II SA/Kr 57/19, Odpowiednie stosowanie przepisów. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2664688

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2019 r. II SA/Kr 57/19 Odpowiednie stosowanie przepisów.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa.

Sędziowie WSA: Mirosław Bator (spr.), Iwona Niżnik-Dobosz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Krowodrza - M. S. sprawy ze skarg A. H. i A. L. na decyzję Wojewody z dnia 31 października 2018 r., znak: (...) w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargi oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Starosta (...) decyzją z dnia 8 sierpnia 2018 r. działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 142 i art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr (...) o pow. 0,0168 ha objętej księgą wieczystą nr (...), nr (...) o pow. 0,0557 ha objętej księgą wieczystą nr (...), nr (...) o pow. 0,0548 ha objętej księgą wieczystą nr (...), nr (...) o pow. 0,0121 ha objętej księgą wieczystą nr (...) oraz część działki nr (...) objętej księgą wieczystą nr (...), wszystkie położone w obr. (...) jedn. ewid. (...), m. K., w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. (...) b. gm. kat. (...), na rzecz: A. H., A. L., W. A., R. H., B. M., M. H., D. L. i D. J. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody pozwalają na stwierdzenie, iż rozważania dotyczące realizacji celu wywłaszczenia powinny nastąpić jednakowo w stosunku do całego terenu parceli I. kat. (...) b. gm. kat. (...) (nabytej przez Skarb Państwa umową sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia (...) marca 1967 r. Nr Rep. (...) z przeznaczeniem pod budowę pawilonu gastronomicznego typu "(...)" na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr (...) Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej (...) w K. z dnia 27 maja 1965 r.), stanowiącego obecnie nieruchomość oznaczoną jako działki: nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) oraz część działki nr (...) wszystkie położone w obr. (...) jedn. ewid. (...), m. K. Zarówno bowiem zabudowana pawilonem gastronomicznym działka nr (...) jak i sąsiadujące z nią po obu stronach pozostałe działki w żaden sposób od niej wówczas nieodgrodzone stanowiły., po dacie wywłaszczenia całość funkcjonującą-rażeni i zależną od siebie. Działki nr (...), nr (...) oraz nr (...) stanowiły bowiem i stanowią dotychczas drogę dojazdową do zaplecza pawilonu znajdującego się w jego południowej części, natomiast część działki nr (...) stanowiła i nadal stanowi nadal zielone otoczenie pawilonu wraz z chodnikiem stanowiącym dojście do niego od strony wschodniej. Zgromadzone materiały bez wątpienia dowodzą, iż już w 1967 r. tj. w roku wywłaszczenia, na parceli 1. kat. (...) b. gm. kat. (...) znajdował się pawilon gastronomiczny wraz z zagospodarowaniem terenu wokół niego.

Od tej decyzji odwołanie wniósł A. H. zarzucając, iż z zeznań świadków oraz ze zdjęć lotniczych jasno wynika, że teren wokół pawilonu gastronomicznego nie było ogrodzony, był terenem ogólnodostępnym. Działalność pawilonu gastronomicznego prowadzona była głównie wewnątrz budynku i tylko w okresie jesienno-letnim w obrębie pawilonu ustawiano stołki. Ponadto zgodnie z załączonymi do akt dokumentami od 1991 r. zawierane były umowy dzierżawy dotyczące części działek, więc gdyby działki były niezbędne do korzystania z pawilonu gastronomicznego, to nie doszłoby do podziału działek wydzielającego je w taki sposób. W związku z tym tereny innych działek nie były konieczne do korzystania z pawilonu gastronomicznego. Sam fakt oddania w dzierżawę części nieruchomości i to na inne cele niż określone w wywłaszczeniu (parking, garaże) świadczy jednoznacznie o tym, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całości nieruchomości.

Odwołanie złożył również A. L. podnosząc, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji, w szczególności z oceną że zawłaszczenie istniejącym w chwili wywłaszczenia pawilonem gastronomicznym jest dopuszczalną modyfikacją celu wywłaszczenia określonego jako "budowa pawilonu gastronomicznego typu "(...)".

