Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2722923

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 6 września 2019 r.
II SA/Kr 182/19
Domniemanie wynikające z art. 22 ust. 2 p.g.k.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski.

Sędziowie WSA: Jacek Bursa, Iwona Niżnik-Dobosz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 17 grudnia 2018 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r. (znak: (...)) na podstawie: - art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. - dalej jako: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania A. B., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 10 października 2018 r., nr (...) odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia 23 maja 2016 r., nr (...) ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnych z usługami, składającego się z dwóch naziemnych części połączonych wbudowanym garażem podziemnym, na działkach nr (...), (...), (...) obr. (...), przebudowa istniejącej drogi na działce nr (...) obr. (...), budowa zjazdu z działki nr (...) obr. (...) przy ul. (...) w K.", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 10 października 2018 r. Prezydent Miasta K. odmówił, po wznowieniu postępowania, uchylenia własnej decyzji z dnia 23 maja 2016 r., nr (...) ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnych z usługami, składającego się z dwóch naziemnych części połączonych wbudowanym garażem podziemnym, na działkach nr (...), (...), (...) obr. (...), przebudowa istniejącej drogi na działce nr (...) obr. (...), budowa zjazdu z działki nr (...) obr. (...) przy ul. (...) w K.".

W uzasadnieniu ww. decyzji podano, że w dniu 23 maja 2016 r., po rozpoznaniu wniosku L. H. została wydana decyzja Prezydenta Miasta K. nr (...) ustalająca warunki zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Wyjaśniono przy tym, że wobec niezaskarżenia tej decyzji w terminie i trybie ustawowo przewidzianym stała się ona ostateczna.

Następnie w dniu 9 grudnia 2016 r. wydana została decyzja przenosząca ww. decyzję na rzecz Firma D

W dniu 20 grudnia 2017 r. wpłynął wniosek A. B. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest właścicielem dz. nr (...), (...) obr. (...), które to działki znajdowały się w obszarze analizowanym wyznaczonym dla inwestycji i z tego powodu powinien być on stroną postępowania. A. B. zaznaczył również, że o decyzji dowiedział się w dniu 2 listopada 2017 r., tj. w dacie odpowiedzi na złożony przez niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Organ podkreślił, że A. B. był uznany za stronę postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, zaś korespondencję kierowano do niego na adres: ul. (...), (...). Zdaniem organu, strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a obecnie kwestionowała swój obowiązek aktualizacji miejsca pobytu/zamieszkania w ewidencji gruntów i budynków. Podniesiono przy tym, że wnioskodawca wskazał, iż podczas pobytu w (...) zgłosił aktualne miejsce zamieszkania do Konsulatu w (...), gdzie nadano mu (...) numer PESEL, który to fakt, stosownie do oświadczenia A. B., miał skutkować dokonaniem przez Konsulat zgłoszenia numeru PESEL, a wraz z nim stałego miejsca zameldowania i pobytu ww. osoby do "właściwych organów w Polsce". Organ podniósł też, że na zapytanie organu Wydział Geodezji UMK poinformował, pismem z dnia 18 lipca 2018 r., że A. B. nie zgłaszał w tamtejszym Wydziale dotychczas żadnych zmian w zakresie miejsca stałego pobytu, adresu zamieszkania, ani adresu do korespondencji. Tymczasem zdaniem organu, to do właściciela nieruchomości należy obowiązek aktualizacji danych podmiotowych (w przedmiotowym stanie faktycznym - miejsca stałego pobytu A. B.). Wyjaśniono przy tym, że obowiązkowi właściciela odpowiada zarazem obowiązek organu niezwłocznej aktualizacji tych danych w ww. ewidencji, w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę aktualizacji. Mając na uwadze powyższe podkreślono, że z ustaleń poczynionych przez organ nie wynikało natomiast, aby nadanie (...) (o ile ten identyfikator miał na myśli wnioskodawca) skutkować miało automatycznie zgłoszeniem przez Konsulat takiego numeru PESEL (a wraz z nim nowego stałego zameldowania i miejsca pobytu ubezpieczonego) "do właściwych organów w Polsce". Podniesiono przy tym, że ww. zagadnienia nie wyjaśnił również sam wnioskodawca. Dlatego też zdaniem organu, należało odmówić uchylenia opisanej powyżej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, bowiem A. B. z własnej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż zaniedbał swój obowiązek zgłoszenia Staroście zmiany danych podmiotowych obejmujących miejsce stałego pobytu.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł A. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przez organ szeregu przepisów prawa procesowego, tj.:

