Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1274556

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 8 stycznia 2013 r.
II SA/Kr 975/12
Wspólnota mieszkaniowa jako strona postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski.

Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska (spr.), WSA Jacek Bursa.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;

II.

określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r. (...) na podstawie art. 28, art. 31, art. 33 ust. 1 i ust. 4, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym, z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wody, kanalizacji, c.o., wentylacji mechanicznej, zagospodarowania terenu (droga wewnętrzna, chodniki) i wjazdami oraz nadbudowę kominów i podbicie fundamentu istniejącego budynku nr (...) (zlokalizowanego na działce nr (...)) na działkach nr (...),(...),(...),(...) obr. (...) (działki nr (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) połączyły się w jedną działkę ewidencyjną o numerze (...)) oraz udzielił pozwolenia na rozbiórkę trzech budynków gospodarczych zlokalizowanych na ul. (...) j na działce nr (...) obr. (...).

W pkt 1. zaskarżonej decyzji wskazał organ na szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, a to:

a. Zabezpieczenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich,

b. Obowiązek spełnienia warunków zawartych w pismach:

- (...) (...) z 18 lipca 2011 r.

- MPWiK (...) z 21 czerwca 2011 r.

- MPWiK (...) z 24 czerwca 2011 r.

- MPWiK (...) z 31 sierpnia 2011 r.

- MPEC (...) z 1 sierpnia 2011 r.

- MPEC (...) z 10 czerwca 2011 r.

- MPEC (...) z 22 lipca 2010 r.

- WKŚ UMK (...) z 28 października 2011 r.

- WBiZK (...) z 22 listopada 2011 r.

- ZIKiT (...) z 28 czerwca 2011 r.

- ZIKiT (...) z 15 lipca 2011 r.

- ZIKiT (...) z 11 października 2011 r.

- UMK (...) z 25 listopada 2011 r.

Nadto podał organ, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w okresie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 22 czerwca 2009 r., inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i wymaganiami ochrony środowiska, projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane przepisami opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; projektant dołączył oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie zobowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Prezydent Miasta K. dodał, że w trakcie postępowania Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. (...) podał, że wykonanie głębokich fundamentów spowoduje zmianę poziomu wód gruntowych, co będzie miało wpływ na stabilność fundamentów, a występujące wstrząsy podczas wykonywania robót ziemnych (głębokie fundamenty) mogą powodować uszkodzenie ław i murów fundamentowych budynku nr (...) przy ul.(...), oraz że projektowana wysokość budynku może powodować zasłanianie słońca i zacienianie niżej położonych mieszkań, a nadto, że wszelkie szkody wynikłe w budynku (...) będą musiały być usuwane przez inwestora. Co do tych zarzutów organ wskazał, że inwestycja nie spowoduje powstania leja poza granicami działki należącej do inwestora i nie naruszy stanu wód gruntowych na działkach nr (...),(...),(...); przedstawione przez projektanta wyjaśnienia i analiza przesłaniania i nasłonecznienia (k (...) projektu) uzasadniają przyjęte odległości między budynkami jako spełniające warunki zawarte § 13, § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie prawidłowego nasłonecznienia i zapewnienia oświetlenia dziennego dla pomieszczeń znajdujących się w budynkach istniejących i w budynku projektowanym.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...). Strona odwołująca się podniosła, że: w analizie przesłaniania projektant nie udowodnił, że wysokość przesłaniania (18 metrów) jest mniejsza niż odległość przesłaniających części projektowanego budynku od budynków przesłanianych (miejscami 9,40 metra), ani nie wykazał, że odległość ta jest większa niż 20 metrów (nie został więc spełniony warunek przewidziany w § 13 punkt 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.); linijka słońca przedstawiona przez projektanta nie uwzględnia zacienienia rzucanego na budynek nr (...) przez usytuowany na południowy-zachód od niego budynek przy ul. (...); okna dolnych kondygnacji klatki III i II budynku nr (...) są pozbawione światła słonecznego znacznie wcześniej, niż wskazuje na to projektant (nie został spełniony warunek § 60 ww. Rozporządzenia); wielkość powierzchni biologicznie czynnej przedmiotowego zamierzenia budowlanego została określona na 25% powierzchni terenu inwestycji, jednak 318 m2 tej powierzchni jest zlokalizowane na dachu budynku, co uniemożliwia korzystanie z tej powierzchni przez mieszkańców (np. w celach rekreacyjnych); zapewniając o nienaruszeniu przez inwestycje stanu wód gruntowych i o niewywołaniu leja depresji poza działkami inwestora organ nie wskazał potwierdzającego tę tezę dokumentu.