Wojewoda decyzją z dnia 31 października 2018 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że niewątpliwie w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby, po drugie zaś parcela I. kat. (...) b. gm. kat. (...) (z której w wyniku kolejnych przekształceń geodezyjnych powstały stanowiące przedmiot niniejszego postępowania działki nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) oraz część działki nr (...)), może zostać uznana za wywłaszczoną w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż jej nabycie przez Skarb Państwa, w oparciu o przepis art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr (...) Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej (...) w K. z dnia 27 maja 1965 r., nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia (...) marca 1967 r. z przeznaczeniem pod budowę pawilonu gastronomicznego (...) Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n."), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W niniejszej sprawie istotą postępowania jest więc ustalenie, czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot, zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. Przepis ten ustanowił dwa warunki, w świetle wystąpienia których można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W tym miejscu należy jednakże wskazać, iż przy dokonywaniu oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia koniecznym jest uwzględnienie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym stwierdzono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\

Z umowy sprzedaży, w oparciu o którą nastąpiło nabycie przez Skarb Państwa parceli I. kat. (...), b. gm. kat. (...) wynika, że celem wywłaszczenia była budowa pawilonu gastronomicznego (...)". Pomimo podjętych przez organ I instancji szeroko zakrojonych czynności, mających na celu odszukanie powołanej w umowie sprzedaży decyzji o lokalizacji szczegółowej nr (...) z dnia 27 maja 1965 r., organowi I instancji nie udało się odszukać ani omawianego dokumentu, ani też dołączonego do niego załącznika graficznego. W tym też zakresie nieskuteczne okazały się zarówno poszukiwania w archiwach m.in. Archiwum Zakładowym (...) Urzędu Wojewódzkiego w K., Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta K., Archiwum Państwowym w K., Archiwum Urzędu Marszałkowskiego, Archiwum Państwowym Ekspozytura w S., Archiwum Akt Nowych w W., jak i próby pozyskania tego dokumentu od takich podmiotów jak Handlowa Spółdzielnia (...) czy też (...) Spółdzielnia Gastronomiczna z siedzibą przy ul. (...) w K., które to podmioty de facto mogły być w posiadaniu akt "Społem" WSS w K. oraz Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego w K. - poprzedników prawnych Handlowej Spółdzielni "(...)", od których przejęta została stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w niniejszej sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy (w szczególności dowód z zeznań świadków) pozwala na stwierdzenie, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr (...), poł. w obr. (...), jedn. ewid. (...) m. K., w granicach wywłaszczonej parceli I. kat (...), b. gm. kat. (...), została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a więc nie można odmówić słuszności stwierdzeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, iż nieruchomości tej nie można uznać za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. Przesłuchany przez organ I instancji w charakterze świadka, A. A. - od 1948 r. zamieszkały przy ul. (...) - jako datę, w której pamiętał istnienie pawilonu gastronomicznego, podał rok 1974, wskazując, iż: obiekt nie był murowany, miał lekką konstrukcję. Nie był ogrodzony. Teren był zielony z alejkami. Na okoliczność istnienia w 1973 r. budynku pawilonu gastronomicznego w trakcie zeznań wskazał także S. B. - od 1973 r. zamieszkały przy ul. (...) w K. Z kolei przesłuchany w charakterze świadka T. B. zeznał "wydaje mi się, że od roku 77 pawilon już stał. Nigdy z niego nie korzystałem, nie wiem jak wyglądał (...) Pawilon był rozbudowany w latach 90, ale to ten sam pawilon, który był wcześniej. Od 77 roku pracowałem w P. i przejeżdżałem tam codziennie. Od roku 90 mieszkam na (...). Ponadto świadek zapytany przez stronę postępowania: Czy w chwili rozpoczęcia pracy (77 rok) pawilon stał - odpowiedział - wydaje