Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2060507

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 19 maja 2016 r.
II SA/Kr 306/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska.

Sędziowie WSA: Iwona Niżnik-Dobosz Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję nr (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 stycznia 2016 r., znak: (...) w przedmiocie nakazu wykonania czynności

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;

II.

zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej T. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 września 2015 r., znak: (...) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazał T. i M. P. - właścicielom budynku mieszkalnego na działkach nr (...), (...) w B. przy ul. (...) zamurowanie czterech otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku od strony działki nr (...) w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli T. i M. P.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 stycznia 2016 r., znak (...), nr (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: u.p.b.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin wykonania nałożonego obowiązku: do dnia 1 października 2016 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że na kartach (...) akt PINB zalega kserokopia dziennika budowy, w którym za dzień zakończenia budowy budynku mieszkalnego wskazano dzień 7 kwietnia 1995 r., zaś Urząd Miejski w B. Wydział Architektury pismem z dnia 11 maja 1995 r., znak: (...), po wcześniejszym zgłoszeniu dokonanym przez T. i M. P., potwierdził zgłoszenie budynku do użytku (akta PINB, k. nr (...)).

Na podstawie powyższego należy uznać, iż budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego została zakończona po dniu 1 stycznia 1995 r., stanowiącym dzień wejścia w życie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., wobec czego postępowanie w niniejszej sprawie winno być prowadzone na podstawie przepisów przywołanej ustawy, nie zaś ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Wyjaśniono ponadto, iż ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443) zmieniono treść u.p.b. jednakże ze względu na fakt wszczęcia niniejszego postępowania dnia 9 czerwca 2015 r. oraz treść art. 6 ust. 1 przywołanej ustawy, zastosowanie w niniejszej sprawie znajdą przepisy u.p.b. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. w brzmieniu: Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: (...) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Artykuł 51 u.p.b. wraz ze ściśle powiązanym z nim art. 50 u.p.b. regulują tryb tzw. postępowania naprawczego w sytuacjach innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia, zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z art. 51 ust. 7 u.p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo wart. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tym samym w przypadku zakończenia robót budowlanych organy nadzoru budowlanego nie są zobowiązane do wydawania postanowienia o ich wstrzymaniu, ale bezpośrednio stosuje normy wynikające z art. 51 p.b.

Jak wynika z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, budynek mieszkalny posadowiony na działkach nr (...) i (...) w m. B. został wykonany na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego z dnia 26 września 1988 r., znak: (...) (akta PINB, k. nr (...)). W ww. decyzji stwierdzono, iż cyt: Budowę należy prowadzić zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną oraz planem realizacyjnym. Plan realizacyjny zagospodarowania działek nr (...) i (...) został zatwierdzony decyzją z dnia 16 czerwca 1988 r. znak: (...). Przewidywał on, iż przedmiotowy budynek mieszkalny będzie posadowiony w odległości 4 m od granicy z działką nr (...), oraz iż oraz odległość między budynkami posadowionymi na działkach (...) i (...) będzie wynosić 8 m (akta PINB, k. nr (...)). Przy czym, jak słusznie zauważył PINB, brak jest pełnej korelacji między planem realizacyjnym, a decyzją o pozwoleniu na budowę. Ocena powyższej niezgodności pozostaje w gestii organów wydających ww. decyzje i nie może obciążać inwestora.

Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oparte na stwierdzeniu, iż cyt.: po przeprowadzeniu oględzin ustalono, iż lokalizacja budynku na działce nie jest zgodna z podaną w planie realizacyjnym odległością do granicy z działką nr (...) (strona 3 skarżonej decyzji). Dalej w uzasadnieniu podniesiono, iż cyt.: (...) Natomiast w rzeczywistości budynek jest usytuowany w odległości 4,04 do ogrodzenia (w terenie brak widocznych znaków granicznych). Przy czym na kopii mapy zasadniczej można zauważyć, że Unia ogrodzenia nie pokrywa się z granicą działki. Ogrodzenie na wysokości budynku, częściowo znajduje się na działce nr (...) stanowiącej własność Państwa B. i A. I. Dlatego jeśli pomiar do ogrodzenia wyniósł 4,04 m, to do granicy odległość ta zmniejszy się do około 3,5m. Taki pomiar wynika z mapy zasadniczej dołączonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku z 1995 r. (...).