Odwołująca się zarzuciła nadto organowi administracji utrudnianie zapoznawania się z dokumentacją sprawy oraz informowanie o postępowaniu tylko członków zarządu wspólnoty zamiast wszystkich właścicieli mieszkań znajdujących się w budynku nr (...). Strona odwołująca się wniosła o "odsunięcie zabudowy" od budynku nr (...) lub "znaczne zmniejszenie jej wysokości".

Odwołanie wniosła również A.K. - członek Wspólnoty Mieszkaniowej ul. (...). A.K. podniosła, że przedmiotowy budynek posiada zbyt duże wymiary gabarytowe w stosunku do działki, na której został usytuowany; analiza naświetlenia jest niezgodna z rzeczywistym nasłonecznieniem i tym samym sprzeczna z przepisami prawa; jedynie 28,9% działki budowlanej przedmiotowej inwestycji przeznaczone zostało "na zieleńce w celu ochrony zdrowia ludzi", podczas gdy wielkość ta winna wynosić 60% powierzchni działki Wskazała, że jest właścicielką mieszkania w budynku nr (...) położonego na parterze. Wszystkie okna skierowane są na przedmiotową inwestycję w odległości 9,28 m, co powoduje całkowicie przysłonienie światła w jej mieszkaniu, zaś usytuowanie wjazdu do garażu nowopowstającego budynku tuż przed oknami jej mieszkania ogranicza możliwość wietrzenia mieszkania i rozszczelniania okien (co jest niezbędne z uwagi na ogrzewanie mieszkania gazem).

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2012 r. ((...)) na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda po rozpoznaniu odwołań Wspólnoty Mieszkaniowej Grzegórzecka (...) i A.K. uchylił zaskarżoną decyzję w części obejmującej określenie szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zawartych w pkt 1 decyzji i w tym zakresie orzekł:

1 szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych:

a.

zabezpieczyć teren budowy wraz ze znajdującymi się obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i stałymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego i kulturowego,

b.

prace budowlane prowadzić pod nadzorem osób uprawnionych,

c.

sporządzić plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

d.

prowadzić budowę w sposób zgodny z projektem, pozwoleniem na budowę, przepisami w tym techniczno - budowlanymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny zdrowia oraz zasadami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w tym również określonymi w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zasadami wiedzy technicznej,

e.

prace ziemne prowadzić pod szczególnym nadzorem kierownika budowy, inspektora nadzoru inwestorskiego,

f.

masy ziemne powstałe po wykopach fundamentowych należy wywieść poza teren inwestycji,

g.

po zakończeniu robót budowlanych teren należy uporządkować, h obiekty tymczasowe użytkować przez okres prowadzenia robót budowlanych, a przed oddaniem obiektu do użytkowania rozebrać tymczasowe obiekty budowlane.

W pozostałym zakresie tj. zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wody, kanalizacji, c.o., wentylacji mechanicznej, zagospodarowaniem terenu (droga wewnętrzna, chodniki) i wjazdami na działkach nr (...),(...),(...),(...) obr. (...) oraz nadbudowy kominów i podbiciem fundamentu istniejącego budynku nr (...) (zlokalizowanego na działce nr (...)), jak również udzielenia pozwolenia na rozbiórkę trzech budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr (...) obr. (...) w K., jak również warunków zawartych w pkt 2, 3, 4 zaskarżonej decyzji, ustalonego obszaru oddziaływania obiektu organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy podał co następuje:

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali podmiotem uprawnionym do występowania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej jest Zarząd tej wspólnoty. Ma to miejsce wówczas gdy liczba lokali wyodrębnionych wraz z niewyodrębnionymi jest większa niż (...). W niniejszej sprawie przesłanki takie wystąpiły, dlatego Wspólnotę Mieszkaniową reprezentuje Zarząd Wspólnoty, który uczestniczy w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Bezpodstawny jest więc zarzut pominięcia w postępowaniu mieszkańców budynku nr (...) Natomiast w związku ze zgłoszeniem się do postępowania odwoławczego A.K. (członka wspólnoty mieszkaniowej), za celowe uznano odniesienie się do zgłoszonych przez nią zastrzeżeń.