1. art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 40 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez odmowę uchylenia przez organ administracyjny decyzji o ustaleniu warunków zabudowy pomimo, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu ze względu na nieprawidłowe zawiadomienie o prowadzonym postępowaniu i bezskuteczne doręczenie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, spowodowane błędnym ustaleniem organu administracyjnego adresu strony,

2. art. 44 k.p.a., poprzez błędne uznanie pisma za doręczone, polegające na mylnym przyjęciu tzw. "fikcji prawnej" doręczenia, podczas gdy w sprawie były to pierwsze pisma kierowane do strony,

3. art. 41 § 1 i 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, iż strona powinna zawiadomić organ o zmianie swojego adresu jeszcze przed doręczeniem jej pierwszego pisma w danym postępowaniu administracyjnym,

4. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez zaniechanie przez organ podjęcia czynności niezbędnych do ustalenia faktycznego miejsca pobytu (zamieszkania) strony postępowania, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności pominięciu okoliczności, na które powoływał się odwołujący i dokumentów, których kopie przedłożył do akt sprawy, a także skutków prawnych z nich wynikających,

5. art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie przez organ dowolnej oceny dowodów i przyjęciu, iż odwołujący się nie udowodnił swojego miejsca zamieszkania, stałego pobytu pod innym adresem (poza granicami państwa - (...)), niż ustalił to organ administracyjny,

6. art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez działanie organu I instancji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności, także poprzez działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej, ukierunkowane na negatywne rozpatrzenie wniosku,

7. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia z pominięciem uzasadnienia niezasadności wszystkich twierdzeń podniesionych przez wnioskodawcę.

Jednocześnie zdaniem odwołującego się, naruszenie przepisów prawa materialnego miało polegać na niewłaściwym zastosowaniu art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm. - dalej jako: u.p.g.k.), jako przepisów o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy przepisy te dają podstawę jedynie do planowania przestrzennego, a także uznaniu, że rejestr gruntów ma nadrzędne znaczenie jako podstawa do ustalania adresów stron w celu doręczenia im pism w postępowaniu administracyjnym, bowiem dane ewidencyjne podane w rejestrze ewidencji gruntów, są w zakresie adresu zamieszkania właścicieli nieruchomości aktualne i wiążące dla organów administracyjnych w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

W oparciu o podniesione zarzuty, odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta Miasta K.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący się rozwinął treść opisanych powyżej zarzutów, powołując jednocześnie na ich poparcie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w sprawie przywołało na wstępie treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w oparciu o który wskazało, że ze zgromadzonego materiału wynikało, iż decyzją z dnia 23 maja 2016 r., nr (...) Prezydent Miasta K. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnych z usługami, składającego się z dwóch naziemnych części połączonych wbudowanym garażem podziemnym, na działkach nr (...), (...), (...) obr. (...), przebudowa istniejącej drogi na działce nr (...) obr. (...) budowa zjazdu z działki nr (...) obr. (...) przy ul. (...) w K.", która to decyzja stała się ostateczna.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, że w dniu 20 grudnia 2017 r. A. B. złożył do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że jest on właścicielem dz. nr (...), (...) obr. 10 Krowodrza, które to działki znajdowały się w obszarze analizowanym wyznaczonym dla ww. inwestycji i z tego powodu powinien być on stroną postępowania. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że o decyzji dowiedział się dopiero w dniu 2 listopada 2017 r., tj. w dacie odpowiedzi na złożony przez niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe, w toku wznowionego postępowania wyjaśniono, że A. B. był uznany za stronę postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, a korespondencję kierowano do niego na adres: ul. (...), (...). Organ odwoławczy podkreślił również, że w sprawach ustalania warunków zabudowy strony postępowania ustalane są przez organy na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w związku z czym domniemywa się, że dane zawarte w ewidencji odpowiadają stanowi faktycznemu. Wskazano bowiem, że w myśl art. 20 ust. 2 pkt 2 u.p.g.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1, czyli właścicieli nieruchomości. Dodano także, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, zaś podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, czyli właściciele nieruchomości zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Wyjaśniono przy tym, że obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego, uwzględniając powyższe uwagi i regulacje prawne należało uznać, że A. B. błędnie przypuszczał, iż jakiekolwiek organy (np. Konsul) wyręczą go z obowiązku wynikającego z faktu bycia właścicielem, tj. zgłoszenia Staroście, którym w K. jest Prezydent Miasta K. faktu zmiany (adresu zamieszkania) miejsca stałego pobytu, a tym samym zaktualizowania danych podmiotowych A. B. w stosownych rejestrach. Zwrócono przy tym uwagę, że w świetle jednolitego w tym zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od daty ich powstania, stosownie do art. 22 ust. 2 u.p.g.k. obciąża właściciela lub inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.k.). Podnosi się bowiem, że uregulowanie powyższe zapewnia z jednej strony aktualność danych ewidencji, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej natomiast, ustanawiając wskazany powyżej obowiązek właściciela zawiadamiania o wszelkich zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku.

