Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1371129

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 17 września 2013 r.
II SA/Łd 546/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska.

Sędziowie: NSA Grzegorz Szkudlarek, WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi G. Ż. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu

1)

uchyla zaskarżoną decyzję;

2)

przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. G.-Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy (...) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zawierającą w sobie należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania K. Ż. i G. Ż. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakazującą rozbiórkę garażu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, na wniosek G. Ż. wszczęto postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu wybudowanego ok. 1987 r. w W. przy ul. A, na działce nr 222/25, będącej własnością Skarbu Państwa.

W toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ustalił, że przedmiotowy garaż ma konstrukcję drewnianą, obity jest deskami, płytami pilśniowymi, dach pokryty blachą, posadowiony jest za pomocą metalowych kotew na posadzce betonowej, w dobudowie do istniejącego budynku murowanego, bez własnej ściany. Budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., bez dopełnienia wymogu zawartego w art. 28 ust. 1 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego z 1974 r., tj. bez pozwolenia na budowę. Obiekt usytuowany został w odległości 2,40 m od granicy z działką nr 222/24, co nie wyklucza możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Wybudowany został na terenie stanowiącym własność Skarbu Państwa, którego wieczystym użytkownikiem są Polskie Koleje Państwowe S.A., a G. Ż. legitymuje się umową najmu gruntu pod ten obiekt, zawartą z PKP Oddział Budynków w O. (nr (...)).

Postanowieniem nr (...) z dnia (...) nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym obiektu w celu dokonania ustaleń wykluczających zastosowanie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. tj. wydania nakazu rozbiórki obiektu.

Decyzją z dnia (...) nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. odmówił G. Ż. udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Wskazał, że przedłożona w dniu 27 listopada 2009 r., a uzupełniana w dniach 16 grudnia 2009 r. i 20 stycznia 2010 r. ocena techniczna nie zawiera inwentaryzacji robót budowlanych, jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, ani dokumentu o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego miasta. Organ stwierdził, że ściany istniejącego obiektu, usytuowanego w odległości 2,40 m od granicy działki sąsiedniej, nie spełniają wymogów przeciwpożarowych, co może powodować pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia.

Decyzją z dnia (...) nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję organu I instancji wskazując, że przy zastosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974 r. w pierwszej kolejności należy ustalić przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt budowlany, w oparciu o postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy przez organ. Dla ustalenia konsekwencji prawnych samowoli budowlanej powstałej pod rządami tej ustawy niezbędne jest ustalenie, czy w aktualnym stanie prawnym teren, na którym znajduje się nielegalnie wzniesiony obiekt jest, czy też nie jest, przeznaczony pod zabudowę danego rodzaju. Z akt sprawy wynika, że działka nr 222/25 nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, a według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., przedmiotowa działka położona jest na terenach zabudowy mieszkaniowej, wielorodzinnej. Zatem inwestor winien wystąpić do właściwego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Dopiero stwierdzenie, że aktualnie obowiązujące regulacje prawne nie dopuszczają na danym terenie lokalizacji takiego rodzaju zabudowy, spowoduje konieczność przyjęcia, że zachodzą przesłanki nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy stwierdził też, że inspektor powiatowy nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego dotyczącego przesłanek wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, a przynajmniej nie wynika to z uzasadnienia decyzji.

Na wezwanie organu I instancji, inwestor przedłożył decyzję ustalającą warunki zabudowy z dnia (...) nr (...) oraz złożył uzupełnioną ocenę techniczną przedmiotowego garażu.

Postanowieniem nr (...) z dnia (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. uzupełnił postanowienie własne nr (...) z dnia (...), zobowiązując G.Ż. do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z dnia (...) nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał G. Ż. rozbiórkę obiektu - garażu o konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,57x5,30 m zrealizowanego na działce nr 222/25 w W. przy ul. A.

