II SA/Kr 734/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2573639

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2018 r. II SA/Kr 734/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Jacek Bursa (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia (...) w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) kwietnia 2018 r., znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 17 stycznia 2018 r. znak: (...) Burmistrz B. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Przebudowa hal magazynowanych z rozbudową o budynek socjalny wraz z montażem urządzeń".

Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyło Stowarzyszenie A w W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt: (...), na podstawie art. 134 k.p.a., art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405), stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu podano, iż w postępowaniach dotyczących środowiskowych uwarunkowań udział społeczeństwa, w tym organizacji społecznych, został uregulowany w sposób szczególny. Wynika to z art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przepis art. 44 ust. 1 tej ustawy stanowi, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei w ust. 2 art. 44 ustawy środowiskowej przyjęto, iż organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

W orzecznictwie przyjęto, iż normy zawarte w art. 44 ust. 1 i 2 należy odczytywać łącznie ze względu na tożsamość postępowania administracyjnego, niezależną od etapu postępowania. Oznacza to, iż warunek dopuszczenia do udziału w postępowaniu związany z prowadzeniem działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania wymagającego udziału społeczeństwa.

Nie ma wątpliwości, że zasadą postępowania administracyjnego jest jego dwuinstancyjność. Zatem postępowanie, które toczy się na skutek złożenia odwołania, jest tożsamym przedmiotowo postępowaniem administracyjnym, które prowadził organ pierwszej instancji. Skoro zaś, zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w ustępie 2 art. 44 ww. ustawy, wniesienie odwołania przez organizację ekologiczną jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w postępowaniu odwoławczym, zatem nie ma racjonalnego powodu, aby na etapie postępowania odwoławczego wymóg długości prowadzenia działalności statutowej nie był egzekwowany (tak: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt: II OSK 833/16).

Przedmiotowe postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zostało zainicjowane wnioskiem Firma B Sp. z o.o. z dnia 3 lipca 2017 r. (data wpływu do organu I instancji: 5 lipca 2017 r.), natomiast Stowarzyszenie A zostało wpisane (data rejestracji) do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 9 grudnia 2016 r., a zatem nie prowadziło działalności statutowej przez wymagany ustawą minimalny czas, a to 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. Zatem w ocenie organu Stowarzyszenie nie jest legitymowane do wniesienia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia. Zatem przyczyny podmiotowe - brak przyznania skarżącej jednostce statusu strony - w pełni uzasadniają zastosowanie przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a.

Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Stowarzyszenie A w W. zarzucając naruszenie art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, podnosząc iż przepis art. 44 ust. 2 in fine bezwarunkowo statuuje prawo organizacji społecznej do udziału w postępowaniu odwoławczym na prawach stromy. Z uwagi na to sięganie do ust. 1 tego przepisu, jak uczynił to organ jest nieprawidłowe. Podano dodatkowo, iż wymóg 12 miesięcznej działalności przed wszczęciem postępowania w przypadku wnoszenia odwołania jest nieracjonalny w przypadku rażących naruszeń procedury przy wydawaniu decyzji I instancji, zwłaszcza wobec braku wskazywania w decyzji kiedy nastąpiło formalne wszczęcie postępowania.

W oparciu o te zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Stosownie do art. 151 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia skargi Sąd ją oddala.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Skarżony organ zasadnie bowiem przyjął, iż zachodzą podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wbrew zarzutom skargi normy zawarte w art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, należy odczytywać łącznie ze względu na tożsamość postępowania administracyjnego, niezależną od etapu postępowania. Oznacza to, iż warunek dopuszczenia do udziału w postępowaniu związany z prowadzeniem działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania wymagającego udziału społeczeństwa.

Skoro niniejsze postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zostało zainicjowane wnioskiem Firma B Sp. z o.o. z dnia 3 lipca 2017 r. (data wpływu do organu I instancji: 5 lipca 2017 r), natomiast Stowarzyszenie A zostało wpisane (data rejestracji) do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 9 grudnia 2016 r., to nie prowadziło działalności statutowej przez wymagany ustawą minimalny czas, a to 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. W związku z tym Stowarzyszenie nie jest legitymowane do wniesienia odwołania w kontrolowanym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że brak jest podstaw aby wymóg prowadzenia działalności przez minimum 12 miesięcy od daty wszczęcia postępowania dotyczył tylko tych organizacji, które chcą uczestniczyć w postępowaniu przed organem I instancji. Nie ma przepisu, który statuowałby taki wyjątek. Zatem, zarówno w przypadku organizacji, które uczestniczą w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i tych, które wnoszą odwołanie, nie uczestnicząc wcześniej w postępowaniu przed tym organem, konieczny jest wymóg prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Okoliczności wskazywane w skardze odnoszące się do aspektów praktyki wnoszenia odwołania w przypadku rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji I instancji nie mogą prowadzić do niezastosowania art. 44 ust. 1 ww. ustawy, ponieważ proponowana przez stronę skarżącą wykładnia miałaby charakter contra legem.

Wyroki NSA, które powołano w skardze, w szczególności z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. II OSK 448/16 i II OSK 456/16 dotyczą zaś braku legitymacji stowarzyszeń, których cele statutowe nie uzasadniały uczestniczenia w postępowaniu przed organem II instancji. W stanach faktycznych, które były podstawą wyroków NSA przywołanych w skardze, ten aspekt - prowadzenie działalności przez minimum 12 miesięcy - w ogóle nie był rozważany. Nie jest zatem uzasadnione stwierdzenie, że sądownictwo dopuściło do udziału w postępowaniu również takie organizacje, które składają odwołania, nawet jeżeli nie prowadziły działalności statutowej przez minimum 12 miesięcy przed datą wszczęcia postępowania. Sądy, w wyrokach, które powołano w skardze, nie wypowiadały się w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje natomiast pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt: II OSK 833/16, na który powołał się organ i który w całości wyraża również Sąd rozpoznający niniejsza sprawę.

Reasumując, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w skardze, wobec czego, orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.