Dlatego też w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, należało podzielić w całości stanowisko Prezydenta Miasta K. zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, a mianowicie, że A. B. z własnej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, zakończonego decyzją tego organu z dnia 23 maja 2016 r., bowiem nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku powiadomienia stosownego organu, tj. Wydziału Geodezji o fakcie zmiany swojego adresu zamieszkania w związku z wyjazdem za granicę.

Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący - A. B., domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżący powtórzył w treści skargi zarzuty podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podtrzymując w tym zakresie przedstawioną przez siebie argumentację na ich poparcie oraz powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, a nadto zarzucając naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, tj. wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzeniu istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., i w tym zakresie orzeczeniu, co do istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Skarga jest niezasadna z przyczyn wskazanych poniżej.

Przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2018 r., którą organ ten po rozpoznaniu odwołania A. B. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 10 października 2018 r., odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia 23 maja 2016 r., nr (...) ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnych z usługami, składającego się z dwóch naziemnych części połączonych wbudowanym garażem podziemnym, na działkach nr (...), (...), (...) obr. (...), przebudowa istniejącej drogi na działce nr (...) obr. (...), budowa zjazdu z działki nr (...) obr. (...) przy ul. (...) w K.". Przedmiotem sporu jest to, czy skarżący może skutecznie w świetle prawa powołać się na treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą: "§ 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;". Jak się podnosi w orzecznictwie, podstawa wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest dwuelementowa gdyż obok niebrania przez stronę udziału w postępowaniu warunkuje ją także brak winy tejże strony. Konkretnie w kontrolowanej sprawie chodzi o to, że w ocenie kontrolowanych organów skarżący nie brał udziału ww. postępowaniu administracyjnym prowadzącym do wydania ww. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 23 maja 2016 r. warunkach zabudowy, ale ten brak udziału nie spełnia znamion nie brania udziału z nie własnej winy. Inaczej mówiąc w ocenie kontrolowanych organów, skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną z dnia 23 maja 2016 r., ale ten brak udziału nastąpił z jego winy. Udział skarżącego w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym do wydania decyzji ostatecznej opierał się na fikcji doręczenia pisma za pośrednictwem poczty. Skarżący wykazał, że w tym czasie mieszkał stale poza granicami RP, ale brak aktualizacji danych w zakresie miejsca stałego pobytu w ewidencji gruntów spowodował, że nie brał udziału jednak nie bez własnej winy w przedmiotowym postępowaniu prowadzonymi w celu wydania decyzji o warunkach zabudowy.

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że w toku wznowionego postępowania prawidłowo wyjaśniono, że A. B. był uznany za stronę postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, a korespondencję kierowano do niego na adres: ul. (...), (...). Kontrolowane organy dokładnie i wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny sprawy w zakresie relewantnym dla sprawy. Jak wynika z akt sprawy i treści kontrolowanych decyzji, w postępowaniu administracyjnym zakończonym ww. ostateczną decyzją organu z dnia 23 maja 2016 r. skarżący - jako strona postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy strony postępowania - został ustalany przez działający wówczas organ na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne:

1. "Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;"

Artykuł 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że "2. Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej".

W myśl art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego: "1. Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.2. Organy i jednostki organizacyjne realizujące zadania, o których mowa w ust. 1, współdziałają z organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie utworzenia i sfinansowania systemu dostępu i wymiany danych między ewidencją gruntów i budynków a ewidencjami i rejestrami publicznymi prowadzonymi przez te organy i jednostki organizacyjne.

