Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1801608

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 5 sierpnia 2015 r.
II SA/Lu 185/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek.

Sędziowie WSA: Jacek Czaja, Robert Hałabis (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego

I.

oddala skargę;

II.

przyznaje adwokatowi D. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) listopada 2013 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta C., orzekając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm., dalej jako "Pr. bud. z 1974 r.") w związku z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej jako "Pr. bud. z 1994 r."), nakazał A. H. rozbiórkę gołębnika zlokalizowanego na działce nr ewid. (...), przy ul. (...) i Wigury w C.

W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego I instancji wyjaśnił, że w dniu 29 sierpnia 2013 r., na skutek interwencji P. I., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budynku stanowiącego gołębnik, zrealizowanego na działce nr ewid. (...), przy ul. (...) i Wigury w C. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że właścicielem przedmiotowego gołębnika jest A. H., który podczas oględzin dokonanych w dniu (...) września 2013 r. oświadczył, że obiekt ten wybudował ok. 1980 r., nie dysponując stosownym pozwoleniem na budowę. Obiekt ten - w ocenie organu - zrealizowano zatem z naruszeniem art. 28 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r. Gołębnik posiada wymiary 1,75 m x 2,10 m oraz wysokość 2,50 m. Posadowiony jest bezpośrednio na gruncie. Jego ściany oraz dach zostały obite blachą, papą, folią oraz innymi materiałami drewnopochodnymi. Na dachu dodatkowo zamocowano rafę.

Biorąc pod uwagę konstrukcję oraz cel wykorzystania przedmiotowego gołębnika organ I instancji zakwalifikował go jako tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Pr. bud. z 1994 r., pełniący funkcję gospodarczą. Obiekt ten jest tym samym budowlą w rozumieniu pkt 3 tego przepisu. Ze względu zaś na to, iż od dnia wybudowania spornego gołębnika minęło więcej niż 120 dni, na jego realizację należało uzyskać decyzję udzielającą pozwolenie na budowę.

W czasie realizacji przedmiotowego gołębnika dla terenu inwestycji obowiązywał ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta C. przyjęty uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia (...) lutego 1980 r., nr (...). W planie tym przedmiotowy teren oznaczony był symbolem A-12 MW, jako zabudowa wielorodzinna z okresu międzywojennego i powojennego. Obecnie - jak ustalił organ - dla obszaru, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy gołębnik, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta C. przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia 28 grudnia 2001 r., nr (...) (Dz. U. Woj. Lub. z dnia 11 lutego 2002 r., Nr 7, poz. 255). Według tego planu działka nr ewid. (...) leży w obszarze B3.61-MW przeznaczonym pod zabudowę wielorodzinną i podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 wskazanej uchwały, w strefie ochrony konserwatorskiej zakazana jest lokalizacja obiektów tymczasowych. Wobec tego organ I instancji uznał, że legalizacja spornego gołębnika nie jest możliwa.

Zobowiązany A. H. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) decyzją ostateczną z dnia (...) stycznia 2014 r., nr (...) - zaskarżoną w niniejszej sprawie - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w całości zaaprobował ustalenia organu I instancji, w szczególności to, że sporny gołębnik został zrealizowany przez A. H. ok. 1980 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, które stosownie do § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego jest niezbędne dla wykonania i rozbudowy zarówno stałych, jak i tymczasowych budynków. Zgodził się również z twierdzeniem, że zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta C. obowiązujący w czasie realizacji spornej inwestycji, jak i plan obowiązujący obecnie, wykluczają lokalizację w obrębie działki nr ewid. (...) tego rodzaju obiektów. W związku z tym nakaz rozbiórki przedmiotowego gołębnika jest - w ocenie organu II instancji - zgodny z prawem.

Skarżący A. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję.

Podniósł, że sporny gołębnik (określany przez niego jako "komórka") nie jest jego własnością. Obiekt ten istnieje już od 1974 r., zaś skarżący otrzymał go wraz z działką od poprzedniego właściciela.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są bowiem zgodne z prawem.