mi się, że stał, bo był już zagospodarowany ten teren: alejki, ławki, trawniki - w latach 67-68 chodziłem tamtędy do szkoły. Organ wskazał, że zeznania większości świadków potwierdzają bowiem, iż określony w umowie sprzedaży z dnia 1967 r. cel wywłaszczenia jakim była budowa pawilonu gastronomicznego z całą pewnością był zrealizowany na działce nr (...) i to już w latach sześćdziesiątych. Okoliczność tą potwierdzają ponadto pozyskane do akt przedmiotowej sprawy z Centralnego Ośrodka dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wykonane w latach 1970 i 1975 zdjęcia lotnicze wywłaszczonego terenu, na którym w części odpowiadającej obecnie działce nr (...) znajduje się zrealizowany już pawilon gastronomiczny. Co więcej, z powyższym w pełni koresponduje znajdujący się w aktach dokument w postaci opinii z dnia (...) marca 1994 r. biegłego rewidenta na temat źródła finansowania nabycia budynków i urządzeń będących w użytkowaniu Handlowej Spółdzielni "(...)" w K., w którym to dokumencie wskazano, iż na przedmiotowym terenie znajduje się nabyty odpłatnie od b. Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego w K. na podstawie protokołu zdawczo odbiorczego z dnia (...) czerwca 1976 r. i sfinansowane kredytem bankowym przez "SPOŁEM" CZSS w trybie uchwały nr 102 Rady Ministrów z dn. 21 maja 1976 r. a następnie spłaconym ze środków własnych Spółdzielni obiekt określony jako unibar "(...)" wybudowany w 1966 r. przez ówczesnego inwestora (...) Zjednoczenie Przedsiębiorstw Handlowych pawilon gastronomiczny. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zapadł prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 923/17, w którym Sąd wskazał jednoznacznie, iż w dacie wywłaszczenia cała działka budowlana nr (...) położona w K. została przeznaczona na budowę pawilonu gastronomicznego typu (...). W sprawie jest bezsporne, że pawilon ten został wybudowany już w latach sześćdziesiątych. W świetle zatem powyższego przesądzającego omawianą kwestię stwierdzenia oraz licznych, zgromadzonych w sprawie i omówionych szczegółowo powyżej dowodów, jako niezasadne i nieznajdujące pokrycia w materiale dowodnym ocenić należy zawarte w złożonych odwołaniach zarzuty wskazujące, iż nigdy nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia określonego jako budowa pawilonu gastronomicznego typu "(...)". Na marginesie wskazać należy, iż nawet jeśli powstały pawilon nie był dokładnie typem "(...)", tylko np. jak wynika ze wspomnianych dokumentów typem "(...)" lub jeszcze innym, to powyższe nie świadczy o braku realizacji wywłaszczenia, który należy rozumieć w sposób funkcjonalny, a nie ma wątpliwości, iż w miejscu tym powstał pawilon gastronomiczny, który działał zgodnie z zamierzonym przeznaczeniem, tj. oferował klientom rozmaite produkty gastronomiczne. W tym kontekście bez znaczenia są pozyskane w dniu 22 maja 2018 r. zeznania strony postępowania A. L., który zeznał, iż w latach 1967-77 nie wybudowano tam żadnego nowego pawilonu w szczególności typu (...), a jedynie przeprowadzono remont już istniejącego budynku. Organ stwierdził, że choćby ze wspomnianej opinii biegłego rewidenta wynika, że przedmiotowy pawilon gastronomiczny w rzeczywistości został zrealizowany jeszcze przed zawarciem umowy sprzedaży z dnia (...) marca 1967 r., co żadnym wypadku nie niweczy jednak realizacji celu wywłaszczenia. Pierwszym i najważniejszym (podstawowym) warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest bowiem jej zbędność na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Istota zbędności polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był nigdy zrealizowany na nieruchomości wnioskowanej o zwrot. Jeśli natomiast cel wywłaszczenia został,- tak jak w przedmiotowej sprawie - zrealizowany zanim nastąpiło wywłaszczenie, to fakt ten sam z siebie nie pozwala na uznanie tej nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia, co pozwalałoby na jej zwrot na rzecz byłego właściciela, w trybie art. 136 ust. 3 i następne ugn. Zaprezentowany wyżej pogląd ma swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także literaturze przedmiotu dotyczącej problematyki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na rzecz byłego właściciela, gdzie podkreśla się, iż zwrot takiej nieruchomości może mieć miejsce-wyłącznie wówczas, gdy