Z kolei, z treści art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wypowiadającego się w przedmiocie organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów oraz o obowiązku aktualizacji danych, wynika że

1. "Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie.2. Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.".

Przechodząc następnie na grunt k.p.a., trzeba wskazać, że zgodnie z art. 40:

" § 1. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.". Art. 42 k.p.a. stanowi, że " § 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. § 2. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie".

Zgodnie z treścią art. 43 k.p.a.: "W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania".

W myśl art. 44 k.p.a.: "§

1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§

2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. §

3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. §

4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy".

Przenosząc powyższe ustalenia co do prawa i faktów do realiów kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że jest rzeczą oczywistą, że w celu doręczenia przez organ pisma stronie postępowania niezbędne jest w odniesieniu od osób fizycznych uprzednie ustalenie przez ten organ miejsca zamieszkania lub miejsca pracy, przy czym skład orzekający podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 801/18, zgodnie z którym "Ustawodawca nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić. Uznać zatem należy, że wybór sposobu doręczenia należy co do zasady do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa, przy czym kierując się wytycznymi art. 12 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a. organy powinny dążyć do tego, aby doręczenie było szybkie i skuteczne".

W ocenie Sądu kontrolowane organy trafnie i zgodnie z prawem, przyjęły, że organ prowadzący postępowanie zakończone ostateczną decyzją miał prawo ustalić miejsce zamieszkania skarżącego przez skorzystanie z danych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków. Teza ta opiera się na stwierdzeniu faktu, że prawo nie zabrania organom korzystania z danych zawartych w ewidencji gruntów dla ustalenia stron postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy. Zdaniem Sądu mając na uwadze treść art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego - trafne i uzasadnione prawem jest stanowisko kontrolowanych organów, że z treści art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika domniemanie, że dane zawarte w ewidencji gruntów potencjalnie odpowiadają stanowi faktycznemu. Jak to już było podnoszone w myśl art. 20 ust. 2 pkt 2 u.p.g.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1, czyli właścicieli nieruchomości. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, zaś podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, czyli właściciele nieruchomości zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian.

W świetle powyższych ustaleń zdaniem Sądu kontrolowane organy w sposób dopuszczony przez prawo i zarazem zgodnie z prawem ustaliły dla potrzeb doręczenia pisma miejsce zamieszkania/miejsce pobytu stałego skarżącego a mając na uwadze obowiązek skarżącego, o którym bezsprzecznie stanowi w ocenie Sądu art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego - w sposób dopuszczony prawem przyjęły domniemanie oparte na prawie, że dane w ewidencji gruntów są aktualne - co się przenosi na ocenę, że przyjęcie fikcji doręczenia pisma za pośrednictwem poczty było w pierwotnym postępowaniu administracyjnym w sprawie warunków zabudowy prawnie dopuszczalne. Ponieważ wykorzystanie przez organ danych z ewidencji gruntów jest dopuszczone prawem, a organ prowadzący postępowanie korzystający z fikcji skutecznego doręczenia pism za pośrednictwem poczty nie otrzymał na zwróconej korespondencji żadnych sygnałów wskazujących na oczywistą nieskuteczność tego doręczenia, kontrolowane obecnie organy postępowania wznowieniowego prawidłowo przyjęły, że przy takim dopuszczalnym jak wyżej w świetle prawa doręczeniu, organ zwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy mógł potencjalnie korzystać z domniemania aktualności danych dot. miejsca stałego pobytu skarżącego. A zatem przy tak jak powyżej prawnie dopuszczalnym wybranym sposobie ustalania miejsca stałego pobytu do czego organy zwyczajnego postępowania miały prawo powiązanego z domniemaniem aktualności danych, zgodna z prawem jest ocena obecnie kontrolowanych organów, że co prawda jak się później okazało skarżący faktycznie nie brał udziału w postępowaniu, ale ten brak udziału nie był niezawiniony. Skarżący praktycznie obalił fikcję doręczenia pisma za pośrednictwem poczty przez wykazanie, że w tym czasie przebywał w sposób stały poza granicami RP, czego co istotne organy nie kwestionują, ale jednocześnie nie wykazał, że przyjęcie tej obalonej fikcji wynikającej bezpośrednio z mocy prawa nie było nie zawinione przez niego. Organ zwyczajnego postępowania jurysdykcyjnego skorzystał z pewnej prawem dopuszczonej możliwości ustalenia miejsca stałego zamieszkania, a brak aktualizacji danych w tym zakresie przez skarżącego pomimo takiego prawnego obowiązku umiejscawia w ocenie Sądu właśnie po stronie skarżącego element zawinionego braku udziału w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym, w którym skarżący był informowany o czynnościach z wykorzystaniem instytucji fikcyjnego doręczenia pisma za pośrednictwem poczty. Mając na uwadze, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną posiada walor trybu nadzwyczajnego przesłanki wznowienia powinny być traktowane w sposób nie wychodzący poza ich treść, gdyż postępowanie to ingeruje w jedną z zasadniczych wartości postępowania jaką stanowi ostateczność decyzji i pewność obrotu prawnego. Wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 593/07, na który powołuje się strona skarżąca przywołując tezy tego wyroku w argumentacji skargi dotyczy innej jakościowo sytuacji i sprawy, w której dwukrotnie wysyłano decyzję do strony postępowania i stąd wynika stanowisko NSA w przedmiocie braku nadrzędności doręczenia pisma przy wykorzystaniu ewidencji gruntów jak również wytłumaczenie przez Sąd dlaczego możliwe było i jest korzystanie przez organ dla ustalenia miejsca zamieszkania strony z różnych urzędowych ewidencji danych. W ocenie, Sądu w kontrolowanej sprawie nie jest eksponowana nadrzędność czy też jedyna powinność ustalenia miejsca stałego pobytu za pośrednictwem ewidencji gruntów. Kontrolowane obecnie organy prawidłowo zweryfikowały jakie dane były w tej ewidencji gruntów na czas zwyczajnego postępowania jurysdykcyjnego, czy skarżący nie podjął starań o aktualizację danych i że dopuszczalne było skorzystanie przez organ przy ustalaniu strony z danych zawartych w ewidencji gruntu.