W punkcie 1 zaskarżonej decyzji organ I instancji zawarł wykaz pism określonych z daty i znaku, które są uzgodnieniami, oświadczeniami właściwych jednostek organizacyjnych czy też decyzjami i dotyczą etapu przygotowania tej inwestycji. Wytyczne zawarte w tych dokumentach winny być uwzględnione przy projektowaniu inwestycji i stanowić materiał dowodowy, w oparciu o który organ ocenia zgodność inwestycji z prawem. Natomiast w tej części decyzji winny się znaleźć, w razie potrzeby, wymogi dotyczące zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, dlatego organ odwoławczy w tym zakresie skorygował decyzję organu I instancji. Decyzja organu I instancji zawiera jednak elementy pozwalające uznać, że w zakresie nie skorygowanym przez organ odwoławczy, zawiera informacje wymagane przepisami prawa, niezbędne dla realizacji przedmiotowej inwestycji.

Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania odpowiada projektant i sprawdzający. Zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego projektant, a także sprawdzający do projektu budowlanego winni dołączyć oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W niniejszej sprawie oświadczenia te zastały złożone, projektant i sprawdzające legitymowali się stosownymi uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego.

W toku postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy poprzez włączenie do projektu budowlanego przekroju AA, potwierdzenie w projekcie zagospodarowania terenu przez uprawnionego geodetę pokazanego przebiegu linii zabudowy, określenie rzędnej budynku (...), uzupełniono część opisową projektu budowlanego o informacje dotycząca hałasu oraz przyłączy do projektowanego budynku, dołączono również rozszerzone opracowanie dotyczące analizy przesłaniania i nasłonecznienia.

W tym stanie uznano, że decyzja organu I instancji, po jej skorygowaniu, jest zgodna z prawem.

Nie są słuszne zarzuty dotyczące niespełnienia warunków naturalnego oświetlenia i naruszenia § 13 i 16 wymienionego na wstępie rozporządzenia.

Z wykonanego przez projektanta opracowania wynika, że dla pomieszczeń w budynku nr (...) znajdujących się na parterze, przy wysokości przesłaniania wynoszącej 9,83 m (11,83 m - 2 m) odległość jest równa 10, 57m, przy wysokości przesłaniania wynoszącej 12,75 m (14,75 - 2m) odległość w zależności od usytuowania okien, jest równa 13,57 m lub 13,04 m, a dla wysokości przesłaniania wynoszącej 16 m (18 m - 2 m), odległość, również w zależności od usytuowania okien jest równa 16,57 m, 16,04 m, 17,6 m lub 18,45 m. We wszystkich przypadkach warunek wynikający z § 13 ww. rozporządzenia jest spełniony.

Z analizy opracowania dotyczącego nasłonecznienia pokoi w budynku nr (...) wynika, że wszystkie pokoje, których okna skierowane są na nowoprojektowaną inwestycję mają zapewniony czas nasłonecznienia w dniach 21 marca i 21 września dla szerokości geograficznej K., w godzinach od 7 do 17, który wynosi (w zależności od usytuowania okna w elewacji) od 3 godzin 15 minut do 4 godzin. Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia wymagany dla tych dni czas nasłonecznienia winien wynosić co najmniej 3 godziny. Przedstawione przez A.K. zdjęcia nie stanowią dowodu podważającego prawidłowość wykonanej analizy nasłonecznienia. Zostały one wykonane w innym dniu roku aniżeli wskazuje przepis i dotyczą innej zabudowy. Z opracowania dotyczącego nasłonecznienie pokoju znajdującego się w południowo - zachodniej części budynku nr (...) wynika, że pokój ten będzie nasłoneczniony oknem od południa oznaczonym nr 1 w godzinach od 7,00- 8, 15, od 9,15-9,30 i od 13,15-15,00 czyli łącznie 3 godziny i 15 minut. W opracowaniu nie uwzględniono jednak nasłonecznienia pokoju od strony zachodniej.

