II SA/Lu 150/21 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3194485

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r. II SA/Lu 150/21

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (spr.).

Sędziowie WSA: Grzegorz Grymuza, Asesor sądowy Marcin Małek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) grudnia 2020 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) października 2020 r. Prezydent Miasta L. odmówił przyznania A. P. zasiłku rodzinnego na dzieci K. P. i A. P. wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatkiem do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r., argumentując, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł (...) zł i przekroczył kwotę kryterium dochodowego wynoszącego (...) zł, uprawniającego do uzyskania świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty (...) zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności kwoty (...) zł, o czym mowa w art. 5 ust. 2. Powyższa kwota określona została w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2018 r. poz. 1497). Zgodnie z art. 3 pkt 2 wspomnianej ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a z art. 3 pkt 2a wynika, że dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Art. 5 ust. 8 powołanej ustawy stanowi, że w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333). Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2020 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2019 r. przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2019 r. 3244 zł, tj. 270,33 zł miesięcznie. Na podstawie informacji wygenerowanych z bazy danych Ministerstwa Finansów "ePodatki" organ ustalił, że w 2019 r. wnioskodawca uzyskał przychód z tytułu renty (...) zł oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej (...) zł, tj. (...) zł, który pomniejszony został o koszty uzyskania przychodu (...) zł oraz należny podatek (...) zł. Uzyskany dochód stanowił kwotę (...) zł, a miesięcznie (...) zł. Ponadto rodzina w 2019 r. uzyskała dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni (...) ha przeliczeniowych w wysokości (...) zł, co stanowiło (...) zł miesięcznie (1,03 ha przeliczeniowych x (...) zł x 12 miesięcy = (...) zł: 12 miesięcy =(...) zł). Łącznie miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem (...) zł ((...) zł + (...) zł), a w przeliczeniu na osobę (...) zł. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że uzyskany dochód przekroczył normatywnego kryterium dochodowe tj. (...) zł, warunkujące prawo do świadczenia. Organ wyjaśnił również, że nie zachodzą podstawy do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego przy uwzględnieniu art. 5 ust. 3 ustawy zgodnie z którym w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a, a więc w wysokości różnicy między kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą o którą został przekroczony dochód rodziny. Kwota przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie wynosi (...) zł (miesięczny dochód rodziny (...) zł - (...) zł tj. (...) zł x 3 osoby = (...) zł), natomiast kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i samotnego wychowywania dziecka ustalona zgodnie z art. 5 ust. 3b cyt. ustawy wynosi (...) zł (zasiłek rodzinny (...) zł x 2 = (...) zł + dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka (...) zł x 2 = (...) zl, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (...) zł + (...) zł = (...) zł). Ponieważ kwota, o którą został przekroczony dochód jest wyższa od kwoty należnych świadczeń, prawo do zasiłku nie przysługuje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. wniósł o ponowne przeliczenie swojego dochodu za 2019 rok, gdyż według jego obliczeń od dochodu nie została odliczona część podatku i nie został odliczony cały podatek z renty.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rację mają oczywiście organy dowodząc, że podstawowym warunkiem przyznania zasiłku rodzinnego jest spełnienie przez osobę ubiegającą się o toświadczenie kryterium dochodowego. Według art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) w dacie odmowy skarżącemu świadczenia, jak i w dacie jego weryfikacji wynosiło ono kwotę 674 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności - kwotę 764,- zł w przeliczeniu na osobę (art. 5 ust. 2). Co jasne, przekroczenie tego kryterium skutkuje odmową przyznania świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego, w konsekwencji również dodatków do tego zasiłku. W myśl art. 3 pkt 1 ustawy przez dochód należy rozumieć po odliczeniu kwotalimentów świadczonych na rzecz innych osób

a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b,art. 30c,art. 30ei art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne;

b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione w tym przepisie pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne. Treść skargi wskazuje, że skarżący nie kwestionuje źródeł dochodów przyjętych przez organ. We wniosku o przyznanie świadczenia wskazał na dochody wynikające z art. 3 pkt 1 lit. a oraz wynikające z posiadania gospodarstwa rolnego o czym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c. Rzeczywiście z art. 23b ustawy wynika, że organ właściwy oraz wojewoda ustalający prawo do świadczeń rodzinnych są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio:

1) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art.

27, art. 30b,art. 30c,art. 30ei art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości: a) dochodu, b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, c) należnego podatku. Nie ulega wątpliwości, że organy dokonały obliczenia dochodu na członka rodziny skarżącego właśnie na podstawie wydruku elektronicznego Ministerstwa Finansów za rok podatkowy 2019 oraz przyjmując powierzchnię gospodarstwa rolnego skarżącego podaną we wniosku. Jednak w postępowaniu odwoławczym złożył on fragment zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2019 r., ujawniającego inne kwoty pobranych zaliczek na podatek- (...) zł z tytuły renty (emerytury) i (...) z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej - (...) zł, niż kwota podatku podana w wydruku - (...) zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, powyższą okoliczność zauważył również organ odwoławczy, uznał jednak za prawidłowe wyliczenia organu I instancji i wskazał, że wykazane zaliczki na podatek zostały pobrane przez płatnika, co nie oznacza, że kwota należnego podatku jest z nimi zgodna po ostatecznym rozliczeniu. Wobec jednak podniesienia przez skarżącego kwestii wadliwego jego zdaniem odliczenia podatku od dochodów organ był zobowiązany do wyjaśnienia tej kwestii. Art. 32 ust. 2 ustawy odsyła, w sprawach nieuregulowanych, do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organy administracji są zobowiązane przestrzegać m.in. zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jak też zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany dopuścić jako dowód w sprawie wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z powyższych przepisów wynika zatem, że w toku postępowania administracyjnego organ ma obowiązek zbadania całokształtu okoliczności sprawy, w tym przeprowadzenia dowodów z urzędu, a także zgłoszonych przez stronę, jeżeli dowód taki ma wykazać okoliczność mającą znaczenie dla sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organy administracji publicznej nie mogą ignorować aktywności stron w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie gdy strony przedstawiają dowody, które w ich ocenie podważają dotychczasowe ustalenia poczynione w toku postępowania. Obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do przedstawionych przez stronę dowodów i wyczerpujące wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości. Ciąży również na nim obowiązek rozważenia zarzutów podnoszonych przez stronę jeśli związane są one z koniecznością wyjaśnienia podstawy prawnej mającego zapaść w sprawie rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ winien w tej sytuacji zobowiązać skarżącego do złożenia całości dokumentacji podatkowej PIT 36 oraz PIT 11, która potwierdzałaby słuszność jego zarzutów, skoro na etapie pierwszoinstancyjnym nie została przedstawiona i dopiero na tej podstawie stosownie do art. 80 k.p.a. dokonać jej oceny.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) uchylono zaskarżoną decyzję.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.