Zdaniem Sądu uwzględniając powyższe uwagi i regulacje prawne zgodne z prawem jest stanowisko kontrolowanych organów podnoszące, że organ postępowania zwyczajnego mógł korzystać dla ustalenia danych strony z danych zawartych w ewidencji gruntów a nadto, że A. B. błędnie przypuszczał, iż jakiekolwiek organy, w tym np. Konsul, wyręczą go z obowiązku wynikającego z faktu bycia właścicielem, tj. zgłoszenia Staroście, którym w K. jest Prezydent Miasta K. faktu zmiany (adresu zamieszkania) miejsca stałego pobytu, a tym samym zaktualizowania danych podmiotowych A. B. w stosownych rejestrach. Zgodnie z orzecznictwem sądów: "Obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od daty ich powstania, stosownie do art. 22 ust. 2 u.p.g.k. obciąża właściciela lub inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.k.). Uregulowanie powyższe zapewnia z jednej strony aktualność danych ewidencji, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej natomiast, ustanawiając wskazany powyżej obowiązek właściciela zawiadamiania o wszelkich zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku. (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., I OSK 144/10)" tak: Wyrok NSA z dnia 2018-08-24, sygn. akt II FSK 2287/16).

W konsekwencji, w ocenie Sądu należało podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Prezydenta Miasta K. zawarte w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji, a mianowicie, że A. B. nie bez własnej winy nie brał udziału w toczącym się uprzednio zwyczajnym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, zakończonego decyzją tego organu z dnia 23 maja 2016 r., albowiem w postępowaniu administracyjnym prowadzącym do wydania decyzji o warunkach zabudowy - organ mógł w sposób dopuszczony przez prawo korzystać z ewidencji gruntów dla ustalenia miejsca pobytu stałego skarżącego a skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku powiadomienia stosownego organu o fakcie zmiany miejsca stałego pobytu w związku z wyjazdem za granicę - co zaważyło, w trafnej ocenie organów i obecnie Sądu, o nie spełnieniu się w kontrolowanej sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe ustalenia w ocenie Sądu kontrolowane organy nie naruszyły art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 40 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 44 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia przez organ administracyjny decyzji o ustaleniu warunków zabudowy pomimo, gdyż - jak zostało wykazane - skarżący z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, doręczenie było bezskuteczne, gdyż domniemanie doręczenia zostało obalone, ale w tej bezskuteczności doręczenia (czyli w konsekwencji w rzeczywistym braku udziału w postępowaniu) istniał obiektywny element winy skarżącego, o którym jest mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z przyczyn, o których mowa powyżej. Skład orzekający podziela w zakresie oceny prawnej stanowisko WSA w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 2018-12-05, sygn. akt II SA/Kr 1612/17, zgodnie z którym "Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest złożona w tym sensie, że obok niebrania przez stronę udziału w postępowaniu warunkuje ją także brak winy tejże strony. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, zważywszy na ów aspekt subiektywny, podstawy tej niepodobna stwierdzić. Również w tym kontekście wypada zauważyć, że adres uczestnika J. R. został ustalony na podstawie danych widniejących w ewidencji gruntów i budynków, które okazały się nieaktualne. Art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101) jednoznacznie stanowi, że podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właściciele nieruchomości), zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Do danych objętych ewidencją gruntów i budynków należą w szczególności miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1 (właścicieli nieruchomości). Nic nie wskazuje na to, aby uczestnik J. R. obowiązek statuowany powołanym przepisem wykonał, wobec czego nie można przyjąć, że brak udziału w postępowaniu administracyjnym był przezeń niezawiniony".

