Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1502319

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 11 lutego 2014 r.
II SA/Kr 1426/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski.

Sędziowie WSA: Iwona Niżnik-Dobosz Waldemar Michaldo (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody (...) z dnia 2 września 2013 r., znak: (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;

II.

określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana;

III.

zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżącej M. W. kwotę 500 / pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją nr (...) z dnia 8 lipca 2013 znak (...) Starosta (...) zatwierdził projekt budowlany udzielając zarazem W. C. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z pokojami do wynajęcia, wraz z instalacjami: elektryczną wewnętrzną, wod-kan, CO, CUW, budową kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną, utwardzeniem terenu (parkingi i plac pod pojemniki na odpadki) w Z., ul. N. nr (...), działka nr ewid.: (...) obr. (...)",

Od powyższej decyzji odwołała się M. W., właścicielka działki nr (...) obr. (...) sąsiadującej z działką inwestycyjną. W swym odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa przez niezabezpieczenie wszystkich istotnych interesów dla sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej uzasadniając, iż budynek mieszkalny, podlegający rozbudowie nie posiada połączenia do kanalizacji sanitarnej, przez co brak uregulowania gospodarki ściekowej ma negatywny wpływ na otoczenie przyrodnicze. Ponadto odwołująca się podniosła iż, nie rozwiązano sprawy z zabezpieczeniem zachodniej skarpy potoku (...), która po powodzi w 1997 r. stanowi niezabezpieczone osuwisko ziemne.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Wojewoda (...) decyzją z dnia 2 września 2013 r. znak. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty (...). W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż nie podziela zasadności argumentów odwołania. Organ II instancji podkreślił, iż jak wynika z dołączonych do akt dokumentów, Spółka "S" odstąpiła od wykonania przyłączy do dwóch budynków położonych na działkach nr (...) i (...) obr. (...) w Z., w związku z wycofaniem się skarżącej (właścicielki działki nr (...)) z udziału we wspólnej inwestycji (pismo "S", znak: (...) z 15 kwietnia 2013 r.). W związku z powyższym 9 maja 2013 r. wydana została zmiana warunków przyłączenia z którego wynika, że istniejący budynek mieszkalny (podlegający rozbudowie i nadbudowie) jest przyłączony do miejskiej sieci sanitarnej przyłączem 0 63 mm PE, poprzez istniejącą pompownię. Natomiast projektowaną inwestycję należy podłączyć wewnętrznie do istniejącego przyłącza lub zaprojektować dodatkowe przyłącze kanalizacyjne do ww. przepompowni, znak pisma: (...) r. Na tej podstawie inwestor wybudował przyłącz kanalizacji sanitarnej, na co otrzymał ze Spółki "S" stosowne potwierdzenie odbioru przyłącza.

Odnośnie zabezpieczenia skarpy potoku (...) Wojewoda (...) wyjaśnił m.in., iż zakres wniosku nie zawiera w swojej treści budowy muru oporowego, albowiem inwestor zrezygnował z tego zamierzenia. Organ odwoławczy przypomniał równocześnie, iż konieczność budowy murku oporowego nie wynikała z wniosków i zaleceń ekspertyzy geotechnicznej, jak również z warunków wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "(...)".

