Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 756008

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 16 grudnia 2010 r.
II SA/Łd 991/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska.

Sędziowie: WSA Barbara Rymaszewska (spr.), NSA Grzegorz Szkudlarek.

Sentencja

Dnia 16 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. K. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...), nr (...);

2.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. solidarnie na rzecz T. K. i P. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), nr (...), znak: (...), Wójt Gminy W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji o nazwie budowa elektrowni wiatrowej 800 KW wraz z przyłączem energetycznym na działce nr ewid. (...) w miejscowości K.

Decyzję tę doręczono wyłączenie inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką nr (...).

W piśmie z dnia 22 lutego 2010 r., wniesionym do Wojewody (...) T. K. i P. K. zakwestionowali legalność ww. decyzji, podnosząc, iż o decyzji tej dowiedzieli się około 2 tygodni wcześniej. Decyzji tej zarzucili, iż zezwala ona na lokalizację wskazanej inwestycji w zbyt bliskiej odległości od ich domu - ok. 200 m (taka odległość dotyczy elektrowni o mocy do 500 KW) - podczas gdy odległość ta powinna wynosić 500m. Teren, na którym ma zostać ona zlokalizowana nie jest "terenem wietrznym, wiatrowym". Elektrownia spowoduje wyłączenie z produkcji rolnej dużej powierzchni gruntów i spadek ceny rynkowej ich gospodarstwa. Powoduje wzrost hałasu, zagrożenie ekologiczne dla miejscowej zwierzyny, leśnej i domowej, trwałe zmiany krajobrazu. Wniosek ten został przekazany Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S.

Decyzją z dnia (...), nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia (...).

W uzasadnieniu tej decyzji SKO jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania wskazało na brak przymiotu strony T. K. i P. K. Wyjaśniło przy tym, że wnioskodawcy nie zostali uznani za stronę przez organ pierwszej instancji, a ich nieruchomość nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, lecz jest od niej oddalona o 190 m. Charakter i rozmiary planowanej inwestycji oraz fakt, iż nie oddziałuje negatywnie na środowisko, nie uzasadniają przyznania im statusu strony. Argumenty przytoczone we wniosku również nie wskazują na interes prawny wnioskodawców, lecz na interes faktyczny, polegający na pragnieniu ochrony środowiska i krajobrazu oraz gleby przed ewentualnym negatywnym wpływem elektrowni wiatrowej.

W piśmie z dnia 14 czerwca 2010 r. wnioskodawcy sprecyzowali, iż przedmiotem ich wniosku jest stwierdzenie nieważności art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. K. i P. K. zarzucili, iż nie jest zasadne stanowisko SKO zajęte w decyzji z dnia (...). O tym, że posiadają przymiot strony świadczy to, iż organ pierwszej instancji w całym postępowaniu traktował ich jako stronę. Interes prawny przejawia się natomiast tym, że tego rodzaju budowa wpływa bezpośrednio nie tylko na działki przylegające do działki objętej inwestycją, ale także na te, które są nieopodal od nich położone.

Decyzją z dnia (...), nr (...) SKO w S. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia (...).

W uzasadnieniu SKO uznało zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za gołosłowne i nie poparte konkretnymi argumentami. Twierdzenia o traktowaniu ich przez organ pierwszej instancji jak strony SKO uznało za nie znajdujące potwierdzenia w aktach sprawy. SKO zauważyło również, iż określone w art. 53 ust. 1 - 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zasady powiadamiania stron postępowania o wszczęciu postępowania, wobec unormowania zawartego w art. 64 tej ustawy, ma zastosowanie tylko do postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Do decyzji o warunkach zabudowy stosuje się w tym zakresie ogólne zasady wynikające z k.p.a. Wójt Gminy W. pomimo tego, iż taki obowiązek na nim nie ciążył, oprócz zawiadomienia stron postępowania na piśmie (zgodnie z wymaganiami k.p.a.) dokonał również obwieszczenia o toczącym się postępowaniu.