określone cele inwestycyjne, na których potrzeby nieruchomość miałaby być wywłaszczona nie zostały jeszcze zrealizowane. Organ stwierdził, że na mapie sytuacyjno - wysokościowej z 1985 r. widać omawiany pawilon gastronomiczny (określony jako "(...)") oraz prowadzący do niego chodnik od strony ul. (...), przebiegający przez północną część obecnej działki nr (...) (na ww. zdjęciach nie jest on widoczny, gdyż zasłaniają go gęsto rosnące drzewa, co jest logiczne zważywszy na fakt, iż fotografie te wykonano latem), jak również drugi chodnik stanowiący prowadzącą do ww. pawilonu (zachodni kraniec działki nr (...)) odnogę od chodnika biegnącego od ulicy (...) na (...), położonego na wschód od tego pawilonu. Zgodnie z tą mapą teren działki nr (...) porastały liczne drzewa ułożone w szpaler (brak natomiast uwidocznienia na niej przebiegającej wzdłuż ww. szpaleru drzew drogi dojazdowej prowadzącej od ulicy (...) do pawilonu, o której mowa w zeznaniach części świadków oraz częściowo widocznej na zdjęciach lotniczych na terenie dzisiejszej działki nr (...)). Ponadto, na wspomnianej mapie uwidoczniona jest także m.in. biegnąca przez obszar działki nr (...) linia kablowa niskiego napięcia typu YAKY 4x35 mm2 relacji złącz kablowy budynku Przystani (...)" - złącz kablowy pawilonu gastronomicznego, zasilana ze stacji transformatorowej nr (...), wybudowana w roku 1986 r. W tym momencie na uwagę zasługuje także fakt, iż na ww. mapie widoczne są także m.in. przebiegające przez zawnioskowany do zwrotu teren liczne sieci wodociągowe, z których przynajmniej część, jak wynika z pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji z dnia 5 stycznia 2011 r. (tom V, karta akt 849), powstała na potrzeby stanowiącego realizację celu wywłaszczenia kiosku gastronomicznego (działka nr (...), część działki nr (...)) i jak wynika z tegoż pisma oraz zawartych oznaczeń była wykonywana począwszy od połowy lat sześćdziesiątych do lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Przez część działki nr (...) objętą wnioskiem o zwrot przebiegało także przyłącze do omawianego budynku zapewniające gaz (jak poinformowała (...) sp. z o.o. w T. Oddział Zakład Gazowniczy w K. w piśmie z dnia 16 listopada 2004 r. - tom II, akta akt nr 323, obecnie już nieczynne). Tymczasem, jakkolwiek w literaturze przedmiotu uważa się, iż wybudowanie samych instalacji podziemnych (bez jednoczesnego wybudowania celu głównego) nie jest wystarczające do uznania, iż nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ugn, to ich realizacja przy jednoczesnym wykonaniu celu głównego zdecydowanie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska. Niewątpliwie nabycie przez Skarb Państwa całej parceli I. kat. (...) b. gm. kat. (...), (która jak ustalił organ I instancji na podstawie poświadczenia hipotecznego z dnia 1 grudnia 1966 r., protokołu parcelowego z dnia 3 lipca 1941 r. oraz wypisu z księgi wieczystej nr (...), stanowiła parcelę budowlaną) było działaniem celowym, będącym konsekwencją celu tego wywłaszczenia. W opinii organu odwoławczego, choć bowiem w świetle poczynionych ustaleń (nawet jeśli dane te traktować jedynie jako przybliżone, a nie ścisłe) sam tylko pawilon gastronomiczny jako obiekt kubaturowy miał jedynie około 120 m2, co stanowiło tylko niewielką część całej wywłaszczonej parceli (liczącej 1907 m2), to jednak nie sposób przyjąć, iż nabycie pozostałej części tej parceli było jedynie wymuszone ww. przepisem art. 5 ust. 2 lub 3 ówczesnej ustawy wywłaszczeniowej. Jeśli bowiem chodzi o przesłankę wskazaną w ust. 2, to po pierwsze należy zwrócić uwagę, iż w momencie nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości określenie normatywnej powierzchni działek budowlanych w miastach następowało w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego według wytycznych wynikających z zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemyski Materiałów Budowlanych z dnia 12 stycznia 1966 r. (Dz. Budownictwa z 1966 r. Nr 2, poz. 7) (por. Stefan Mizera, Nowelizacja prawa wywłaszczeniowego, Palestra 18/2 (194), 60-71, 1974). Jak zaś już wskazano, w momencie zawierania ww. umowy przedmiotowy teren nie podlegał jeszcze ustaleniom żadnego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei jeśli chodzi o przesłankę z ust. 3, to tego, że miała