II SA/Łd 1041/18, Przechodni charakter obowiązku uiszczania opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2677302

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2019 r. II SA/Łd 1041/18 Przechodni charakter obowiązku uiszczania opłat za pobyt w domu pomocy społecznej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.).

Sędziowie NSA: Paweł Janicki, Bogusław Klimowicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu wydatków poniesionych zastępczo za pobyt w domu pomocy społecznej 1.oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. O.-K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A 7 lok. 5, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. MR

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. znak: (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: k.p.a.", oraz art. 61 ust. 3 i art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.s.", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) r., nr (...).

Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia (...) r., nr (...), Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Z., zobowiązał J. Ć. do zwrotu wydatków w kwocie 7.186,84 zł poniesionych zastępczo przez Gminę Z. za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej w S. za okres od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2018 r., w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia (...) marca 2016 r. J.Ć. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej w S. na pobyt stały. Zaznaczył przy tym, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. W decyzji następnie przedstawione zostały zasady ponoszenia tychże opłat wynikające z art. 61 ust. 1 pkt 1-3 u.p.s. Jak wyjaśniono, decyzją z dnia (...) marca 2016 r. Nr (...) ustalono miesięczną odpłatność J.Ć. na kwotę 1.349,45 zł. Odpłatność ta obowiązywała do 30 czerwca 2017 r., kiedy na skutek zmiany sytuacji dochodowej świadczeniobiorcy dokonano zmian odpłatności: decyzją Nr (...) odpłatność wzrosła do kwoty 2.891,90 zł (w tej wysokości obowiązywała od 1 lipca 2017 r. do 31 stycznia 2018 r.), natomiast decyzją Nr (...) odpłatność wzrosła do kwoty 3.128,30 zł (od 1 lutego 2018 r. do 30 czerwca 2018 r.). Organ poinformował także stronę o tym, jak kształtował się średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w S. Wyjaśniono, że dom pomocy społecznej wystawiał faktury za pobyt J. Ć na kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania a równowartością kwoty uiszczanej przez stronę. Faktury te zostały uregulowane przez Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. Wskazano, że J.Ć była zobowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w łącznej wysokości 12.513,20 zł. Nie regulowała jednak opłat w należnej wysokości. Z ewidencji Ośrodka wynika bowiem, że wpłaciła kwotę 5.326,36 zł. Pozostała zatem do uregulowania zaległość w kwocie 7.186,84 zł, którą zastępczo wniosła gmina. Powołując się na art. 61 ust. 3 u.p.s. zaznaczono, że w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a tej ustawy, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Organ I instancji stwierdził także, że przedwczesna jest złożona w dniu 11 lipca 2018 r. prośba o umorzenie długu, ponieważ nie ma jeszcze w tej sprawie prawomocnej decyzji żądającej zwrotu poniesionych wydatków. Na poparcie tego stanowiska przytoczył treść art. 104 ust. 4 u.p.s.

Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie wniosła J.Ć, w którym wskazała, że podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie uznaje za niesprawiedliwe. Przedstawiając swoje stanowisko przyznała, że jej sytuacja dochodowa w trakcie pobytu w Domu Pomocy Społecznej w S. uległa zmianie, ponieważ jej mieszkanie w Z. zostało sprzedane. Był to dochód jednorazowy, którego część przeznaczyła na spłatę zobowiązań wobec ludzi, którzy okazali pomoc, gdy sama opiekowała się leżącym w łóżku przez 6 lat chorym mężem. Mieszkanie, które sprzedała, było jedynym jej wspólnym majątkiem z mężem. Zdaniem skarżącej, sprawiedliwie byłoby, gdyby skromne środki finansowe jakie pozostały ze sprzedaży mieszkania, były dla niej wsparciem w ostatnich potrzebach życia.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i ust. 2, a także art. 104 ust. 1 i ust. 3 u.p.s., wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana w celu przeprowadzenia egzekucji obowiązku niezrealizowanego przez osobę zobowiązaną. Organ odwoławczy dodał przy tym, że samo istnienie i zakres tego obowiązku wynikały z wcześniejszych rozstrzygnięć organu I instancji: decyzji Nr (...) z dnia (...) lipca 2017 r., na mocy której odpłatność wzrosła do kwoty 2.891,90 złotych (w tej wysokości obowiązywała od 1 lipca 2017 r. do 31 stycznia 2018 r.) i decyzji Nr (...) z dnia (...) marca 2018 r., która ustalała odpłatność w kwocie 3.128,30 zł (w okresie od 1 lutego 2018 r. do 30 czerwca 2018 r.). Ponadto organ II instancji zauważył, że rozstrzygnięcia te nie były przez stronę kwestionowane, mają charakter decyzji ostatecznych. Zdaniem organu II instancji, nie ma zatem podstaw, by poddawać je ocenie w niniejszym postępowaniu.

