Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 22 stycznia 2008 r.
II SA/Kr 150/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski.

Sędziowie: WSA Ewa Rynczak A, WSA Janusz Kasprzycki (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) w przedmiocie opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r., znak: MOPS (...), na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1 art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 109, art. 110 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 203 poz. 1966), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późna. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), oraz upoważnienia Nr 422/2004 Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) 2004 r. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w (...) orzekł o ustaleniu W. K. od dnia (...) r. opłaty za jego pobyt w Domu Pomocy społecznej w (...) w wysokości (...) zł miesięcznie, płatnej na konto domu Pomocy Społecznej w ciągu dwóch dni od daty otrzymania świadczenia, nie później jednak niż do dnia 27 - go każdego miesiąca.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Dyrektor MOPS w (...) ustalił, że W. K. został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej w (...), w którym pobyt zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej jest odpłatny. Dyrektor wskazał, że miesięczną opłatę ponoszoną przez osobę pełnoletnią ustala się na poziomie 70% dochodu netto osoby przebywającej w domu pomocy społecznej. W przypadku osób skierowanych do domu pomocy społecznej przed 1 stycznia 2004 r., zgodnie z art. 87 ust. 8 cytowanej wyżej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, opłatę ustala się na dotychczasowych zasadach.

W związku ze zmianą od dnia 1 października 2004 r. wysokości otrzymywanej z ZUS emerytury, z dniem tym zmienia się wysokość opłaty za dom pomocy społecznej. Dyrektor ustalił, że dochód W. K. obecnie wynosi: (...) zł netto miesięcznie. W związku z tym wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej od dnia 1 października 2004 r. wynosi: (...) zł miesięcznie co stanowi 70% dochodu W. K.

Dyrektor wskazał także, że stosownie do przepisu art. 109 ustawy o pomocy społecznej, korzystający ze świadczeń pomocy społecznej są zobowiązani powiadomić dyrektora osadka o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia.

Wobec powyższego Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w (...) orzekł jak w sentencji decyzji.

Z decyzją tą nie zgodził się W. K. Wniósł od niej odwołanie.

W odwołaniu zaznaczył, że, jego zdaniem, nie istnieje podstawa prawna, na mocy której można by było żądać od niego opłaty o 9 miesięcy wstecz. Ponadto, zaznaczył, iż w dniu (...) roku MOPS ustalił, na podstawie "tymczasowej emerytury" wypłacanej przez ZUS, kwotę opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, a nowe naliczenie płatności jest nieprawidłowe.

Decyzją z dnia (...) r., nr Kol. Odw. (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), działając w oparciu o art. 8 ust. 12, art. 61 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 138 § 1 pakt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wskazało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ I instancji prawidłowo ustalił odpłatność za pobyt skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w (...).

Kolegium wskazało, że kwestię ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej reguluje ustawa o pomocy społecznej w art. 61 ust. 2. Stanowi on, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu.

Kolegium podniosło, że ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, iż skarżący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie świadczenia emerytalnego. ZUS w dniu (...) r. przyznał skarżącemu zaliczkę na świadczenie emerytalne w kwocie (...) zł oraz wypłacił należne wyrównanie za okres od dnia (...) r. do dnia (...) r. ZUS zaznaczył ponadto, iż ostateczna decyzja w przedmiocie podstawy wymiaru emerytury skarżącego zostanie wydana w terminie późniejszym.

W dniu (...) r. ZUS wydał decyzję ustalającą wysokość należnego świadczenia emerytalnego skarżącego przyznając je w wysokości (...) zł miesięcznie oraz ponownie wyrównując należność, za okres począwszy od dnia (...) r. do dnia (...) r.

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że w miesiącu (...) r. ZUS wypłacił skarżącemu wyrównania za należne od dnia (...) r. świadczenie.

W ocenie Kolegium, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ I instancji prawidłowo ustalił odpłatność za jego pobyt w domu pomocy społecznej. Art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej stanowi bowiem, iż w przypadku uzyskania w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na kolejne miesiące przez okres odpowiadający okresowi, za który uzyskano dochód.

W myśl powyższego przepisu należny z tytułu świadczenia emerytalnego dochód jaki uzyskał skarżący, mimo, iż faktycznie wypłacony został mu dopiero w miesiącu (...) r., winien być potraktowany jako dochód uzyskiwany w kwocie (...) miesięcznie począwszy od dnia (...) r.

Kolegium stwierdziło zatem, że odpłatność za pobyt skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w (...) została prawidłowo określona przez organ I instancji.

Z powyższych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności, orzekło jak w sentencji decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł W. K. Skarżący w obszernej skardze poruszył okoliczności związane z przyznaniem mu świadczenia z ZUS. Powtórzył argumenty, które już podniósł w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a mianowicie, że w decyzji z (...) r. ustalono opłatę wstecz. "MOPS podważył decyzję ZUS, która działała na podstawie ustawy i naliczył mi wysokość emerytury od dnia złożenia dokumentów, co jest niezgodne z tą ustawa." W jego ocenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wydało decyzję na podstawie nieprawidłowej decyzji MOPS. Wniósł więc, aby MOPS wydał mu decyzję od (...) r., bo to uważa za zgodne z prawem. Co do zaś wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej nie ma zastrzeżeń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne dokonują oceny zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych i postanowień (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.).

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie był art. 61 ustawy o pomocy społecznej. Stanowił on, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, że obowiązani są do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w kolejności m.in. mieszkaniec domu (ust. 1), a opłatę tą wnosi mieszkaniec nie więcej niż 70% swojego dochodu.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W myśl natomiast art. 106 ust. 5 decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić decyzję, gdy wystąpiły przesłanki, o których mowa w artykułach 11,12 i 107 ust. 5 ustawy.

Nie ulega zatem żadnym wątpliwościom, że decyzja ustalająca opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ma charakter konstytutywny. Możliwość zatem zmiany tego rodzaju decyzji dopuszczalna jest w sytuacji i od chwili zmiany sytuacji dochodowej mieszańca domu pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że ZUS przeliczył wysokość świadczenia emerytalnego od (...) r., tj. od miesiąca, w którym złożył on wniosek o emeryturę, ale z punktu (...) decyzji ZUS z dnia (...) r. wyraźnie wynika, że wysokość ustalonego świadczenia dopiero od (...) r. będzie wynosić (...) zł miesięcznie. W takim razie organy orzekające nie mogły ustalić opłaty z tytułu pobytu skarżącego w domu pomocy społecznej w "nowej" wysokości od dnia (...) r. lecz winny ją ustalić od daty, w której sytuacja dochodowa skarżącego uległa zmianie. Ustalenie zatem należnej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej nastąpiło wstecz, co przy charakterze decyzji naliczającej opłatę z tego tytułu jest niedopuszczalne.

Powyższe narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także przepisy postępowania: art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a. obligujące organy do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy, rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i poddaniu go ocenie, przedstawieniu w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego i prawnego sprawy. Takie działania organów, które w świetle art. 11 k.p.a. zobligowane są do wyjaśniania stronom przesłanek jakimi kierowały się przy załatwieniu sprawy, przy nieprawidłowym umotywowaniu swojego działania, z pewnością nie powoduje zaufania obywateli do organów Państwa.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.),orzekł jak w sentencji wyroku.