miejsce nie można wykluczyć, choć brak na to jakichkolwiek dowodów. Niewątpliwym jest natomiast, iż cel wywłaszczenia taki jak pawilon gastronomiczny, w dodatku położony w centralnej części K., (...), tuż obok bulwarów (...), a więc w miejscu atrakcyjnym o charakterze ewidentnie rekreacyjnym i wypoczynkowym, musiał być wyposażony nie tylko w infrastrukturę niezbędną w ogóle do jego funkcjonowania (drogi dojazdowe umożliwiające dowóz towarów i wywóz śmieci, plac umożliwiający załadunek i wyładunek, alejki dla klientów umożliwiające dotarcie do lokalu, cała infrastruktura techniczna umożliwiająca korzystanie z mediów itp.), ale także w odpowiednie otoczenie umożliwiające klientom spożywanie posiłków i napojów także poza samym pawilonem (stoliki, ławki itp.), w przyjaznym otoczeniu (duża ilość zieleni) co jest przecież naturalne zwłaszcza w okresie wiosenno-letnim i wczesną jesienią, szczególnie w miejscach o dużych walorach krajobrazowych i rekreacyjnych. Ww. stanowisko w pełni koresponduje z oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 923/17, gdzie podkreślono, iż realizacja celu wywłaszczenia tj. budowa pawilonu gastronomicznego może dotyczyć także zieleni wokół pawilonu i infrastruktury umożliwiającej korzystanie z niego przez podmioty zaopatrujące, pracowników oraz gości (...) realizacja celu publicznego jakim była budowa pawilonu gastronomicznego zawiera w sobie także stworzenie infrastruktury umożliwiającej korzystanie z budynku. Nie sposób przy tym uznać, iż brak wskazania w umowie sprzedaży bardziej szczegółowych informacji dotyczących planowanego zamierzenia, a więc np. takich które potwierdzałyby sposób zagospodarowania terenu wokół samego budynku, miałby świadczyć o tym, iż niezbędny jest teren tylko i wyłącznie pod sam obiekt kubaturowy. Jak bowiem podkreśla się w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane - przy jej kontroli - proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Następuje bowiem zasadniczo stały wzrost standardu prawnego i wymagań prawnych - fakt ten musi być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1698/17). Przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdza, iż w taki właśnie sposób wykorzystywana była po roku 1967 cała parcela I. kat. (...) b. gm. kat. (...). Na działce nr (...) znajdował się pawilon gastronomiczny oraz alejka piesza stanowiąca dojście do niego od strony ul. (...). Na działce nr (...) oprócz obecnej tam zieleni (szpaler drzew) znajdowała się droga dojazdowa do pawilonu którą dowożono towary, a także parking dla klientów oraz kontenery na śmieci. Ponadto w południowej jej części, podobnie jak na działce nr (...), znajdował się plac manewrowy dla samochodów dowożących ww. towar. Ponadto działki nr (...) i nr (...) stanowiły dojazd do części magazynowo - gospodarczej pawilonu znajdującej się na jego tyłach (od strony bulwaru (...)). Część działki nr (...) objęta postępowaniem stanowiła teren zielony (przede wszystkim trawnik) o charakterze rekreacyjnym, związany jednakże z działalnością pawilonu, gdyż klienci (co najmniej w okresie letnio-jesiennym) spożywali tam posiłki i napoje (ustawiano w tym celu stoliki, ewentualnie także parasole). Ponadto z przywołanych powyżej dowodów wynika, że przez omawiany fragment tej działki przebiegała "odnoga" od alejki ciągnącej się od ul. (...) do bulwaru (...), prowadząca do pawilonu, a także urządzenia infrastruktury technicznej związane z działalnością pawilonu (podobnie jak przez działkę nr (...)). Powyższe oznacza, iż także ten obszar był funkcjonalnie związany z działalnością pawilonu gastronomicznego i czego w żadnym razie nie wykluczał fakt, iż teren ten nie było ogrodzony lecz ogólnodostępny (należy mieć na uwadze, iż w latach sześćdziesiątych czy siedemdziesiątych ubiegłego wieku nie było powszechnym zwyczajem, jak to jest obecnie, ogradzanie tego typu punktów gastronomicznych w celu tworzenia pewnej zamkniętej enklawy wyłącznie dla ich klientów, ówczesne realia społeczno-ekonomiczne były bowiem przecież zupełnie odmienne od dzisiejszych). Wbrew zatem twierdzeniom odwołującego A. H., już sam fakt że z terenu tego korzystali klienci pawilonu oznacza, iż był on wykorzystywany zgodnie z celem wywłaszczenia.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. H. zarzucając naruszenie:

1) art. 6 k.p.a. (zasada legalności działania organów administracji publicznej) polegające na naruszeniu kategorycznego obowiązku działania na podstawie przepisów prawa,

2) art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich działań mających na celu zdobycie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy, w szczególności ustalenie parametrów pawilonu "(...)";

3) art. 8 k.p.a. polegające na niewłaściwym prowadzeniu postępowania dowodowego, braku należytego zbierania dowodów, w szczególności ustalenie parametrów pawilonu "(...)";

4) art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nierozpoznaniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, zaniechanie i brak zebrania materiału dowodowego w sposób umożliwiający właściwe rozstrzygnięcie stanu faktycznego;

5) art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, przejawiająca się oceną dowodów niezgodnie z zasadami logiki, niewłaściwej ocenie znaczenia i wartości dowodów, pominięciu wszechstronnej oceny dowodów, oparciu się na niekompletnym materiale dowodowym;

6) art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy wadliwa decyzję organu i instancji;

7) art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 w związku z art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez: błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość przy ulicy (...) nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w sytuacji gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że stała się ona zbędna, poprzez przyjęcie że nieruchomość wywłaszczona może być użyta na inny cel niż określony w wywłaszczeniu i, że pozbawia to wywłaszczonych prawa do żądania zwrotu nieruchomości, poprzez przyjęcie, że na całej parceli I. kat (...) znajdował się pawilon gastronomiczny z zagospodarowaniem terenu wokół tego pawilonu, a zatem przyjęcie że cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej powierzchni nieruchomości co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwej wykładni wskazanych przepisów.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu I instancji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł również A. L. zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na ustaleniu, że cel wywłaszczenia określony w umowie sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu (...) marca 1967 r. jako budowa pawilonu gastronomicznego "(...)" został zrealizowany i objął cały obszar wywłaszczone parceli I. kat. (...) b. gm. kat. (...). W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na powyższe skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej powoływana jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości. Według organów administracji, cel wywłaszczenia został zrealizowany a zatem nieruchomość nie stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwowa w 1967 r. z przeznaczeniem pod budowę pawilonu gastronomicznego "(...)". Zdaniem skarżących pawilon taki nie został nigdy wybudowany. Działka ta już była zaś zabudowana obiektem, w którym funkcjonował lokal gastronomiczny. Po przejęciu nieruchomości przez Skarb Państwa obiekt ten został jedynie wyremontowany i dalej świadczono w nim usługi gastronomiczne. W ocenie skarżących organ wadliwie odczytał także zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznającego skargę kasacyjną od wyroku oddalający skargę na poprzednią decyzję (orzekającą o zwrocie tej nieruchomości), co do działek niezabudowanych lokalem gastronomicznym a wyodrębnionych z działki stanowiącej przedmiot wywłaszczenia. W ocenie skarżących nie było podstaw do przyjęcia, iż działki te służyły prowadzeniu działalności gastronomicznej i poglądowi takiemu nie sprzeciwiał się wyrok NSA i zalecenia wydane w uzasadnieniu tego wyroku. W ocenie sądu skarżona decyzja jest prawidłowa, aczkolwiek uzasadnienie nie do końca oddaje istotę sprawy.

Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm. (dalej; u.g.n.). poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Przepis art. 137 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z kolei art. 216 ust. 1 u.g.n. przesądza, iż przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie (...) ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192) (...). została Przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona w oparciu o przepisy ww. aktu tj. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Żądanie zwrotu tej nieruchomości zostało złożone przez osoby uprawnione - spadkobierców byłego właściciela. Organy prawidłowo zatem przeprowadziły postępowanie zmierzające wykazania czy żądanie zwrotu tej nieruchomości jest zasadne tj. do ustalenia czy cel wywłaszczenia został (nie został) zrealizowany.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. P 38/11 orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Orzeczenie to na nowo zdefiniowało pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów, o których mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n., ale przed datą 22 września 2004 r., brak podstaw by uznać, iż nieruchomość stałą się zbędna na cel wywłaszczenia, a co za tym idzie, że żądanie jej zwrotu jest uprawnione.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy przejęcia własności nieruchomości (wywłaszczenia) jakie dokonało się w latach 60-tych ubiegłego wieku, wywłaszczenia które dokonane było w zupełnie innym porządku prawnym niż porządek aktualnie obowiązujący. Jak stanowi w art. 216 ust. 2 u.g.n. - przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych, między innymi na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Odpowiedzenie stosowanie przepisu dopuszcza pewne modyfikacje, jeżeli nie co do samego brzmienia normy prawnej wywodzonej z danego przepisu to z pewnością do określenia szczegółowości kwestii normowanych tym przepisem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 marca 2013 r. II SA/Ke 119/13). Jak mowa wyżej, w przeszłości akt wywłaszczenia nie odpowiadał aktualnie obowiązującym standardom. Nie można w ocenie sądu do stanów faktycznych zaistniałych w innym porządku prawnym stosować wprost poglądów judykatury czy orzecznictwa dotyczących zwrotów wywłaszczonych nieruchomości dokonywanych w aktualnym stanie prawnym, między innymi w zakresie definiowania takich pojęć jak cel wywłaszczenia. Interpretacja tego pojęcia (cel wywłaszczenia) musi uwzględniać fakt, że w dacie dokonania wywłaszczenia, z którym to wiąże się niniejsze postępowanie i co wynikało z ówcześnie obowiązujących przepisów i praktyki, cel wywłaszczenia nie musiał być precyzyjnie określony a podmioty przejmujące własność nieruchomości nie były ograniczone czasowo w realizacji tego celu. Często kwestie - co konkretnie miało być realizowane na danym obszarze wywłaszczonym, określane było już po wywłaszczeniu w planach realizacyjnych, które zresztą także legalnie, były zmieniane bądź korygowane.