Ponadto Wojewoda wyjaśnił, iż przedmiotowa skarpa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "(...)" położona jest na terenie oznaczonym symbolem WS/ZI - tereny wód śródlądowych płynących. Dla tego terenu obowiązuje zakaz budowy budowli hydrotechnicznych związanych z ochroną przed powodzią (techniczne umocnienia koryt cieków wodnych, w zakresie wynikającym z realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód oraz ochroną przeciwpowodziową). Dopuszcza się natomiast uzupełnienie odbudowy biologicznej potoków, stosownie do potrzeb utrzymania ich koryt i brzegów. Ponadto, zabezpieczenie skarp potoków przed osuwaniem należy do właściwości Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Niezależnie od tego Wojewoda (...) odwołując się do treści art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: z 2010 r., Dz. U. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.)- zwanej dalej także w skrócie p.b.- wskazał, iż prowadzący postępowanie organ I instancji dochował wymogów wynikających z ww. przepisów ustawy Prawo budowlane, a uznanie przez niego, iż projektowana inwestycja odpowiada prawu było merytorycznie poprawne. Jak wynika z akt sprawy inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz sporządzony przez uprawnioną osobę projekt budowlany. Projekt budowlany jest kompletny i zawiera wymagane prawem uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także odpisy uprawnień projektantów i ich zaświadczenia z właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na kopii mapy zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego, potwierdzonej za zgodność z oryginałem na podstawie § 2 zarządzenia nr (...) Starosty (...) przez Kierownika Referatu Zasobu Geodezyjnego. W ocenie organu II instancji projektowana inwestycja pozostaje w zgodzie z wiążącymi organ administracji budowlanej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie organ odwoławczy odwołał się do treści ustaleń przedmiotowego planu dla powyższego obszaru określonych w § 8 ust. 2. Poza ustaleniem, iż kwestionowana inwestycja jako rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z pokojami do wynajęcia jest zgodna z podstawowym przeznaczeniem terenu 16 MN Wojewoda dodał, iż jego ocenie zachodzi zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczona do przedsięwzięć mających wpływ na środowisko.

Pismem z dnia 30 września 2013 r. M. W. wniosła na opisaną powyżej decyzję Wojewody (...) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty (...) z 8 lipca 2013 r., znak: (...) skarżąca zarzuciła obu wskazanym decyzjom naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy a to art. 7, 8, 9, 10 § 1, 28, 77, 80, 107 § li 3, 109 § 1 k.p.a. oraz mający wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego tj:

- art. 5 p.b. poprzez nie uwzględnienie jego treści w koniecznym zakresie chroniącym uzasadniony interes osób trzecich art. 88d ust. 1 i 2 p.b. poprzez nie uwzględnienie treści tego przepisu oraz brak działań w celu ustalenia, że rejon w jakim ma być realizowana inwestycja nie znajduje się w obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi i nie uwzględnienie uwarunkowań jakie z tego faktu wynikają W uzasadnieniu wywiedzionej skargi jej autorka zarzuciła brak przeprowadzenia w postępowaniu badań poprawności i skuteczności przyjętego rozwiązania co do odprowadzania wód opadowych oraz wymogów formalnych z tym związanych nie tylko pod kątem interesu właścicieli sąsiednich terenów, ale również z uwagi na położenie inwestycji w obszarze zagrożonym powodzią. Zdaniem skarżącej nie przeprowadzono także poprawnie postępowania w zakresie wykonania analizy zacieniania i przesłaniania tzw. "linii słońca" w związku ze znaczną rozbudową i nadbudową przedmiotowego obiektu Podnosząc brak zabezpieczenia interesu osób trzecich skarżąca podniosła, iż właściciel działki ew. (...) w obi. (...) w Z., którym jest M. J. ul. N., Z. nie został wskazany jako strona ani nie była zawiadomiona o postępowaniu pomimo, że jej nieruchomość styka się z działką na której ma być realizowana planowana inwestycja. Zdaniem skarżącej działka nr (...) w obr. (...) w Z. znajduje się poniżej działki inwestorów nr ew. (...) przy granicy z działką (...), opada w dół skarpa zajmująca cześć działki (...). Niżej działka (...) jest podmywana przez nurt potoku (...), którego brzegi nie mają umocnień. Jest więc według niej oczywiste że wody opadowe z terenu inwestycji spływać będą na działkę (...) i przepływać dalej do potoku. Wobec projektowanego nadmiernego zmniejszenia czynnej biologiczne powierzchni działki (...) oraz przyjętych nieodpowiednich rozwiązań dotyczących odprowadzania tych wód inwestycja rodzić będzie zagrożenie tak dla działki (...) M. J. jak i dla działki skarżącej, pod którą jest dalszy ciąg skarpy podmywanej z dołu przez potok (...). Ponadto M. W. podniosła, iż od strony zachodniej przedmiotowa działka nr. ewid. (...) obręb (...) przylega do skarpy potoku (...) i na planie zagospodarowania oznaczono w tym rejonie wykonanie muru oporowego. W decyzji organu I instancji nic niema na temat takiej budowli a także brak uzgodnienia z RZGW w N. Z uwagi na sąsiedztwo z. ciekiem wodnym takie rozwiązanie jest jej zdaniem konieczne z powodu zabezpieczenia skarpy tej działki od strony zachodniej oraz należącej do niej działki w przypadku występowania wód powodziowych i możliwości podmycia oraz naruszenia stabilności skarpy. Organ II instancji nie odniósł się należycie do tego zarzutu. Inwestycji nie uzgadniano z RZGW uznając, że budowa studni chłonnej nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Pominięto, że RZGW wykonało w minionym czasie Studium określające granice obszaru bezpośrednio zagrożonego powodzią dla terenów nieobwałowanych w zlewni (...) - które obejmuje też rejon potoku (...).