WINB postanowieniem nr (...) z dnia 1 grudnia 2015 r., znak: (...) na podstawie art. 136 k.p.a zlecił organowi I instancji pozyskanie oraz przesłanie uzupełniającego materiału dowodowego. PINB przesłał aktualny wyrys z mapy ewidencyjnej obejmujący działki nr (...) i (...) w B. oraz urzędowo poświadczoną za zgodność z oryginałem inwentaryzację geodezyjną powykonawczą załączoną do zawiadomienia z dnia 20 kwietnia 1995 r.

WINB dokonując pomiarów ze sporządzonej w skali 1:500 mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu P.1201.) stwierdził, iż przedmiotowy budynek mieszkalny położony na działkach nr ew. (...) i (...) jest posadowiony w odległości 3,75 m od granicy z działką nr ew. (...). Ten sam wynik wskazuje pomiar dokonany na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej załączonej do zawiadomienia z dnia 20 kwietnia 1995 r. Należy przy tym zauważyć, iż pomiary z obu map wskazują, iż przedmiotowy budynek jest posadowiony w odległości 8,5 m od budynku posadowionego na działkach nr ew. (...) i (...).

Odległość budynku mieszkalnego od granicy z działką sąsiednią jest obecnie regulowana w przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. póz 1422; dalej: rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Ww. rozporządzenie w § 12 ust. 1 stanowi, iż budynek należy sytuować w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, zaś w odległości 3 m, jeżeli ściana ta nie posiada otworów okiennych lub drzwiowych o ile, jak w niniejszej sprawie, nie występuje jeden z wyjątków określonych w § 13, 60 i 271-273 lub przepisach odrębnych. Wskazać jednakże należy, iż § 330 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. stanowi, iż: Przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budową lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Ww. rozporządzenie weszło w życie dnia 16 grudnia 2002 r., zaś decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego została wydana dnia 26 września 1988 r. Należy zatem dokonać analizy odległości przedmiotowego budynku od granicy z działką sąsiednią w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy prawa. Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej I Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z dnia 14 sierpnia 1980 r. z późn. zm., dalej: rozporządzenie z dnia 3 lipca 1980 r.) w § 12 ust. 1 stanowi, iż cyt: Budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.

Wobec powyższego WINB podzielił zdanie organu I instancji oraz stwierdził, iż budynek mieszkalny zlokalizowany na działkach nr (...) i (...) w m. B. nie spełnia warunków dotyczących odległości od granicy z działką sąsiednią, gdyż jego ściana zwrócona w stronę działki nr ew. (...) w m. B. posiada 4 otwory okienne. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem może nastąpić w przedmiotowej sprawie poprzez zamurowanie ww. otworów okiennych, co spowoduje zgodność z normami zezwalającymi na zmniejszenie odległości od budynku do granicy działki sąsiedniej do 3 m w przypadku, gdy ściana zwrócona w jej stronę nie będzie posiadała otworów okiennych lub drzwiowych.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. skorzystał z przysługującego mu prawa reformacji oraz uchylił skarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy w celu umożliwienia zobowiązanym jego dochowania, w pozostałej zaś części utrzymał mocy.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. P., wnosząc o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10.09.2015 znak: (...) i decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nr (...) znak (...) z dnia 15.01.2016.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że zarówno Organ I i II Instancji pomimo sugestii i próśb nie zbadał i nie porównał sprawy odległości pomiędzy budynkami, że jest ona zwymiarowana i wynosi 8 m i jest zachowana na wszystkich mapach, zarówno na zatwierdzonym decyzją Urzędu Miejskiego znak: (...) z dnia 16 czerwca 1988 planie realizacyjnym budynku mieszkalnego M. P. (dowód: załącznik nr 1 potwierdzony za zgodność z oryginałem) jak i na planie realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Urzędu Miejskiego znak: (...) z dnia 31.12.1988 dla inwestorów B. i A. I. (dowód: załącznik nr 2 potwierdzony za zgodność z oryginałem) oraz w projekcie budowlanym budynku mieszkalnego z funkcją usługową zakład rzemieślniczy w przyziemiu zatwierdzonym decyzją znak: (...) z dnia 25 stycznia 1989 r. dla Państwa I. (dowód: załącznik nr (...) potwierdzony za zgodność z oryginałem) oraz na późniejszych mapach, a także w naturze jest identyczna i wynosi 8 m. Dowodem jest szkic terenowy do protokołu z dnia 06.07.2015. Podkreśliła, że odległości do wytyczenia ogrodzenia były mierzone od stanu przed ociepleniem budynku.