Bezpodstawny jest również zarzut dotyczący niezgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie wadliwie obliczonego wskaźnika powierzchni obszaru biologicznie czynnego. W decyzji o warunkach zabudowy wskaźnik ten został ustalony jako nie mniejszy niż 25%, przy czym pod pojęciem terenu biologicznie czynnego należy rozumieć teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50 powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej niż 10 m2 oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§ 3 cyt. rozporządzenia). Z projektu budowlanego wynika, że na przedmiotowym terenie obszar biologicznie czynny wynosi 247 m2, na płycie garażu podziemnego 351 m2 (702 m2: 2) oraz na dachu budynku 159 m2 (318 m2: 2). Daje to łączną powierzchnię terenu biologicznie czynnego równą 757 m 2, co przy powierzchnia działki nr (...) równej 3028 m 2 daje udział powierzchni biologicznie czynnej wynoszący 25%. Taki udział jest zgodny z wymogami decyzji o warunkach zabudowy.

Bezpodstawne są również obawy związane z możliwością naruszenia stanu wód gruntowych i powstania leja depresji o zasięgu przekraczającym granice działki.

Z części opisowej projektu budowlanego wynika, że poziom posadowienia zaprojektowano powyższej poziomu wód gruntowych. Nie ma dowodu wskazującego, iż w wyniku odwodnienia wykopu powstanie lej depresyjny przekraczający granice działki inwestora, a tym samym nie ma podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia wodno-prawnego (por. art. 122 ust. 1 pkt 8 i art. 124 pkt 6 ustawy Prawo wodne). Przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, a co za tym idzie inwestor nie jest zobligowany do dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia.

Unormowania związane z usytuowaniem garażu zamkniętego w stosunku do budynków zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL znajdują się w § 276 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który klasyfikuje garaże do budynków o symbolu PM (magazynowe) o gęstości obciążenia ogniowego do 1000 MJ/m2. Odległość tych budynków od budynków ZL winna wynosić 8 m. W przedmiotowej sprawie odległość wjazdu do garażu od budynku wspólnot: wynosi od 9,28 m - 11,78 m.

Natomiast wątpliwości związane z gabarytami planowanych inwestycji rozstrzygane są w decyzji o warunkach zabudowy; w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ocenie podlega zgodność tej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i obowiązującymi przepisami prawa.

Projekt zagospodarowania działki został wykonany na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie lokalizacji obiektów w stosunku do granic działki sąsiedniej, inwestor uzyskał niezbędne uzgodnienia, opinie i oświadczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa uwzględnione przy projektowaniu inwestycji; w sposób prawidłowy ustalono obszar oddziaływania inwestycji.

Na powyższe rozstrzygnięcie A.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Skarżąca podniosła, że najbliższe otoczenie przedmiotowej inwestycji "ma przeznaczenie mieszkalne z 3 stron", natomiast zaprojektowany wjazd spowoduje "całkowitą zmianę krajobrazu", narażenie mieszkańców na hałas spowodowany przez samochody oraz związane z tym zanieczyszczenie powietrza. Wskazała miedzy innymi, że różnica pomiędzy podaną przez projektanta, a rzeczywistą wysokością, na której rozpoczyna się dolna krawędź okna wynosi 1,27 m. Istnieje więc duże prawdopodobieństwo, że pozostałe obliczenia również zostały błędnie wykonane.

Zastrzeżenia zgłosiła również co do kształtu dachu inwestycji oraz jej odległości od budynku (...) ("3m, zaś prawidłowa odległość projektowana dla garażu od budynku mieszkalnego powinna być tutaj nie mniejsza iż 30 m"), co wedle skarżącej powoduje zagrożenie pożarowe z uwagi na konieczność ocieplenia ścian budynku nr (...) styropianem.

Wskazując na ograniczenie dostępu światła A.K. wyjaśniła, że przedstawione przez nią fotografie odzwierciedlają w rzeczywistości położenie cienia o godz. 10.00 rzuconego przez budynek 4 - kondygnacyjny na kondygnację I piętra sąsiedniej kamienicy.

