Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2220462

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 30 stycznia 2017 r.
II SA/Kr 620/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 marca 2016 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić wniosek skarżącej M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata

Uzasadnienie faktyczne

Rozpoznawany wniosek jest kolejnym (drugim) w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2016 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, WSA postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarz z dnia 22 lipca 2016 r. Postanowienie to stało się prawomocne i w tym stanie prawnym skarżąca w dniu 26 sierpnia 2016 r. została wezwania do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 16 czerwca 2016 r., w sprawie uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Skarżąca mimo wezwania nie uiściła stosownej opłaty od skargi, następstwem czego było odrzucenia przez sąd skargi.

W dniu 16 listopada 2016 r. skarżąca złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Rozpoznanie kolejnego wniosku (drugiego) winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym " postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, lub nawet prawomocne", z uwzględnieniem przepisów materialnych stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy.

Wniosek z dnia 16 listopada 2016 r. uzasadniony został faktem, iż skarżąca nie ma możliwości uiszczenia opłaty sądowej oraz ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Cały uzyskiwany w miesiącu dochód przeznaczany jest pokrywanie miesięcznych wydatków koniecznych i zobowiązań stałych. Skarżąca jak w poprzednio rozpoznawanym wniosku wymieniła miesięcznie wydatki i zobowiązania stałe. Zadeklarował, iż miesięczny dochód wynosi 1.116 zł (poprzednio 1.323 zł). Skarżąca wymieniła poniesione wydatki, które miały charakter koniecznych i inne. Zamykają się one kwotą 785,54 zł. Dodatkowo do wniosku skarżąca dołączyła zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia z dnia 20 września 2016 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącej wraz z podaniem tytułów wykonawczych podlegających wyegzekwowaniu, faktury VAT z 23 października 2016 za zakup butów - 129,90 zł, faktury VAT z 17 października 2016 r. za holter - 130 zł. Skarżąca dołączyła też pismo syna - M.M. w którym zobowiązuje się on do dokonywania opłat miesięcznych za gospodarowania odpadami.

W piśmie uzupełniającym z dnia 2 stycznia 2017 r. skarżąca odpowiadając na zarządzenie referendarza sądowego wyjaśniła, iż sąd nie może wzywać jej o informacje w jakiej wysokości i z jakiego tytułu uzyskuje miesięczny dochód syn skarżącej - M.M. Nie jest on stroną postępowania w niniejszej sprawie i jak podnosi nie będzie on ujawniał swojego majątku. Skarżąca oświadczyła także, iż na podstawie powołanego przepisu, sąd może wzywać tylko stronę postępowania do uzupełniania. Skarżąca nie zna sytuacji finansowej dorosłego syna. Dlatego uzupełnienie braków nie jest niemożliwe, a sąd na tej podstawie nie może oddalić wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Po ponownym przeprowadzeniu analizy dołączonych do wniosku dokumentów orzekający uznał, iż skarżąca nie wykazała skutecznie, iż spełnia przesłanki uzasadniające zmianę dotychczasowego postanowienia i zwolnienie je od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Nie wykazała bowiem, że jej sytuacja materialna pogorszyła się. Z przedstawionych przez skarżącą kserokopii faktur i rachunków wynika w sposób nie budzących wątpliwości, iż gospodarstwa domowego nie prowadzi sama. Świadczą o tym dokonywane przez nią opłaty za media - przedłożona aktualna informacja o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi - kwota 18 zł. Według dostępnego załącznika do uchwały Nr VII/69/15 Rady Miejskiej w N. z dnia 30 kwietnia 2015 r. wynika, iż opłata za gospodarowania odpadami liczona za gospodarstwo jednoosobowe wynosi 9 zł. Skarżąca zadeklarowała więc dwie osoby w gospodarstwie domowy, stąd naliczona opłat 18 zł. W przypadku rachunku za energię elektryczną, wskazana kwota 199,62 zł (a od października 2016 r. 160 zł) z pewnością nie dotyczy deklarowanego przez skarżącą gospodarstwa jednoosobowego. Jest to zdaniem orzekającego istotne biorąc pod uwagę, iż skarżąca każdym z licznie prowadzonych postępowań sądowych podkreśla, że jest osobą ubogą, uzyskuje najniższe krajowe wynagrodzenie, gospodarstwo domowe prowadzi sam i nie może liczyć na niczyją pomoc.

W przedmiotowej sprawie skarżąca dołączyła do plików dokumentów przy rozpoznawanym wniosku oświadczenie syna - M.M., w którym zobowiązuje się on do regulowania opłat za odpady komunalne. Wzywana o wykazanie miesięcznego dochodu syna i podania jego źródła, odmówiła udzielenia informacji twierdząc, iż pytanie takie nie ma uzasadnianie prawnego a syn odmówił ujawnienia swojego majątku, gdyż nie jest stroną postępowania.

W tym miejscu należy też podkreślić, iż składający wniosek o przyznanie prawa pomocy strona musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny - domowników, którzy pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, bądź są zobowiązani do alimentacji (art. 252 p.p.s.a.). Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulują stosunki miedzy rodzicami dziećmi nakładając na rodziców i dzieci określone obowiązki alimentacyjne (art. 128 k.r.o.)

Stosownie natomiast do art. 87 k.r.o. rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Do obowiązków tych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym - zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie SN z dnia 15 maja 1989 r., sygn. akt. II CZ 80/89, opubl. W LEX pod nr 8963 i z dnia 5 maja 1967 r., sygn. akt I CZ 37/67, opubl. W LEX pod nr 6155, postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt I GZ 71/04, opubl. w ONSA i WSA z 2005 r. Nr 1, poz. 8).

W zakresie w jakim dochody i obciążenia finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym bądź zobowiązanych do alimentacji (rodziców i dzieci) kształtują sytuację finansową wnioskodawcy tj. koszty utrzymania i potencjalne dochody, referendarze i wojewódzki sądy administracyjne są uprawnione na podstawie art. 255 p.p.s.a. do wzywania o dokumenty źródłowe obrazujące sytuacje finansową tych osób (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 67/11).

W ocenie orzekającego skarżąca nie wykazał w żaden sposób, że jej sytuacja materialna od chwili złożenia pierwszego wniosku pogorszyła się. Wykazane miesięczne dochody i wydatki pozostają na tym samym poziomie co wskazane w pierwszym wniosku, i nie dają podstaw do przyznanie prawa pomocy.

Ponadto zdaniem orzekającego nie straciły na aktualności rozważania odnośnie okoliczności (które spowodowały, że wniosek skarżącej z dnia 19 lipca 2016 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony), zawarte w prawomocnym postanowieniu Sądu wydanych w tym zakresie z dnia 24 sierpnia 2016 r. Dodatkowo skarżąca odmówiła podania istotnych dla rozstrzygnięcia informacji dotyczących dochodu jaki w miesiącu osiąga jej syna.

Stąd mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.