Wskazała, że nieprawdą jest stwierdzenie zawarte w decyzji (...) z dnia 15.01.2016, iż odległość pomiędzy budynkami na działce nr (...) i (...) oraz (...) i (...) wynosi 8,5 m. Nasuwa się wiec wniosek, że nastąpiło przesuniecie granicy nie w terenie, a na mapach sporządzonych w późniejszym okresie. W wyniku czego, na mapie z 1995 r. odległość budynku skarżącej od granicy z działką (...) w północno-wschodnim narożniku wynosi 3,5 m, jednocześnie odległość budynku Państwa I. od granicy z działką skarżącej wynosi powyżej 4 m i nie jest zgodna z zatwierdzonymi planami realizacyjnym (...) z dnia 16 czerwca 1988 i (...) z dnia 31.12.1988 według których odległość ta powinna wynosić 4 m.

W rzeczywistości odległość mierzona od ogrodzenia do obydwu budynków mieszkalnych wynosi 4 m, co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego szkicem terenowym do protokołu oględzin z dnia 6 lipca 2015 r. Podkreśliła, że odległość pomiędzy budynkami cały czas jest zachowana i wynosi 8m.

Na mapie z dnia 10.11.1993, którą skarżąca przedłożyła jako załącznik do skargi, odległości od granicy obydwu budynków są jednakowe i wynoszą 4 m. (dowód: mapa potwierdzona za zgodność z oryginałem-załącznik nr (...)). Jest na niej zinwentaryzowane ogrodzenie działek skarżącej od strony ciągu pieszo-jezdnego i dokładnie w narożniku północno-wschodnim działki nr (...) przylega do granicy która jest w równej odległości pomiędzy obiema budynkami naszym i sąsiadów. Ogrodzenie to jest takie samo od kiedy zostało wybudowane, zmieniliśmy jedynie sztachety drewniane na metalowe przęsła.

Na późniejszych mapach powstałych po wybudowaniu obydwu budynków na działkach (...) i (...) (P.) i działkach (...) i (...) (I.) odległość budynku na działce (...) i (...) od granicy jest znacznie powyżej 4m, jednocześnie odległość pomiędzy budynkami jest niezmienna i wynosi 8m.

Wniosek z tej analizy jest prosty i dowodzi, iż budynek został wybudowany dobrze zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, lecz granica zmieniła swe położenie. Organy badając sprawę, nie dokonały takiej analizy, co uchybia art. 7 k.p.a.

Analizując zatwierdzony w dniu 16 czerwca 1988 Decyzją znak: (...) plan realizacyjny i plan realizacyjny zatwierdzony Decyzją znak: (...) z dnia 31.12.1988, kopię mapy zasadniczej z dnia 10.11.1993 oraz kopię mapy zasadniczej z 09.03.1995, (dowód: załącznik nr (...) kopia mapy zasadniczej potwierdzona za zgodność z oryginałem), która zaczęła funkcjonować w momencie odbioru domu skarżącej i na którą powołuje się jako dowód Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję odnośnie zamurowania otworów okiennych, skarżąca stwierdziła, iż szerokość naszych działek nr (...) i (...) jest mniejsza o 0,5 m, natomiast działki (...) i (...) (I.) poszerzyły się o 1,5 m. Na kolejnych mapach błąd jest jeszcze większy. Zarówno Organ I i II Instancji nie przeprowadził rzetelnej analizy tych map.