Organ ustalił, iż działka nr 222/25 stanowi współwłasność właścicieli samodzielnych lokali mieszkalnych (lokal nr 1 - L. J., lokal nr 2 - M. G., lokal nr 3 -G. Ż. i K. Ż., lokal nr 4 - R. K.), którzy zawiadomieni o zakończeniu postępowania w sprawie budowy przedmiotowego obiektu, nie wyrazili zgody na jego zalegalizowanie. Tę okoliczność organ potraktował jako zaistnienie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazał, że w postępowaniach dotyczących legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o przepisy Prawa budowlanego 1974 r. brak jest uzasadnienia prawnego dla żądania przedłożenia - poza oświadczeniem uprawnionej osoby o wykonaniu obiektu w sposób zgodny z zasadami sztuki budowlanej i inwentaryzacją obiektu - dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Za niedopuszczalne uznał jednak zalegalizowanie samowoli budowlanej i dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego, który powstał z naruszeniem cudzej własności lub współwłasności. Samowolna realizacja obiektu budowlanego z naruszeniem prawa własności nieruchomości może bowiem spowodować niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia poprzez niezgodne z prawem ograniczenie możliwości swobodnego, zgodnego z prawem zagospodarowania nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. i G. Ż., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem skarżących, organ I instancji nie uwzględnił, wydanej przez ówczesnego właściciela i zarządcę gruntów PKP, zgody i warunków na pobudowanie spornego garażu, a świadczyły one o tym, że obiekt ten nie był wybudowany samowolnie, lecz według określonych warunków, a następnie zalegalizowany zawartą przez PKP umową dzierżawy gruntów pod ten garaż. Organ nie uwzględnił też faktu, popartego dokumentacją, że obiekt został wybudowany na działce stanowiącej własność Skarbu Państwa, której wieczystym dzierżawcą był PKP S.A. Odwołujący się zarzucili nie zastosowanie przez organ przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i nie wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu oraz nie wykonanie zaleceń organu II instancji wskazanych w decyzji nr (...), wedle których organ winien był rozstrzygnąć sprawę uwzględniając wydane przez PKP warunki budowy garażu. Zarzucili także, że organ w zakresie ustalenia daty powstania spornego obiektu dopuścił materiał dotyczący legalności garażu sąsiedniego należącego do J. G., który to garaż nie istniał w dniu budowy spornego obiektu. Zakwestionowali ponadto uwzględnienie oświadczeń "współlokatorów" budynku mieszkalnego L. J., M. G. i M. K., sprzeciwiających się zalegalizowaniu wybudowanego garażu, gdyż z dokumentów wynika, że garaż należy do wyłącznego korzystania G. Ż. i został wzniesiony na gruncie należącym do PKP i za zgodą PKP. Ponadto, w chwili budowy garażu i w chwili wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie nieruchomość gruntowa była własnością Skarbu Państwa, a zarządzana była przez PKP. Zdaniem odwołujących się, złożone oceny techniczne i wyjaśnienia są wystarczające do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, tym bardziej, że przepisy nie określają pojęcia ocena techniczna. Odwołujący się poprosili o wyjaśnienie, czy postępowanie w sprawie legalizacji garażu powinno być prowadzone w stosunku do nich, czy też w stosunku do ówczesnego prawnego współwłaściciela działki tj. PKP S.A.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia (...) nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Mając na uwadze datę powstania przedmiotowego garażu, lata 80-te uznał, że w sprawie stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wskazał, że stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przedmiotowy garaż jest budynkiem, a zatem budowa takiego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.). Organ wyjaśnił, że stosownie do treści § 34 ust. 2 cyt. rozporządzenia, właściciel lub zarządca ma obowiązek przechowywać przez okres istnienia obiektu plan realizacyjny i projekt ze wszystkimi rysunkami i zmianami wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Skoro G. Ż. nie posiada dokumentów potwierdzających realizację spornego garażu w poszanowaniu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r., to nie można przyjąć, że inwestycja ta jest legalna. Legalizacja obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. jest możliwa o ile nie zachodzą negatywne przesłanki do jej wdrożenia określone w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Badanie zgodności usytuowania obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym należy przeprowadzić w odniesieniu do tych przepisów, które obowiązują w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego. W razie stwierdzenia, iż na danym terenie nie obowiązuje plan miejscowy, badanie przez właściwy organ czy ziściła się przesłanka negatywna - określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane odbywa się na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. G. Ż. pozyskał w toku postępowania ostateczną decyzję wydaną przez Urząd Miejski w W. dnia (...), którą ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowego budynku. Analiza tej