Cel wywłaszczenia określony w akcie notarialnym na podstawie którego dokonano przejęcia przedmiotowej nieruchomości oznaczono stosunkowo dokładnie jako pod budowę pawilonu gastronomicznego "(...)". W ocenie sądu celu tego nie należy jednak odczytywać zbyt dosłownie. Budowa nie konkretnego typ zabudowy tj. obiektu według projektu nazwanego "(...)", ale zabudowa o konkretnym - gastronomicznym charakterze była celem wywłaszczenia (przejęcia własności) jakie dokonano w stosunku do przedmiotowej działki. Budowa zatem jakiegokolwiek budynku pełniącego funkcje gastronomiczne była realizacją celu wywłaszczenia. W ocenie sądu, nawet w obecnych standardach dotyczących uznania nieruchomości na zbędną na cel wywłaszczenia (wywłaszczeń aktualnych), jeżeli by w akcie w którym wywłaszczenia dokonano określono, że ma ono na celu realizację zabudowy o określonym charakterze ze szczegółowym wskazaniem jaki typ (rodzaj) zabudowy ma by realizowany, następnie zaś zrealizowano by zabudowę o charakterze tożsamym z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej aczkolwiek innego rodzaju (projektu) niż określony w tej decyzji, brak podstaw do uznania, że do realizacji tego celu nie doszło. Typ zabudowy (według jakiego konkretnie projektu) jaki ma być na wywłaszczonej nieruchomości realizowany nie jest okolicznością istotną. Istotą jest, aby zabudowa służąca konkretnemu celowi była zrealizowana na nieruchomości objętej wywłaszczeniem niezależnie od tego, według jakiego projektu obiekt ten będzie budowany. Cel wywłaszczenia to podstawowa przesłanka (konieczność) dla którego wywłaszczenia się dokonuje a nie to w jaki sposób (przez realizację jakiego typu obiektu) cel ten będzie zrealizowany.

W niniejszej sprawie nie było istotnym to, że na wywłaszczanej nieruchomości miał powstać obiekt typu "(...)" ale że, miał być tam wybudowany pawilon gastronomiczny. Budowa jakiegokolwiek obiektu który byłby pawilonem gastronomicznym niezależnie od tego czy miał by to być obiekt według projektu noszącego nazwę "(...)" czy według jakiegokolwiek innego projektu, była realizacją celu na jaki nieruchomość ta została przejęta przez Skarb Państwa.

W ocenie sądu, skarżona decyzja aczkolwiek prawidłowa w zawiera nieprecyzyjne uzasadnienie, co jednak jest bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia. Nie jest dla sądu jasne czy organ przyjmuje, że po wywłaszczeniu został na przedmiotowej nieruchomości wybudowany nowy pawilon gastronomiczny, czy też, że istniejący już tam pawilon gastronomiczny został jedynie wyremontowany, co nie wpływa na ocenę organu, że cel wywłaszczenia został zrealizowanych.

Zdaniem sądu akta sprawy nie zawierają żadnych dowodów na to, że po wywłaszczeniu na przedmiotowej nieruchomości został wybudowany nowy pawilon gastronomiczny. W szczególności z zeznań świadków, na które organ się powołuje taka okoliczność nie wynika. Wynika z nich jedynie, że na przedmiotowej nieruchomości od lat 60-tych istniał lokal świadczący usługi gastronomiczne i w jaki sposób był zagospodarowany teren wokół tego obiektu. Z zeznań tych nie wynika jednak, by po 1967 r. wybudowano nowy obiekt w miejsce istniejącego już tam wcześniej pawilonu pełniącego funkcje gastronomiczne. Przeciwnie z dowodów przeprowadzonych przez organ wynika, że fakt taki nie zaistniał. Zeznał tak świadek A. L. a z dokumentu, na który powołuje się także organ tj. opinii biegłego rewidenta W. P. wynika, że obiekt był wybudowany w 1966 r. tj. przed wywłaszczeniem. Żaden z przesłuchanych świadków nie zeznał, że nowy obiekt po dacie wywłaszczenia nieruchomości został na tej nieruchomości wybudowany. Nie wpływa to jednakże na ocenę sądu, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W dacie wywłaszczenia obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 4 pkt 8 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o "budowie" - należy przez to rozumieć również nadbudowę, przebudowę, rozbudowę oraz remonty obiektów budowlanych. Ustawa ta remont definiowała jako wykonywanie robót budowlanych w istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem robót dotyczących bieżącej konserwacji tych obiektów, polegających na dokonywaniu drobnych napraw, konserwacji i malowania elementów budowlanych oraz instalacyjnych obiektu, nie powodujących zmiany ich konstrukcji, przeznaczenia lub wyglądu zewnętrznego obiektu budowlanego (art. 1 ust. 4 pkt 9). Wykonanie zatem remontu w istniejącym już obiekcie, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami w znaczeniu prawnym było zrównane z budową tego obiektu. Nie budzi wątpliwości sądu, że prace kwalifikowane przez ówcześnie obowiązujące przepisy jako remont były w istniejącym już budynku wykonywane. Pełnomocnik skarżącego A. H. na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. prace te opisał, jako przebudowa i rozbudowa. Jak wynika z zeznań świadka A. L. (akta administracyjne tom VIII) dzierżawca tego terenu na istniejących już fundamentach wybudował pawilon, który świadek opisał jako "bardziej budkę drewnianą" w której prowadził działalność gastronomiczną. Obiekt ten spłonął i został przez dzierżawcę odbudowany. Po wywłaszczeniu i przejęciu nieruchomości przez PSS Społem nadal w tym obiekcie była prowadzona działalność gastronomiczna. Według świadka, w latach 1967 - 1977 nie wybudowano tam żadnego pawilonu, a przeprowadzono jedynie remont na zewnątrz budynku. Jak wynika zeznań tego świadka, finalnie budynek składał się z dwóch części tj. gastronomicznej i zaplecza. O modyfikacji przedmiotowego pawilonu po 1967 r. mówili także świadkowie R. S. i M. D.