Idąc dalej kontrolujący obecnie Sąd stwierdza także, iż kontrolowane organy nie naruszyły art. 41 § 1 i 2 k.p.a., gdyż nie przyjęły wcale, iż strona powinna zawiadomić organ o zmianie swojego adresu jeszcze przed doręczeniem jej pierwszego pisma w danym postępowaniu administracyjnym. Rozumowanie prawne organów opiera się w tym przypadku jedynie na odpowiednim wykorzystaniu domniemania aktualności danych w ewidencji gruntów i budynków wynikającego z obowiązku ich aktualizacji, o którym jest mowa powyżej.

W kontrolowanej sprawie nie zostały naruszone art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż kontrolowane organy co zostało ocenione powyżej dokładnie i wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny sprawy w zakresie relewantnym dla sprawy. Nie zostały też zaniechane przez organy czynności niezbędne do ustalenia okoliczności, na które powoływał się odwołujący i dokumentów, których kopie przedłożył do akt sprawy, a także skutków prawnych z nich wynikających. Kontrolowany organ I instancji podniósł i ocenił, że wnioskodawca wskazał, iż podczas pobytu w (...) zgłosił aktualne miejsce zamieszkania do Konsulatu w (...), gdzie nadano mu (...) numer PESEL, który to fakt, stosownie do oświadczenia A. B., miał skutkować dokonaniem przez Konsulat zgłoszenia numeru PESEL, a wraz z nim stałego miejsca zameldowania i pobytu ww. osoby do "właściwych organów w Polsce". Mając na uwadze powyższe trafnie i zgodnie z prawem kontrolowany organ stwierdził, że z jego ustaleń nie wynikało natomiast, aby nadanie (...) (o ile ten identyfikator miał na myśli wnioskodawca) skutkować miało automatycznie zgłoszeniem przez Konsulat takiego numeru PESEL (a wraz z nim nowego stałego zameldowania i miejsca pobytu ubezpieczonego) "do właściwych organów w Polsce". Tego zagadnienia nie wyjaśnił także sam wnioskodawca. W sprawie prawidłowo ustalono, że na zapytanie organu, Wydział Geodezji UMK poinformował, pismem z dnia 18 lipca 2018 r., że A. B. nie zgłaszał w tamtejszym Wydziale dotychczas żadnych zmian w zakresie miejsca stałego pobytu, adresu zamieszkania, ani adresu do korespondencji.

W sprawie nie został naruszony także art. 80 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż kontrolowane organy nie opierały swojego prawnego wnioskowania na tezie, że skarżący nie udowodnił swojego miejsca zamieszkania, stałego pobytu pod innym adresem (poza granicami państwa - (...)). W sprawie nie został naruszony art. 6 i art. 8 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik, gdyż organy działały przy zachowaniu wymogów wynikających z zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Ich działanie nie podważa zaufania obywateli do władzy publicznej i nie jest ukierunkowane na negatywne rozpatrzenie wniosku. Kontrolowane organy działając na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego miały na uwadze wyważoną ochronę wartości zawartych w prawie materialnym: tj. z jednej strony przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a drugiej strony wartości wynikających z ostateczności decyzji administracyjnej. Kontrolowane decyzje nie naruszają także art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć nie są skrótowe i odnoszą się do wszystkich relewantnych prawnie twierdzeń podniesionych przez skarżącego.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.