W skardze na powyższą decyzję T. K. i P. K. zarzucili naruszenie art. 7, 8 i 28 k.p.a. oraz wnieśli o jej uchylenie, ewentualnie przekazanie SKO do ponownego rozpatrzenia. Skarga ta została wniesiona w terminie.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem zajętym przez SKO, skarżący podnieśli, iż w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę zakończonego decyzją Wojewody (...) z dnia (...), nr (...) o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty (...) z dnia (...), nr (...), znak: (...) o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji byli jego stroną.

W odpowiedzi na skargę SKO w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto wniosek T. K. i P. K. z dnia (...) w sprawie uchylenia decyzji Wójta Gminy W. organu z dnia (...) SKO w S. przekazało Wójtowi w celu rozważenia, czy wniosek ten nie jest równocześnie wnioskiem o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu wymienia podstawową zasad funkcji kontrolnej stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., decyzja administracyjna lub postanowienie podlega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

W szczególności istotne jest, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 r., S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).

Sądowej kontroli w niniejszej sprawie zostało poddane postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Tak więc samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie. Uruchamia to etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej. W tej fazie bada się jedynie kwestie formalne: wniesienia żądania przez legitymowany podmiot mający zdolność do czynności prawnych, wskazania podstawy prawnej z art. 156 § 1 k.p.a.

Organ odmówi wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania albo wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 1997 r., III SA 1802/95, niepublikowany; z dnia 8 listopada 1995 r., III SA 182/95, ONSA 1996, nr 4, poz. 167; z 9 marca 2007 r., I OSK 542/06, LEX nr 348299)

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 k.p.a. i art. 64 § 4 k.p.a., a stroną postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Z zasady krąg podmiotów w postępowaniu o warunki zabudowy i o stwierdzenie nieważności decyzji o ustalenie warunków zabudowy powinien być tożsamy. Nie można jednak wykluczyć sytuacji, kiedy z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy wystąpi osoba, która nie brała udziału w postępowaniu o ustalenie wz zarzucając, że wbrew posiadanemu przez nią interesowi prawnemu pozbawiono ją w nim udziału.

Niewątpliwie pozbawienie przymiotu strony osób, które legitymują się interesem prawnym, stanowi rażące naruszenie prawa, a tym samym może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W takim wypadku pierwszorzędną i podstawową kwestią jest ustalenie przez organ czy osoba, która składa wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji taki interes posiada, czy kwestionowana w tym trybie decyzja wpływa na jej uzasadniony interes prawny.

Powyższe wymaga dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, których organ nie dokonał. Przede wszystkim organ zaniechał wezwania skarżących do wykazania, że przysługiwał im przymiot strony w zamkniętym decyzją o warunkach zabudowy postępowaniu. Stanowi to naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.

Skoro w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami mogą być również - w zależności od okoliczności - również właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, o ile oddziałuje ona również na och nieruchomość, to należało samodzielnie tę okoliczność ustalić. W rozpatrywanej sprawie trudno jednak jednoznacznie stwierdzić, na jakiej podstawie SKO ustaliło, że planowana inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżących. Zasięg oddziaływania inwestycji nie wynika również z decyzji ustalającej warunki zabudowy, W aktach sprawy brak analizy urbanistycznej, która określałaby zasięg inwestycji i sposób jej oddziaływania. Organ nie rozważył w ogóle problemu ddziaływania takich czynników jak hałas, przenoszenie drgań itp. To wskazuje, że nie jest oczywistym stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odmawiające skarżącym przymiotu strony.

Wyjaśnienie tej kwestii warunkuje dalszy tok postępowania i ewentualne rozstrzygnięcie.

Reasumując, rozstrzygnięcie organu w niniejszej sprawie należy uznać za przedwczesne i nie poparte gruntownymi ustaleniami, co czyni zasadnym naruszenie reguł postępowania, zawartych w art. 7,8 88 k.p.a. Nadto skutkuje to również zbyt lakonicznym uzasadnieniem, co powoduje, że niemożliwa staje się weryfikacja ich legalności.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ dokona w pierwszej kolejności niezbędnych ustaleń w kierunku zbadania interesu prawnego T. K. i P. K. stosownie do art. 28 k.p.a., a w razie ustalenia, że przysługuje im przymiot strony, rozważy wskazane przez skarżących podstawy stwierdzenia nieważności.

Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono z mocy art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.