Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1792630

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 16 marca 2015 r.
II SA/Łd 1245/14

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG.

Uzasadnienie faktyczne

R.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości.

Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną. Łączny dochód rodziny kształtuje się na poziomie 2.738 zł. Skarżący oświadczył, że płaci alimenty na dwóch studiujących w innych miastach synów w wysokości 1000 zł. Skarżący posiada dom o powierzchni 100 m2., nie zadeklarował posiadania innego wartościowego majątku ani oszczędności. W wykonaniu wezwania o udzielenie dodatkowych informacji o stanie majątkowym z dnia 12 lutego 2015 r. skarżący nadesłał harmonogram spłat kredytu hipotecznego oraz PIT-11 za rok 2014.

Uzasadnienie prawne

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, System Informacji Prawnej LEX nr 75481).

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).

Ustosunkowując się do wniosku skarżącego stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04).

Dokonując analizy informacji i dokumentów przedstawionych przez skarżącego Referendarz sądowy doszedł do przekonania, że informacje przedstawione przez stronę nie są wiarygodne. Otóż, skarżący zadeklarował osiąganie dochodów przez siebie i konkubinę w łącznej kwocie 2738 zł, gdy tymczasem porównywalną kwotę stanowi suma samej tylko raty kredytu hipotecznego (455 CHF) i opłacanych alimentów (1000 zł). Trudno w takiej sytuacji dać wiarę twierdzeniom, że skarżący utrzymuje się, spłaca zobowiązania kredytowe (strona nie powołała się na trudności w regulowaniu zobowiązań) i łoży na utrzymanie synów z kwoty zadeklarowanych dochodów i przy braku zadeklarowanych oszczędności. Ponadto podkreślenia wymaga, że sama tylko okoliczność spłacania kredytów nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie przez stronę kredytów na okres kilku czy kilkunastu lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań.

Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

AG

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.