Jednocześnie odnosząc się do specyfiki postępowań prowadzonych w oparciu o art. 104 u.p.s., organ odwoławczy wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2018 r. (sygn. akt I OPS 7/17, publ. cbosa). W tezie tej uchwały wskazano, że obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy, wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 ustawy lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ustawy.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż z uzasadnienia powyższej uchwały wynika, że zdaniem Sądu w tego rodzaju sprawach istotne jest nie tylko rozwiązanie zawarte w art. 104 ust. 3 ustawy, ale również rozwiązanie zawarte w art. 61 ust. 3 powołanej ustawy. To ten ostatni przepis zawiera normę materialnoprawną stanowiącą dla gminy podstawę dochodzenia zwrotu poniesionych wydatków. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.

Ponadto odnosząc się do powyższego rozwiązania, organ II instancji wskazał, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "niewywiązywania się wskazanych osób z obowiązku opłaty" należy odnosić do takiej sytuacji, w której doszło już do przekształcenia obowiązku opłaty w zobowiązanie konkretnej osoby do ponoszenia opłaty w ustalonej wysokości. Skoro gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków, to żądanie gminy powinno być skierowane do tej osoby, która była zobowiązana do ponoszenia tej opłaty i tego zobowiązania nie wykonała.

Podzielając powyższą wykładnię i przenosząc ją na grunt niniejszej sprawy, organ II instancji stwierdził, że decyzja organu I instancji spełnia warunki wskazane w przywołanej powyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obowiązek strony w zakresie ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej został zindywidualizowany i skonkretyzowany we wspomnianych decyzjach Nr (...) i Nr (...). Akta sprawy potwierdzają fakt poniesienia przez Gminę Z. zastępczo opłat w części nieuregulowanej przez stronę w łącznej kwocie 7.186,84 zł. Tym samym nie ma podstaw do kwestionowania podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.

Jednocześnie organ II instancji, odwołując się do treści art. 104 ust. 4 u.p.s., zaznaczył, że strona może ubiegać się w odrębnym postępowaniu o zastosowanie wobec niej ulg przewidzianych w tym przepisie.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła J.Ć., podnosząc, że w całości sprawy nie została należycie zrozumiana przez organy rozpoznające. Wskazała również, że o istocie argumentów mających na celu wskazanie, że zasługuje na odstąpienie od żądania zwrotu pieniędzy przez Urząd Gminy w Z. pisała w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.

Skarżąca podniosła również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało na podstawie przepisów prawa decyzję GOPS w Z., ale przecież dla głębszego rozpoznania sprawy oprócz paragrafów ważne są również te okoliczności, które powinny także decydować o wydaniu sprawiedliwej decyzji. Precyzując powyższe wskazała, że wskazany dochód był dochodem jednorazowym i nie pozostało go już wiele. Wskazała przy tym, iż jest żoną zmarłego kombatanta i sama posiada bogatą historię życia. W ocenie skarżącej, biorąc powyższe pod uwagę zasługuje na sprawiedliwe rozpoznanie tej sprawy przez sąd. Ponadto skarżąca dodała, że ma 94 lata i potrzebuje pomocy innych osób ze względu na starczą niedołężność.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo organ II instancji odwołał się do poglądu zaprezentowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2017 r. (IV SA/Wr 64/17, publ. cbosa), w którym Sąd ten stwierdził, że odmowa odstąpienia od żądania zwrotu należności nie może być orzeczona w tej samej decyzji, która zobowiązuje do zwrotu należności. W przywołanym orzeczeniu wskazano ponadto, że dopiero po wydaniu przez właściwy organ decyzji w sprawie zwrotu należności organ ten może rozważać, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, kwestie odstąpienia od żądania takiego zwrotu, umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części lub odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty. Oznacza to zatem, że dopiero, gdy uprawomocni się decyzja ustalająca należności podlegające zwrotowi, można mówić o świadczeniu nienależnym i w efekcie rozważać, czy w sprawie nie zachodzi przypadek szczególny uzasadniający zastosowanie ulgi. Nie jest natomiast możliwe orzekanie o tych sprawach równocześnie, w jednej decyzji.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiona z urzędu, poparła skargę i wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, iż nie zostały one pokryte w całości ani w części. Złożyła przy tym do akt pismo z dnia 6 maja 2019 r. W piśmie tym, stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik zarzuciła naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego uzasadnienia w podjętym rozstrzygnięciu, a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Motywując powyższe stanowisko, pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie tak nakreślonej kognicji sądów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie powołanego wyżej art. 145 § 1 p.p.s.a.