decyzji wykazała, że sporny obiekt został zrealizowany zgodnie z wymogami zawartymi we wskazanym powyżej rozstrzygnięciu. Organ II instancji nie podzielił jednak oceny zaistnienia kolejnej przesłanki negatywnej określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., wedle której przedmiotowy garaż, z uwagi na usytuowanie w odległości 2,40 m od granicy, ścianą nie spełniającą wymogów przeciwpożarowych, może powodować pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Jego zdaniem, do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. nie jest wystarczające wykazanie, że obiekt lub jego część został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Naruszenie warunków dotyczących sytuowania budynków w stosunku do sąsiedniej zabudowy nie może być bowiem utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które automatycznie skutkuje rozbiórką, albowiem przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć tylko takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 omawianej ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko reprezentowane przez organ I instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu jest co najmniej przedwczesne. Dlatego też sprawa ta wymaga wyjaśnienia i ustalenia sposobu zagospodarowania sąsiedniej działki oraz wpływu przedmiotowego garażu na tę nieruchomość w aspekcie łącznego wystąpienia przesłanek warunkujących orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Nie podzielił twierdzenia organu I instancji, że samowolna realizacja obiektu budowlanego z naruszeniem prawa własności nieruchomości może spowodować niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia poprzez niezgodne z prawem ograniczenie możliwości swobodnego, zgodnego z prawem zagospodarowania nieruchomości. Legitymowanie się tytułem prawnym do nieruchomości było w myśl art. 29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę, ale nie zmienia to faktu, iż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem odrębnym wobec postępowania w sprawie legalizacji (rozbiórki) samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Nie można zarazem łączyć przepisów regulujących odmienne wobec siebie procedury. Organ podkreślił, iż ustawodawca w art. 40 ustawy wyraźnie wskazuje, iż w zasadzie obiekty budowlane wzniesione samowolnie powinny być legalizowane, chyba że zachodzą przesłanki rozbiórki z art. 37 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Tym samym, wspomnianych podstaw nie należy interpretować w sposób rozszerzający, poprzez formułowanie dodatkowych wymogów legalizacji. Wskazał na ugruntowany w judykaturze pogląd, wedle którego brak legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością nie jest podstawą do wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu w świetle art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wniosek ten uznał za pozostający w zgodności z ogólną konstatacją, iż rozstrzyganie sporów wynikłych na tle prawa własności nie należy do kompetencji organów administracji publicznej, ale podległe jest kognicji sądów powszechnych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł G. Ż., podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu. Zarzucił ponadto, nieuwzględnienie treści pisma Urzędu Miejskiego w W. z dnia 20 sierpnia 2009 r. w zakresie braku przeciwwskazań do zabudowy działki garażem oraz dokonywanie oceny pod kątem negatywnego wpływu przedmiotowego obiektu na działki powstałe po wybudowaniu spornego garażu. Skarżący zakwestionował także oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia o przepisy uchylone z dniem 1 stycznia 1995 r. Zdaniem skarżącego garaż nie został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, bowiem brak było obowiązku ustalenia miejsca i warunków realizacji budynków na obszarach kolejowych, co znajduje potwierdzenie w art. 32 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z § 9 pkt 3 ppkt 2c rozporządzenia MGTiOŚ z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Dodał, że w chwili sprzedaży lokali mieszkalnych sąsiedzi tj. L. J., M. G. i M. K. podpisali zgodę na powiększenie powierzchni garażu i dostosowanie go do wymogów obecnie obowiązującego Prawa budowlanego. Chociaż obecnie lokatorzy kwestionują autentyczność tych oświadczeń, to wskazał, że jest współwłaścicielem z największym udziałem w częściach wspólnych nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który dopuszcza zakończenie postępowania odwoławczego decyzją kasacyjną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przy łącznym wystąpieniu dwóch warunków. Po pierwsze, postępowanie przed organem I instancji, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania, a po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Zasadą jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, a więc nie tylko kontrola decyzji organu I instancji, ale obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z unormowania art. 138 § 1, który nakłada na organ odwoławczy obowiązek merytorycznego zakończenia sprawy przez wydanie decyzji w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy... (vide: B. Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 512)