Podniosła też, że z uwagi na wyżej wymienione okoliczności i zmianę przeznaczenia gruntu bezpośrednio przyległego do granicy działki tego budynku (z terenu zielonego na wybetonowany wjazd) nastąpi utrata wartości zakupionych w bud. (...) mieszkań.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego skarżąca, korzystając z pomocy ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika, sprecyzowała skargę zarzucając:

1

- naruszenie art. 15 w zw. z art. 138 § 2 i art. 139 k.p.a. przez to, że na skutek dokonania na etapie postępowania odwoławczego zmian w projekcie budowlanym inny był zakres rozpoznania w I a inny w II instancji,

2

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. przez to, że pozbawiono A.K. udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a w postępowaniu drugoinstancyjnym nie zawiadomiono jej o zakończeniu postępowania wyjaśniającego,

3

- naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niedokonanie należytej analizy materiału sprawy,

4

- naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 60 i § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to wobec faktu, że nasłonecznienie w pokojach w lokalu skarżącej wynosi w rzeczywistości 2h, 45 minut, a nie wymagane 3h., a projektowany budynek jako budynek przesłaniający znajduje się w części wyższej o 70 cm, a w części najwyższej o 2,15 m za blisko od budynku skarżącej.

Skarżąca wskazała, że skutkiem stwierdzenia przez organ odwoławczy, że osoba zainteresowana nie brała udziału w postępowaniu winno być przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Tylko wtedy stronie tej zostanie zabezpieczone gwarantowane przepisem art. 15 k.p.a. prawo do rozpoznania sprawy przez dwie instancje.

Podniosła skarżąca, że na etapie postępowania odwoławczego dokonano zmian w projekcie, w tym także i takich, o których organ odwoławczy nie wspomina w uzasadnieniu decyzji, a mianowicie: zmiany rzędnych posadowienia projektowanego budynku w dniu 15 marca 2012 r., zmiany w rzędnych podbić fundamentów w dniu 15 marca 2012 r., grubości i posadowienia płyt fundamentowych w dniu 15 marca 2012 r. i zmian opisu w zakresie niwelacji terenu i zagospodarowania mas ziemnych w dniu 5 marca 2012 r. W przedmiocie tych zmian organ odwoławczy nie rozstrzygnął.

Co do nienależytego wyjaśnienia sprawy skarżąca podniosła, że wada przedstawionej przez inwestora analizy przesłaniania była oczywista i winna być przez organ zauważona. W analizie tej bowiem przedstawiono stożek przesłaniania okien lokalu skarżącej - inaczej niż dla innych lokali - tylko dla najniższej części przesłaniającej projektowanego budynku. Z analizy tej nie wynika też, aby uwzględniono grubości ścian budynku skarżącej, która wynosi 47 cm i dla obliczeń odległości ma istotne znaczenie. Dostarczone zaś w postępowaniu odwoławczym rysunki mające potwierdzać zachowanie parametrów przesłaniania przedstawiają przekroje obiektu przesłaniającego nie w miejscu największego jego zbliżenia do obiektu przesłanianego. Skarżąca dołączyła sporządzoną na jej zlecenie przez architekta analizę przesłaniania i nasłonecznienia, która ma potwierdzać jej zarzuty w tym zakresie.

Ponadto skarżąca przedstawiła wątpliwości dotyczące powierzchni biologicznie czynnej. Podała, że urządzenie takiej powierzchni na dachach, a zwłaszcza na dachach "odwróconych" wymaga odpowiedniej ich konstrukcji, a z projektu nie wynika, aby specjalna konstrukcja była przewidziana.

W nawiązaniu do tak sprecyzowanych zarzutów skargi inwestor, będący uczestnikiem postępowania podniósł, co następuje:

- dokonane na etapie postępowania odwoławczego zmiany projektu miały charakter uszczegóławiający i nie wpływały na prawa i obowiązki skarżącej,

- skarżąca nie była pozbawiona możliwości obrony swych praw, po wydaniu decyzji przez organ I instancji dwukrotnie przeglądała akta, a w dniu 13 kwietnia 2012 r. została przyjęta przez organ odwoławczy jako strona. W dniu 17 kwietnia 2012 r. A.K. złożyła pismo, z którego wynika, że materiał sprawy był jej znany. Nadto skarżąca nie podnosiła zarzutu, że jej prawa zostały naruszone. Nie było błędem organu I instancji nieuznanie skarżącej za stronę, bowiem w sprawach publicznoprawnych co do zasady wspólnotę reprezentuje jej zarząd i tak przyjął organ I instancji,

- zarzuty skarżącej dotyczące § 13 i 60 rozporządzenia były rozpoznane przez organ.