Na wstępie należy przypomnieć, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) r., nr (...), którą zobowiązano skarżącą J. Ć. do zwrotu wydatków w kwocie 7.186,84 zł poniesionych zastępczo przez Gminę Z. za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej w S. za okres od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2018 r., w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.p.s.". Przepis art. 54 ust. 1 tej ustawy stanowi, że jedną z form pomocy społecznej jest skierowanie i umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1). Jednocześnie w art. 61 ust. 1 tej ustawy określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Natomiast w przepisie art. 61 ust. 2 pkt 1-3 powołanej ustawy wskazano reguły, według których są ustalane opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, które powinny wnosić zobowiązane podmioty.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s., opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Z powołanych regulacji wynika, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a w pierwszej kolejności osobą zobowiązaną do uiszczania opłat jest mieszkaniec domu. Jednocześnie przyjęta w powołanym przepisie zasada kolejności oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Podkreślić przy tym należy, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 powołanej ustawy, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Z kolei zastępczy charakter wnoszenia opłat przez gminę wynika z art. 61 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, wnosi opłaty zastępczo, jeżeli nie wywiązują się z tego osoby zobowiązane w pierwszej kolejności. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w ten sposób wydatków. W tym zakresie, jak prawidłowo wywiódł organ odwoławczy, zastosowanie ma art. 104 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl zaś art. 104 ust. 3 u.p.s. wysokość należności, o którym mowa w ust. 1, podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w decyzji administracyjnej.

Podkreślić przy tym należy, że specyfika postępowań prowadzonych w oparciu o art. 104 u.p.s., jak trafnie zauważył organ odwoławczy, stanowiła przedmiot rozważań zawartych w podjętej na wniosek Prokuratora Generalnego uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17, w której Sąd ten przyjął, że: "obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 z późn. zm.), opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 tej ustawy, wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 tej ustawy lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ustawy o pomocy społecznej". Jednocześnie w uchwale tej NSA podkreślił, że w tego rodzaju sprawach istotne jest nie tylko rozwiązanie zawarte w art. 104 ust. 3 powołanej ustawy, ale również rozwiązanie zawarte w art. 61 ust. 3 tej ustawy. Ten ostatni bowiem przepis zawiera normę materialnoprawną stanowiącą dla gminy podstawę dochodzenia zwrotu poniesionych wydatków.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o uprzednio zgromadzony zgodnie z regułami postępowania wyjaśniającego, określonymi w art. 77 § 1 k.p.a., materiał dowodowy. Nie budzi także zastrzeżeń przedstawiona w zaskarżonej decyzji ocena tego materiału, spełnia ona bowiem w całej rozciągłości wymogi określone art. 80 k.p.a. W tym względzie należy podkreślić, że obowiązek strony w zakresie ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jak prawidłowo przyjęły organy orzekające w sprawie, został zindywidualizowany i skonkretyzowany we wskazanych decyzjach o nr (...) i Nr (...). Nie budzi przy tym wątpliwości ustalenie kwoty wydatków podlegającej zwrotowi na rzecz Gminy Z. Analiza akt sprawy, jak zasadnie wywiodło Kolegium, potwierdza bowiem bezspornie fakt poniesienia przez Gminę Z. zastępczo opłat w części nieuregulowanej przez skarżącą w łącznej kwocie 7.186,84 zł. Zauważyć przy tym należy, że podnoszone przez skarżącą argumenty w istocie dotyczą decyzji o wysokości opłaty i skarżąca mogła się skutecznie do nich odwoływać w postępowaniu dotyczącym tych decyzji. Tym samym ich podnoszenie w niniejszej sprawie uznać należy za spóźnione i niemające znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko Kolegium, że podnoszona przez skarżącą kwestia umorzenia powyższej kwoty powinna stanowić przedmiot odrębnego postępowania, w którym skarżąca w trybie art. 104 ust. 4 u.p.s. może podjąć próbę ubiegania się o zastosowanie wobec niej ulg przewidzianych w tym przepisie w postaci: umorzenia tej kwoty, rozłożenia jej na raty bądź odroczenia płatności. Zaskarżona decyzja z chwilą jej uprawomocnienia otworzy zatem skarżącej drogę do podjęcia działań w powyższym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa, w tym zwłaszcza wymienionych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 i § 3 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) - pkt 2 sentencji wyroku.

dc

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.