Organ odwoławczy powinien więc w pierwszej kolejności dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli więc zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego to najpierw organ odwoławczy winien rozważyć zastosowanie art. 136 k.p.a., a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. Stosownie do treści art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji powinno więc być wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, co odpowiada zasadzie wyrażonej w art. 12 k.p.a. oraz interesowi społecznemu i słusznemu interesowi strony (art. 7 k.p.a.). To więc organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od orzekania przekazując sprawę organowi I instancji. Jednocześnie ma prawo do tego aby własne orzeczenie, którego nieodłączną częścią jest uzasadnienie, sformułować w taki sposób który doprowadzić ma do usunięcia niektórych wad uzasadnienia orzeczenia organu I instancji (vide wyroki NSA: z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1441/08 i z dnia 7 lutego 2013 r., II OSK 1274/11 oraz z dnia 9 sierpnia 2013 r., II OSK 2308/12, dostępne na www.nsa.gov.pl).

Organ odwoławczy wydając więc decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. powinien szczegółowo wskazać na zaistnienie przesłanek uzasadniających zastosowanie tego przepisu. A ponadto wykazać z jakich przyczyn nie skorzystał z możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a.

W kontrolowanej sprawie, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniechał rozważań w powyższym zakresie. W motywach swojego rozstrzygnięcia podniósł jedynie że sprawa wymaga wyjaśnienia i ustalenia sposobu zagospodarowania sąsiedniej działki oraz wpływu przedmiotowego garażu na tę nieruchomość w aspekcie łącznego wystąpienia przesłanek warunkujących orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Wyraził też stanowisko, że do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. nie jest wystarczające wykazanie, że obiekt lub jego część został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Naruszenie warunków dotyczących sytuowania budynków w stosunku do sąsiedniej zabudowy nie może być bowiem utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które automatycznie skutkuje rozbiórką, albowiem przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć tylko takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 omawianej ustawy.

Organ odwoławczy dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji nie zastosował się więc do wymogu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nawet nie podjął próby odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i nie wskazał na przeszkody w uzupełnieniu dowodów. Niezrozumiałym pozostaje, czy w zakresie przekazanym organowi I instancji do wyjaśnienia, a więc ustalenia sposobu zagospodarowania działki sąsiedniej, organ odwoławczy nie mógł samodzielnie przeprowadzić dodatkowych czynności, czy też zlecić organowi I instancji przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia materiałów sprawy.

Z akt administracyjnych sprawy, która toczy się już wiele lat, wynika że ów obiekt garażowy wielokrotnie był oceniany przez ekspertów jak i przez organ nadzoru budowlanego podczas przeprowadzanych oględzin, również w zakresie usytuowania w stosunku do granicy działki sąsiedniej, jak i zabudowy sąsiedniej. Zawarta w aktach ocena techniczna budynku garażowego z marca 2012 r. zawiera opis zagospodarowania działki 222/25, a załączona mapa wskazuje również na sposób zagospodarowania działki sąsiedniej. Organ odwoławczy nie doniósł się jednak do tego materiału dowodowego i nie wskazał na przeszkody w dokonaniu ustaleń, co do zagospodarowania zarówno działki zainwestowanej jak i sąsiedniej i oceny wpływu budynku garażowego na istniejącą zabudowę, przez pryzmat wymagań zawartych w przepisach techniczno-budowlanych.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy dokona samodzielnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pod kątem możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. A w przypadku uznania za niezbędne uzupełnienie materiału dowodowego rozważy przeprowadzenie dodatkowego postępowania w trybie art. 136 k.p.a., pamiętając jednocześnie że takie działanie nie może prowadzić do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Dopiero, jeśli po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego, organ oceni, iż na podstawie zgromadzonych dowodów i przeprowadzonego postępowania uzupełniającego nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a więc wykaże, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, będzie mógł zastosować art. 138 § 2 k.p.a.

Wobec tego iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., Sąd odstąpił od merytorycznego rozpoznania sprawy, a więc odniesienia się do zarzutów skargi o takim charakterze.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

B.A.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.