Na wstępie podkreślić należy, że w myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten wyraża ogólną zasadę, zgodnie z którą rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (rodzaje przedsięwzięć stanowiących wyjątek od tej zasady określa art. 29 Pr. bud. z 1994 r.) Zasada ta w podobnym kształcie obowiązywała również na gruncie poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wyrażał ją również art. 28 ust. 1 ustawy, wyłączając z jej zakresu jedynie rozbiórki.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest obiekt pełniący funkcję gołębnika, usytuowany na działce nr ewid. (...) przy ul. (...) w C. Z niewadliwych ustaleń organów obu instancji wynika, że obiekt ten został zrealizowany przez A. H. bez uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Co istotne, w świetle ustaleń organów oraz oświadczenia skarżącego złożonego podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 24 września 2014 r., przedmiotowy gołębnik został zrealizowany ok. 30 lat temu, tj. ok. 1980 r. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że twierdzenie skarżącego zawarte w skardze, jakoby przedmiotowy obiekt został zrealizowany przez inne osoby już wcześniej, to jest w 1974 r., poza tym, że odbiega w całości od jego wcześniejszych wyjaśnień, nie żadnego znajduje poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W ocenie Sądu w pierwszej kolejności na akceptację zasługuje dokonana przez organy kwalifikacja spornego obiektu. Jego konstrukcja, przeznaczenie, niska trwałość techniczna materiałów użytych do jego realizacji (blacha, papa, folia oraz materiały drewnopochodne), a także fakt, iż pomimo jego usytuowania bezpośrednio na gruncie, nie jest on - jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dołączonych do akt administracyjnych fotografii - trwale połączony z gruntem, potwierdza przekonanie, że przedmiotowy gołębnik stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr. bud. z 1994 r.

Nie budzi jednocześnie wątpliwości, że w okresie obowiązywania ustawy Pr. bud. z 1974 r. realizacja przedmiotowego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art. 28 ust. 1 tej ustawy ze wskazanego wymogu - jak już wyżej wyjaśniono - zwalniał bowiem jedynie rozbiórki. Podkreślić jednak należy, że również na gruncie ustawy Pr. bud. z 1994 r. wzniesienie przedmiotowego gołębnika wymagałoby uzyskania stosownego pozwolenia. Wprawdzie art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud. z 1994 r. wyłącza ten obowiązek w odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych, jednak jedynie wówczas, gdy ich rozbiórka lub przeniesienie w inne miejsce nastąpi nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy (wówczas taki obiekt wymaga jedynie zgłoszenia do właściwego organu architektoniczno-budowlanego - art. 30 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. z 1994 r.). Biorąc zatem pod uwagę okres istnienia przedmiotowego gołębnika na działce nr ewid. (...) stwierdzić należy, że stanowi on samowolę budowlaną, o której mowa w art. 48 Pr. bud. z 1994 r.

Stosownie jednak do art. 103 ust. 2 Pr. bud. z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W przypadku spornego gołębnika, zrealizowanego w całości ok. 1980 r., a z całą pewności przed 1 stycznia 1995 r., to jest dniem wejścia w życie przepisów Pr. bud. z 1994 r., zastosowanie znajduje zatem - jak słusznie przyjęły organy - art. 37 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r. Przepis ten stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1)

znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2)

powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Zatem jednym z warunków legalizacji samowoli budowlanej na podstawie powołanego unormowania jest jej usytuowanie na terenie przeznaczonym - zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym - pod zabudowę takiego rodzaju, iż nie będzie ona kolidować z charakterem owej samowoli. W niniejszej sprawie nie budzi natomiast wątpliwości, że warunek ten nie jest spełniony, co przesądza o konieczności rozbiórki przedmiotowego gołębnika.

Jak wynika z art. 14 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia przeznaczenia terenów gmina - w zakresie przysługującego jej władztwa planistycznego - dokonuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak natomiast prawidłowo ustaliły organy nadzoru budowlanego, w świetle postanowień obowiązującego aktualnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia 28 grudnia 2001 r., nr (...), działka nr (...) leży w obszarze B3.61-MW (zabudowa wielorodzinna) podlegającym ścisłej ochronie konserwatorskiej. Przepis § 4 ust. 2 lit. "p" powołanej uchwały stanowi zaś jednoznacznie, że w strefie ochrony konserwatorskiej zakazana jest lokalizacja obiektów tymczasowych.

Skoro więc obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta C. wprost zakazuje lokalizowania obiektów tymczasowych w strefie objętej ochroną konserwatorską, uznać należało, że lokalizacja spornego gołębnika, mającego charakter takiego obiektu, w obrębie tej strefy, koliduje z istniejącą na niej zabudową. Tym samym obiekt ten - w świetle art. 37 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r. - nie może zostać zalegalizowany, lecz podlega przymusowej rozbiórce, do wykonania której organy zasadnie zobowiązały skarżącego w oparciu o dyspozycję tego przepisu w związku z art. 103 ust. 2 Pr. bud. z 1994 r.

Z przytoczonych względów - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.