Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2038079

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 20 kwietnia 2016 r.
II SA/Kr 269/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.).

Sędziowie WSA: Krystyna Daniel Agnieszka Nawara-Dubiel.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "P" S. A. Oddział (...) w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 7 stycznia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 7 stycznia 2016 r. znak: (...) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2014 r. poz. 1160 z późn. zm.) i art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28 października 2015 r., znak: (...) w sprawie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr (...) i działka nr (...), objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Wydział VI Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W dniu 1 grudnia 2014 r. do Prezydenta Miasta T. wpłynął wniosek Polskich Kolei Państwowych S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego działek o numerach (...) i (...) obrębu (...) położonych w T. na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 37 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. powołała się na decyzję z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: (...) wskazując, że decyzją tą ustalono cenę gruntu państwowego oraz opłatę roczną z tytułu zarządu między innymi dla działki (...) obręb (...) o powierzchni 38,3760 ha (z podziału której powstały działki nr (...) i nr (...)), a tym samym potwierdzone zostało prawo zarządu przysługującego na dzień 5 grudnia 1990 zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120).

Dodatkowo wskazano, że zgodnie z treścią art. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, PKP S.A. wstąpiło we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było PKP.

We wniosku wskazano również, że przedmiotowe działki stanowią własność Gminy Miasta T. co zostało potwierdzone decyzją Wojewody z dnia 19 października 1992 r. znak: (...).

Na podstawie wyżej powołanej decyzji Gmina Miasta T. nabyła własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) obrębu (...) o łącznej powierzchni 383760 m2 od Skarbu Państwa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie i z mocy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Decyzją z dnia 28 października 2015 r. znak: (...) organ I instancji odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr (...) i działka nr (...) objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Wydział VI Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wnosząc o wydanie decyzji w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. P.k.p. S.A. powołały się na decyzję z dnia 28 stycznia 1989 r. wskazując, że decyzją tą ustalono cenę gruntu państwowego oraz opłatę roczną za zarząd między innymi dla działki (...) obrębu (...) o pow. 38,3760 ha a tym samym potwierdzone zostało prawo zarządu przysługującego na dzień 5 grudnia 1990 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Znajdująca się w aktach sprawy decyzja z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: (...) Urzędu Miejskiego w T., Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami dotycząca ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntu miedzy innymi dla działki nr (...) obrębu (...) nie nawiązuje do jakiejkolwiek decyzji o ustaleniu prawa zarządu, więc nie może stanowić podstawy do stwierdzenia tego prawa. Prawa zarządu nie można uzyskać w sposób dorozumiany. Zdarzenia prawne będące podstawą powstania prawa zarządu powinno mieć określoną formę np. decyzji administracyjnej. Powołana decyzja o ustaleniu ceny gruntu i opłaty rocznej za zarząd nie odnosi się, nie powołuje ani nie nawiązuje do jakiegokolwiek dokumentu na podstawie którego zostałoby ustanowione prawo zarządu na rzecz wnioskodawcy lub jego poprzednika prawnego, a sama decyzja o wymierzeniu wysokości opłaty nie może stanowić podstaw do stwierdzenia istnienia tego prawa. Legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu tego prawa zarządu na rzecz danego podmiotu.

Od decyzji organu I instancji wniesiono odwołanie w którym podniesiono, że w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym znajdują się dokumenty potwierdzające prawo zarządu PKP SA, w tym decyzja z dnia 28 stycznia 1989 r. o ustaleniu opłaty za zarząd gruntem. Z przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, na podstawie co najmniej jednego z wymienionych dokumentów. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że organ ma obowiązek stwierdzić dotychczasowe prawo zarządu, jeżeli istnieje co najmniej jeden z wymienionych dokumentów. A contrario, organ nie może stwierdzić, że danemu podmiotowi nie przysługuje prawo zarządu nieruchomością jeżeli istnieje jeden z wymienionych przez prawodawcę dokumentów. Błędnie przyjął organ I instancji, iż istnienie dokumentu w postaci decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością nie świadczy o przysługiwaniu skarżącemu prawa zarządu. Organ powołał się w rym zakresie na orzecznictwo, które powstało na podstawie innych regulacji prawnych. Żadne ze wskazanych orzeczeń nie zostało wydane na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 4 omawianego rozporządzenia, wobec czego chybione jest odwoływanie się do poglądów w tym orzecznictwie zawartych. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy prawa, w których przesądzone zostało, że na podstawie co najmniej decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu. Prawodawca tę kwestię rozstrzygnął kategorycznie nie pozostawiając organom orzekającym swobody w zakresie badania, czy ów dokument jest wystarczający czy nie dla stwierdzenia prawa zarządu. Wynika to jednoznacznie z brzmienia omawianego przepisu. Odmienna interpretacja nie budzącej wątpliwości regulacji prawnej, która została przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stanowi niedopuszczalną wykładnię contra legem. Jeżeli z przepisów wynika, że należy stwierdzić dotychczasowe prawo zarządu na podstawie jednego z wymienionych dokumentów, w tym decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, to wykluczone jest nawet badanie istnienia innych dokumentów mających potwierdzać istnienie prawa zarządu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji przytoczyło mające w sprawie zastosowanie przepisy prawne, a to art. 37 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.k.p.", art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120).