Uczestnik przedstawił też dodatkowe opracowanie projektanta, w którym stwierdzono, że rzeczywisty czas nasłonecznienia okien mieszkania skarżącej jest dłuższy niż podano w projekcie, oraz że " w oknach 1 i 2 dla najbardziej oddalonych elementów budynku znajdują się przesłaniające fragmenty naszego obiektu, jednak zgodnie z § 13 pkt 3 rozporządzenia w odległości większej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego mogą znajdować się takie elementy jeżeli ich szerokość nie przekracza 3 m." Żaden zaś z elementów budynku przesłaniającego nie przekracza szerokości 3 m.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3-5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Skarga A.K. zasługuje na uwzględnienie.

Prawdą jest, że w postępowaniach administracyjnych członkowie wspólnot mieszkaniowych mogą być reprezentowani przez zarządy tych wspólnot. Ta, ogólna zasada, wynikająca z przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali nie oznacza jednak, że w każdej sprawie udział wspólnot jako strony zastępuje udział członków wspólnoty. O tym, kto jest stroną postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przesądza art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Interes wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym nie może być wywodzony spoza przypisanego ustawą zakresu kompetencji wspólnoty. Wspólnota nie jest osobą prawną ani jednostką organizacyjną. Może ona, jako swoisty reprezentant właścicieli lokali, rozporządzać ich majątkiem, na który składają się m.in. pożytki i przychody z nieruchomości wspólnej, choć w rzeczywistości majątek ten stanowi współwłasność właścicieli lokali tworzących wspólnotę. Wspólnota powołana została tylko do zajmowania się współwłasnością i tylko w sprawach z nią związanych reprezentować może właścicieli lokali. Wspólnota posiada kompetencje do decydowania tylko o sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, a nie posiada kompetencji do decydowania o sprawach dotyczących lokali stanowiących indywidualną własność poszczególnych właścicieli lokali.

Przyjąć więc należy, że wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, jeżeli oddziaływanie inwestycji, o jakim mowa w art. 28 ust. 2 dotykać ma części wspólnych jej budynku. Stronami takiego postępowania są jednak także ci członkowie wspólnoty, których lokale mieszkalne znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Obowiązek ustalenia właściwego kręgu stron postępowania należy do organu. To organ winien ustalić obszar oddziaływania zamierzonej inwestycji, a w konsekwencji zawiadomić o postępowaniu wszystkie osoby, o których mowa w cytowanym przepisie. Ustalenie wymienionych danych nie było w rozpoznawanej sprawie rzeczą skomplikowaną. To, że lokal mieszkalny skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania, zważywszy na usytuowanie i gabaryty projektowanego obiektu, było od samego początku oczywiste. Nie miał co do tego wątpliwości organ odwoławczy, który przyjął i rozpoznał odwołanie A.K.

Nie ulega więc wątpliwości, że A.K. była stroną kontrolowanego postępowania i że nie brała w nim udziału na etapie I instancji. Jest to istotne uchybienie, którego nie sanuje fakt, że A.K. wniosła w terminie odwołanie.

W opisanej sytuacji, organ odwoławczy, stwierdziwszy, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron mógł jedynie uchylić decyzję organu I instancji i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia. Wtedy bowiem tylko prawo strony do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego byłoby zachowane. Rozpoznając sprawę merytorycznie organ odwoławczy w sposób istotny naruszył przepisy o postępowaniu tj. art. 10 w zw. z art. 15 k.p.a. Zupełnie przy tym bez znaczenia pozostaje to, że w odwołaniu nie został wprost sformułowany zarzut naruszenia ww. przepisów. Stwierdzenie uchybień i podjęcie stosownej do ich charakteru decyzji jest zadaniem organu rozpoznającego odwołanie, dla którego ustawa wymaga jedynie, aby wyrażało niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia (art. 128 k.p.a.).