Skarżąca wskazała, że jeżeli uaktualnienie map nastąpiło na podstawie zdjęć lotniczych to dopiero po wybudowaniu budynków, a prawo nie może działać wstecz na niekorzyść strony. W momencie budowy budynek na działce (...) i (...) był zgodny z zatwierdzonymi planami realizacyjnymi. Podniosła, że Organy nie zbadały dokładnie tej sprawy: nie powołały świadków zgodnie z wnioskiem, nie porównały obu zatwierdzonych odrębnymi decyzjami planów realizacyjnych i projektów budowlanych, nie przeprowadziły analizy map całościowo (odniosły się jedynie do wycinka tj. do obszaru pomiędzy obu budynkami). Ponadto protokół oględzin z dnia 06.07.2015 nie pozwala w pełni przeprowadzić analizy, gdyż nie przedstawia dokładnie położenia obu budynków, ani ich wymiarów, brak jest dokumentów dotyczących tyczenia obydwu budynków z archiwum składnicy map (Starostwo Powiatowe) co uniemożliwia porównanie wszystkich dowodów. Uchybia to art. 7 k.p.a.

Skarżąca podkreśliła, że w dniu 20.04.1995 złożyła wraz z mężem w Urzędzie Miasta zawiadomienie o zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego na działkach nr (...) i (...) przy ul. (...) w B. Pismem z dnia 11.05.1995 Urząd Miejski potwierdził przyjęcie zgłoszenia obiektu budowlanego do użytku. Urząd Miasta nie wnosił żadnych uwag, odstępstw czy błędu wytyczenia domu od granicy z działką nr (...). W związku z tym skarżąca z mężem pozostawali w przekonaniu, że ich dom stoi zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z 26 września 1988 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania w sposób, który powodował konieczność ich uchylenia. Organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, czym naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290), w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2015 r. wprowadzonej ustawą o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). Art. 51 Prawa budowlanego stanowi element regulacji złożonej z art. 50 i art. 51 tej ustawy. Art. 51 stosuje się w przypadkach wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, także w przypadku wykonanych (zakończonych) robót budowlanych, co wynika z z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.

Art. 50 ust. 1 pkt 4 wymienia sytuacje, w której roboty budowlane wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Należy zatem przyjąć, że art. 51 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego należy wykładać w ten sposób, że przepisy te stanowią podstawę do nałożenia na podmioty wymienione w art. 52 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeżeli roboty budowlane wykonane zostały co prawda na podstawie pozwolenia na budowę, lecz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w tym pozwoleniu, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że budynek mieszkalny skarżącej wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę z 26 września 1988 r. W decyzji tej poczyniono zastrzeżenie, że budowę należy prowadzić zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną oraz planem realizacyjnym. Z kopii planu realizacyjnego wynika, że budynek skarżącej miał być posadowiony w odległości 4 metrów od granicy z działką nr (...) jak również budynek sąsiadów miał zostać usytuowany na działce (...) w odległości 4 metrów od granicy z działką (...) (działka skarżącej). Odległość miedzy budynkami miała zatem wynosić 8 metrów.

Skarżąca w dniu 20 kwietnia 1995 r. zawiadomiła o zamiarze przystąpienia do użytkowania, a okoliczność tę organ potwierdził w dniu 11 maja 1995 r. Do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania załączona została przez skarżącą mapa zawierająca dokumentację geodezyjną powykonawczą, która to mapa stała się (między innymi) podstawą dokonania ustaleń faktycznych przez organ II Instancji w zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że mapa ta była znana organowi od 1995 r., jednak nigdy posadowienie budynku nie zostało zakwestionowane jako nieprawidłowe.

W aktach sprawy znajduje się również kopia dziennika budowy, gdzie jako pierwszy wpis (z daty 16 kwietnia 1989 r.) widnieje adnotacja D. J. - kierownika budowy: "wytyczenie obiektu w terenie na podstawie operatu geodezyjnego, planu zagospodarowania terenu i realizacji".

Oznacza to, że przez okres 20 lat skarżąca pozostawała w całkowicie usprawiedliwionym przekonaniu, że budynek mieszkalny został wybudowany zgodnie z prawem budowlanym, wszystkimi wymaganiami pozwolenia na budowę, projektu realizacyjnego itp., natomiast po 20 latach korzystania z nieruchomości, organy nadzoru budowlanego dochodzą do przekonania, że budynek posadowiony jest w odległości o 25 centymetrów mniejszej, niż wynika z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z dnia 14 sierpnia 1980 r. z późn. zm.), czego konsekwencją jest konieczność wykonania kosztownych i uciążliwych prac budowlanych.