Warunkiem wymaganym do stwierdzenia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali było posiadanie gruntów objętych wnioskiem w tym dniu w zarządzie. Tym samym aby uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami prawo użytkowania wieczystego koniecznym było wykazanie, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu. Istnienie dotychczasowego prawa zarządu stwierdza się na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Kolegium Odwoławcze wskazało, że na gruncie przywołanych wyżej przepisów ugruntowane jest stanowisko sądów, że istotna staje się ocena dokumentu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia, albowiem skarżąca Spółka na dowód istnienia do przedmiotowej nieruchomości prawa zarządu przedstawiła decyzję dotyczącą wymierzenia opłaty rocznej za zarząd przedmiotową nieruchomością.

Zauważono, że Trybunał Konstytucyjny analizując w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. w sprawie o sygn. akt U 6/1999 przepis § 6 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Powyższe oznacza, że w przypadku wywodzenia prawa zarządu z postanowień decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania czy zarządu nieruchomości, należy ustalić, czy decyzje te wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. W tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite, a skład orzekający Kolegium Odwoławczego w tej sprawie w pełni podzielił ten pogląd.

Skoro skarżąca Spółka na dowód istnienia do przedmiotowej nieruchomości prawa zarządu przedstawiła decyzję dotyczącą wymierzenia opłaty rocznej za zarząd przedmiotową nieruchomością, to należało rozstrzygnąć, czy decyzja ta wskazuje jednoznacznie tytuł wnoszenia opłaty, tj. czy przywołuje ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu.

Przedstawiony przez skarżącą Spółkę dokument nie wskazuje, zgodnie z kryteriami określonymi przez Trybunał Konstytucyjny, na istnienie prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości. Dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę jego stwierdzenia wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Oznacza to, że dokument taki nie może być uznany za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu.

Istniejąca decyzja o ustaleniu opłat nie jest wystarczającym dowodem przesądzającym o istnieniu prawa zarządu do nieruchomości w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia. Tym samym prawidłowo w sprawie stwierdzono, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. nie została spełniona przesłanka uwłaszczenia przewidziana w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (uprzednio art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie jest wystarczającą przesłanką dla wydania decyzji na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, faktyczne władztwo nad nieruchomością, skoro treść powołanych przepisów jednoznacznie wskazuje na konieczność wykazania zarządu na podstawie konkretnego dokumentu wymienionego w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1406/13).

Mając na uwadze zarówno poglądy przywołane w cytowanym wyżej wyroku, jak i przytoczone w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że znajdująca się w aktach sprawy decyzja z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: (...) Urzędu Miejskiego w T., Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami dotycząca ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntu między innymi dla działki nr (...) obrębu (...) nie nawiązuje do jakiejkolwiek decyzji o ustaleniu prawa zarządu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia tego prawa. Zarządu nie można uzyskać w sposób dorozumiany. Zdarzenia prawne będące podstawą powstania prawa zarządu powinno mieć określoną formę np. decyzji administracyjnej. Prawidłowo w trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji wystąpił do wnioskodawcy o przedłożenie decyzji o przekazaniu wnioskowanej nieruchomości w zarząd bądź przedłożenia dokumentów udowadniających fakt istnienia takiej decyzji. Decyzji takiej wnioskodawca nie przedłożył.

Argumenty zawarte w odwołaniu - stanowiące zresztą polemikę, jak wynika z literalnej treści, z bliżej nieznanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie mogą odnieść oczekiwanego rezultatu. Decyzja organu I instancji, w oceni organu odwoławczego, jest zatem prawidłowa.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w ustawowym terminie, PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120), stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.

W zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym znajdują się dokumenty potwierdzające prawo zarządu PKP S.A., w tym decyzja z dnia 28 stycznia 1989 r. o ustaleniu opłaty za zarząd gruntem. Z przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, na podstawie co najmniej jednego z wymienionych dokumentów. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że organ ma obowiązek stwierdzić dotychczasowe prawo zarządu, jeżeli istnieje co najmniej jeden z wymienionych dokumentów. A contrario, organ nie może stwierdzić, że danemu podmiotowi nie przysługuje prawo zarządu nieruchomością jeżeli istnieje jeden z wymienionych przez pracodawcę dokumentów. Błędnie przyjął organ II instancji, iż istnienie dokumentu w postaci decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością nie świadczy o przysługiwaniu Skarżącemu prawa zarządu. Organ powołał się w tym zakresie na orzecznictwo, które powstało na podstawie innych regulacji prawnych. Żadne ze wskazanych orzeczeń nie zostało wydane na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 4 omawianego rozporządzenia, wobec czego chybione jest odwoływanie się do poglądów w tym orzecznictwie zawartych. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy prawa, w których przesądzone zostało, że na podstawie co najmniej decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu. Prawodawca tę kwestię rozstrzygnął kategorycznie nie pozostawiając organom orzekającym swobody w zakresie badania, czy ów dokument jest wystarczający czy nie dla stwierdzenia prawa zarządu. Wynika to jednoznacznie z brzmienia omawianego przepisu. Odmienna interpretacja nie budzącej wątpliwości regulacji prawnej, która została przyjęta przez Kolegium Odwoławcze w T. stanowi niedopuszczalną wykładnię contra legem. Jeżeli z przepisów wynika, że należy stwierdzić dotychczasowe prawo zarządu na podstawie jednego z wymienionych dokumentów, w tym decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, to wykluczone jest nawet badanie istnienia innych dokumentów mających potwierdzać istnienie prawa zarządu. Mając to na uwadze skarga zasługuje na uwzględnienie.

Ponadto w odniesieniu do działek objętych wnioskiem złożone zostało oświadczenie złożone zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie PKP przedmiotowego terenu w zarząd. Powyższe okoliczności i dowody uzasadniają stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu składającego się z działki, której dotyczy postępowanie. Organ zakwestionował oświadczenie, które na mocy § 4 ust. 3 rozporządzenia stanowi wystarczający dowód potwierdzający istnienie prawa zarządu. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, który nie wyjaśnia w jaki sposób można przesądzić o istnieniu prawa zarządu bez dokumentów wymienionych w § 4 rozporządzenia. Niemożliwe jest wręcz przesądzenie istnienia prawa zarządu bez tych dokumentów. Świadczy to o wadliwości argumentacji uzasadniającej kwestionowanie oświadczenia składanego w trybie art. 75 k.p.a. Oświadczenie to bowiem, w razie braku dokumentów, ma przesądzać o istnieniu prawa zarządu. Organy nie mogły odmówić stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego. W konsekwencji zaskarżona decyzja jest wadliwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny legalności działania organów administracji, które odmówiły stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Koleje w W., które później zostało przekształcone w P.K.P S.A., prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Miasta T., a oznaczonej jako działki nr (...) i nr (...), objęte księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Wydział VI Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T.

Jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazano art. 200 i art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem Rada Ministrów określiła, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne, uznawania środków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3, za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach. W dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane rozporządzenie przez Radę Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.). Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.

Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1)

decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2)

decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3)

umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4)

umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5)

odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6)

decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7)

decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8)

uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9)

protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10)

umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Strona skarżąca podnosi, że wystarczającym jest powołanie się na decyzję o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością i to jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia istnienia prawa zarządu i na tą okoliczność przedkładała w toku postępowania decyzję Urzędu Miejskiego w T., Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: (...) dotyczącą ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntu miedzy innymi dla działki nr (...) obrębu (...). Tak organ I instancji jak i organ II instancji stanęły na stanowisku, że nawet legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu tego prawa zarządu na rzecz danego podmiotu.

Sąd przychyla się do argumentacji organów administracji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opub. w OTK 1999 r., Nr 7, poz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opub. w OTK 2001 r., Nr 3, poz. 55) wyraził pogląd, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07 (opub. w LEX nr 505282) zawarł stanowisko, że pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść jako prawidłowy także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. To stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uważa za trafne.

Tym samym skoro decyzja z dnia 28 stycznia 1989 r. o wymierzeniu opłaty za zarząd nieruchomością w żaden sposób nie powołuje się ani nie nawiązuje do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może decyzja o naliczeniu (wymierzeniu) opłaty stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Takie stanowisko, jakie prezentuje w tej sprawie Sąd, zawarte zostało także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1288/10, opub. w LEX nr 750633.

W tej sprawie zasadnie organy administracji uwzględniły rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.). Żaden przepis nie pozwalał na stosowanie innego aktu prawnego, a w szczególności aktu wykonawczego wydanego na podstawie art. 2d ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.) - tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1993 r. Nr 23, poz. 97 z późn. zm.).

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu organy administracji same prowadziły postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu i kilkakrotnie zwracały się o to do strony skarżącej. Organy ustaliły także w pozostałym zakresie stan faktyczny sprawy i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości takiego ustalenia. Także oświadczenie, na które powołuje się strona skarżąca, nie może w okolicznościach tej sprawy uzasadnić ustanowienia na rzecz PKP prawa zarządu.

Wobec powyższego, mając na uwadze brak naruszenia i przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego w tej sprawie, a także okoliczność, że zarzuty skarżącej Spółki są niezasadne należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W takiej sytuacji Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.