W tym stanie rzeczy w rozumieniu prawnym doszło do budowy pawilonu gastronomicznego - co najmniej jego remontu, jeżeli nie przebudowy i rozbudowy. Po pożarze w latach 90-tych, obiekt ten został odbudowany a w zasadzie wybudowany w nowym kształcie, w którym funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Cel wywłaszczenia został zatem zrealizowany. W tym stanie rzeczy brak podstaw do uznania, że nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia i podlega zwrotowi.

Odnośnie terenu przyległego do pawilonu a stanowiącego pierwotnie teren wywłaszczonej działki nr (...), później zaś podzielonej na działki Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...) i Nr (...) organ ustalił, iż był on wykorzystywany jako teren zieleni i infrastruktury towarzyszącej pawilonowi gastronomicznemu. W oparciu o zeznania świadków organ ustalił, iż na działkach tych było zrealizowane dojście do pawilonu - alejka piesza, droga dojazdowa oraz parking, miejsce dla kontenerów na śmieci a także plac manewrowy dla samochodów dowożących towar oraz tereny zielone wykorzystywane w okresach letnich do rozkładania stolików i parasoli. Ustalenia te mają podstawy w przeprowadzonych dowodach (zeznania świadków) i wbrew stanowisku skarżących, organ był zobligowany do przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie oraz przyjęcia szerokiej interpretacji terminu "realizacja celu wywłaszczenie" rozumianego jako realizację także infrastruktury towarzyszce funkcji gastronomicznej. organ ale też sąd rozpoznający niniejszą sprawę był związany jasnym stanowiskiem jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2017 I OSK 923/17.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpatrując ponownie sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami, co do dalszego postępowania. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie (por. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r., sygn. akt I OSK 132/05), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak H. Knysiak - Molczyk (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 III SA/Łd 892/18 przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego a także kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej a nie innej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2017 I OSK 923/17 uchylając wyrok tut. sądu z dnia II SA/Kr 1016/16 oddalającego skargę od decyzji w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości wyraźnie wskazał, iż cyt. "zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie zostało ustalone jaka była wielkość pawilonu gastronomicznego oraz czy przylegające do niego otoczenie służyło działalności gastronomicznej i było funkcjonalnie powiązane z pawilonem, a jeżeli tak, to jaka była jego powierzchnia. Ustalenia te są konieczne biorąc pod uwagę iż realizacja celu wywłaszczenia tj. budowa pawilonu gastronomicznego może dotyczyć także zieleni wokół pawilonu i infrastruktury umożliwiającej korzystanie z niego przez podmioty zaopatrujące, pracowników oraz gości. Należy zwrócić uwagę, że już chociażby z uwagi na niewielką powierzchnię działki Nr (...), nie jest wykluczone że sfera oddziaływania pawilonu mogła wykraczać poza granice działki Nr (...)",.... "realizacja celu publicznego jakim była budowa pawilonu gastronomicznego zawiera w sobie także stworzenie infrastruktury umożliwiającej korzystanie z budynku",.... "ponownie rozpoznając sprawę organ podejmie czynności dowodowe w celu ustalenia powierzchni terenu na jakim cel wywłaszczenia został zrealizowany, mając na uwadze że cel ten należy pojmować szeroko co oznacza, że w ramach celu określonego w umowie sprzedaży nieruchomości mieści się również infrastruktura zapewniająca funkcjonowanie gastronomii".

W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę ustalenia takie zostały przez organ poczynione i dają podstawę do przyjęcia, iż teren nieruchomości wywłaszczonej był wykorzystany do budowy pawilonu gastronomicznego (w rozumieniu prawnym) oraz infrastruktury towarzyszącej działalności gastronomicznej. Cel wywłaszczenia został zatem na całej tej nieruchomości osiągnięty. Decyzja o odmowie jej zwrotu jest zatem prawidłowa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.