W takiej jak opisana sytuacji faktycznej nie może być zatem nawet śladu wątpliwości, w zakresie prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, a to zgodnie z ustanowioną przez art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

Organ II Instancji w swojej decyzji ustalił ostatecznie (korygując w tym zakresie ustalenia organu I Instancji), że budynek skarżącej posadowiony jest w odległości 3,75 m od granicy z działką sąsiednią. Ustalenia te poczynił na podstawie mapy zawierającej inwentaryzację geodezyjną powykonawczą oraz na podstawie aktualnego wypisu z mapy ewidencyjnej dla działki (...), (...), (...), (...).

Skarżąca już w odwołaniu podnosiła, że odległości, które wraz z sąsiadem A. I. brali pod uwagę wytyczając ogrodzenie (jak wówczas sądziła wzdłuż granicy), miały miejsce przed ociepleniem budynku. Na rozprawie skarżąca wskazała, że ocieplenie swojego budynku wykonał również sąsiad. Skoro organ ustala, że różnica w prawidłowym posadowieniu budynku wynosi zaledwie 25 cm od wymaganej (około 6%), to winien dokonać w każdym zarzucanym przez skarżąca zakresie szczegółowych ustaleń faktycznych, gdyż są to odległości tak niewielkie, że wymagają dużej precyzji pomiarowej.

Dokonanie odkrywek oraz pomiarów grubości ociepleń budynków na działce skarżącej oraz na działce nr (...), a także ustalenie, jaki wpływ na odległości między budynkami oraz między budynkiem skarżącej a granicą nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) miały te roboty dociepleniowe, będzie między innymi obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu.

Dodatkowo, jako załącznik do skargi, skarżąca przedstawiła kserokopię mapy z 10 listopada 1993 r. Nie jest na niej wprawdzie widoczna granica pomiędzy działkami (...) i (...), ale pomiar odległości pomiędzy budynkami wskazuje odległość 16 mm (co daje 8 metrów w terenie, według skali mapy 1:500). Natomiast późniejsze mapy tj. mapa z 1955 r. na której oparł się organ II Instancji, wskazuje już pomiar 17 mm, tj. 8,5 metra w terenie pomiędzy budynkami (skala mapy to również 1:500).

Organ będzie wobec tego obowiązany przeprowadzić wnikliwe postępowanie wyjaśniające zmierzające do wyjaśnienia przyczyn i czasu powstania różnic na mapach na tym terenie, celem ustalenia czy owe sporne 25 cm rzeczywiście wynika z błędnego posadowienia budynku skarżącej względem granicy z działka nr (...), czy też wykonywane były jakieś prace geodezyjne, które doprowadziły do zmian granic nieruchomości na mapach przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W zależności od potrzeb i wyników postępowania wyjaśniającego, organ rozważy również potrzebę dokonania pomiarów odległości w terenie z udziałem biegłego geodety, tak aby wyeliminowane były wszelkie błędy pomiarowe. Pierwszym "miernikiem" tego czy mapa odzwierciedla stan faktyczny w terenie, będzie dokonanie pomiarów pomiędzy budynkami - czy rzeczywiście wynoszą one 8,5 metra, tak jak to wynika z map na których oparł się organ, czy też 8 metrów jak twierdzi skarżąca.

Dodatkowo w niniejszej sprawie organ nie wskazał jasno, czy ustalone przez siebie uchybienia w posadowieniu nieruchomości skarżącej względem działki sąsiedniej traktuje bochjako "istotnie odbiegające od pozwolenia na budowę" czy też "istotnie odbiegające od ustaleń i warunków określonych w przepisach", względnie czy jako podstawę swojej decyzji wskazuje obie te okoliczności.

W zależności od wyników postępowania dowodowego, o ile zajdzie taka konieczność a obecnie dokonane ustalenia zostaną niewątpliwe potwierdzone, organ będzie obowiązany podstawę tę wskazać oraz uzasadnić, dlaczego uważa, że zmniejszenie odległości posadowienia budynku skarżącej o 25 cm od nieruchomości sąsiedniej względem wymaganej przepisami, uważa za odstępstwo "istotne".

Biorąc powyższe pod uwagę należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.