Słuszny jest także zarzut skarżącej, że organ odwoławczy dopuścił się swym własnym postępowaniu naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., przeprowadził bowiem uzupełniające postępowanie wyjaśniające, a o jego zakończeniu nie zawiadomił skarżącej. Zawiadomienia takiego nie zastępuje, wbrew stanowisku uczestnika, "przyjęcie strony przez organ" w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. Z notatki zresztą sporządzonej w dniu 13 kwietnia 2012 r. (k. 75 akt organu II instancji) nie wynika, aby A.K. przekazana została jakakolwiek wiedza na temat zgromadzonego materiału. Z aktami zaś postępowania, a właściwie z projektem budowlanym, A.K. zapoznawała się w dniach 10 i 12 stycznia 2012 r. (k. (...) akt organu I instancji), a więc przed wniesieniem odwołania. Tymczasem z notatek zawartych w aktach organu II instancji wynika, że projekt budowlany później, bo w marcu 2012 r., był dwukrotnie poprawiany, w tym raz "wypożyczony" inwestorowi, a następnie zwrócony z naniesionymi poprawkami, oraz że inwestor przedłożył dodatkowe opracowania dotyczące przesłaniania i nasłonecznienia. W ten sposób A.K. pozbawiona była możliwości podjęcia polemiki z nowym materiałem. Organ zaś odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji wymienił jedynie (i to nie wszystkie) poprawki naniesione w projekcie, nie wyjaśniając jednocześnie czy i jaki związek mają one z podnoszonymi przez A.K. zarzutami. Zauważyć zaś trzeba, że wśród tych poprawek znajduje się określenie rzędnych wysokości budynku nr (...), zmiana rzędnych posadowienia fundamentów projektowanego budynku, zmiany w opisie niwelacji terenu. Nie można więc wykluczyć, że dane te mogły mieć związek z określeniem wysokości przesłaniania i z analizą nasłonecznienia. Kwestie te, także z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., zostały jednak pominięte.

Tryb postępowania organu odwoławczego nie odpowiada zasadzie wyrażonej w art. 8 k.p.a. Jak wyżej wskazano, inwestor dwukrotnie nanosił poprawki w projekcie i dostarczał dodatkowe materiały. Z akt sprawy jednak nie wynika, czy czynił to z własnej inicjatywy, czy też z inicjatywy organu. Taka inicjatywa jednak winna być w aktach udokumentowana i ujawniona dla stron. W przeciwnym razie strony mogą odnieść wrażenie, że partnerem dla organu jest tylko inwestor, a udział innych osób ma charakter czysto formalny.

Zaskarżona decyzja jest wadliwa także ze względu na jej wewnętrzną sprzeczność (co stanowi uchybienie art. 107 § 1 k.p.a.). Rację ma skarżąca twierdząc, że naniesione w projekcie zmiany winny znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu. Decyzją organu I instancji został zatwierdzony projekt budowlany w kształcie wówczas istniejącym. Utrzymanie w mocy tej decyzji oznacza, że organ odwoławczy akceptuje właśnie ten, a nie zmieniony projekt. Naniesione poprawki, wbrew temu co zakłada organ, pozostają poza rozstrzygnięciem. Zauważyć też należy, że w efekcie opisanego sposobu działania zakres i charakter nanoszonych w projekcie poprawek może pozostać poza jakąkolwiek kontrolą.

Rację też przyznać należy skarżącej, że podnoszone przez nią kwestie przesłaniania i nasłonecznienia, z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., nie zostały należycie wyjaśnione. Organ ograniczył się do zacytowania treści przedłożonych przez inwestora opracowań nie podejmując nawet próby przełożenia zawartych tam stwierdzeń na język zrozumiały dla stron. Zważywszy zaś na gabaryty zaprojektowanego obiektu i jego usytuowanie, dokładne sprawdzenie projektu zagospodarowania terenu stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane miało znaczenie szczególnie istotne. Kwestie te, jak i też pozostałe podnoszone przez skarżącą, nie mogą być wyjaśnione w postępowaniu sądowym, bowiem sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego i nie zastępuje organów administracji.

W poddanej kontroli sądowej sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego od początku, z uwzględnieniem powyższych uwag i aktualnego stanu faktycznego.

Wyrok wydano na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135, oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.