24 § 3 k.p.a. jest - jak stwierdziła skarżąca - też oczywiste.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia (...) stycznia 2015 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, dotyczące wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia (...) grudnia 2013 r., określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie podkreślić należy, że wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy i może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca, domagając się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) grudnia 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału, oparła swój wniosek na przesłankach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a., tj. ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe oraz wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.

W ocenie Sądu organ administracji, rozpoznając przedmiotowy wniosek, zasadnie stwierdził, że opisane w nim okoliczności nie wypełniają powyższych znamion ustawowych podstaw wznowienia.

Odnosząc się do pierwszej z powołanych przesłanek, należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa - "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany" (tak: wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.).

Zdaniem skarżącej, istotną wadą poprzedniego postępowania było oparcie się na - jej zdaniem - sfałszowanym aktualizacyjnym wywiadzie środowiskowym z dnia (...) grudnia 2012 r.

Analiza akt sprawy w żaden sposób nie potwierdza jednak ogólnikowych zarzutów skarżącej co do "sfałszowania" tegoż wywiadu, poprzedzającego wydanie przez Kierownika OPS w N. decyzji z dnia (...) stycznia 2013 r. o odmowie przyznania jej zasiłku celowego. Wbrew zarzutom skargi, nie ma podstaw do stwierdzenia oczywistego "fałszu", a nawet nieprawidłowości przedmiotowego dokumentu. Zarzut co do jego sfałszowania nie został również potwierdzony orzeczeniem właściwego sądu lub innego organu, co - jak wyżej wskazano - wyklucza stwierdzenie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Podkreślić należy, że zarzut skarżącej co do sfałszowania przedmiotowego wywiadu w istocie sprowadza się do zakwestionowania zawartych w jego dziele I i III informacji o sytuacji życiowej, w tym mieszkaniowej i zdrowotnej skarżącego, przy czym w szczególności dotyczy pominięcia w ustaleniach pracownika socjalnego orzeczenia o niepełnosprawności skarżącej z dnia (...) października 2010 r. Jak słusznie jednak stwierdziło Kolegium, orzeczenie to w chwili przeprowadzania spornej aktualizacji wywiadu było już nieważne (od dnia (...) listopada 2013 r.), stąd nie mogło zostać wówczas uwzględnione przez pracownika socjalnego sporządzającego wywiad.

Również zarzuty skarżącej odnoszące się do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., sprowadzające się do kwestionowania udziału w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie pracownic socjalnych: E. W. i H. L. (postępowanie pierwszej instancji) oraz członków etatowych SKO w L.: K. A., E. C.-S. i Z. C. (postępowania odwoławcze), są zdaniem Sądu pozbawione uzasadnionych podstaw. Podejmowanie przez tych pracowników czynności w innych sprawach z udziałem skarżącej nie stanowi bowiem przesłanki wyłączenia ich od udziału w sprawie. Skarżąca, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nie wskazała przy tym żadnych innych merytorycznych podstaw wyłączenia tychże osób, a jej subiektywne odczucia, i ich działaniu ze szkodą dla skarżącej, nie znajdują żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Jej wnioski o wyłączenie ww. pracowników zostały natomiast w sposób prawidłowy rozpoznane (oddalone) odpowiednio postanowieniem Kierownika OPS w N. z dnia (...) stycznia 2013 r., nr (...) oraz postanowieniem Prezesa SKO w L. z dnia (...) marca 2013 r., nr (...).

Końcowo podkreślić należy, że na objętą wnioskiem o wznowienie postępowania decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (...) marca 2013 r. T. W. składała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i skarga ta została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 397/13. Sąd również w ówczesnym postępowaniu nie dopatrzył się nieprawidłowości w przeprowadzonej w dniu (...) grudnia 2012 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego, jak też uznał za prawidłowe wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników socjalnych organu I instancji oraz członków etatowych Kolegium Z tych względów stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prawidłowo uznało, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji własnej z dnia (...) marca 2013 r.

Dlatego też skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.