Skarżąca zarzuciła także, iż w postępowaniu nie poddano żadnemu badaniu uwarunkowań z tym związanych pomimo, że lokowany budynek jest w bezpośrednim sąsiedztwie skarpy opadającej w stronę potoku (...), którego nurt podmywa brzeg.

Skarżąca podkreśliła równocześnie, iż standardowa kubatura budynku mieszkalnego jednorodzinnego na tym terenie wynosi - 800,00 m3. Powstała rozbudowa to jakby trzy budynki mieszkalnego ( 3 x 800,00 m3 = 2400,00 m3 / tym samym powstanie spora kubatura -2424,12 m3 o powierzchni użytkowej -275,83 m2. Tak duża kubatura budynku będzie posiadała dach regionalny / dwuspadowy o dużym nachyleniu) co w konsekwencji spowoduje powstanie dużej powierzchni połaci dachowej Przy opadach atmosferycznych na terenie P. z takiej powierzchni będzie odprowadzona woda opadowa na teren działki inwestora i będzie to wymagało wybudowania odpowiedniej kanalizacji burzowej. Autorka skargi podniosła, iż według danych inżyniera instalatora powinno być 6 studni chłonnych dla kanalizacji burzowej przy tej wielkości budynku na działce inwestora. Natomiast w projekcie budowlanym zaprojektowano jedynie 2 studnie chłonne.

Niezależnie od tego skarżąca wskazała, iż w projektowanym budynku przewiduje się łącznie 9 pokoi mieszkalnych z łazienkami. Jej zdaniem zakładając iż dla 9 pokoi powinno być 9 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, a projektuje się tylko 4 bo jest mała działka budowlana / 2 miejsca postojowe w garażu należy traktować jako dla inwestora prywatne miejsca postojowe. W tej sytuacji brakuje łącznie 5 miejsc postojowych przy tej liczbie pokoi pod wynajem. Wielkość działki nie pozwała na sytuowanie więcej niż 4 miejsc postojowych. Budynek jest projektowany jako mały pensjonat a projekt jest zatytułowany jako " rozbudowa, nadbudowa i przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z pokojami noclegowymi pod wynajem ".

Tym samym w ocenie M. W. dla tak dużego obiektu nie jest możliwe usytuowanie niezbędnej ilości miejsc parkingowych na terenie inwestycji co nie tylko nie spełni określonych wymogów ale też rodzić będzie określone uciążliwości dla sąsiadów w tym skarżącej i innych, w tym M. J. mającej dom obok (ul. N.) które polegać będą na ustawianiu pojazdów jakie nie zmieszczą się na terenie inwestora na drodze i chodniku przy wjeździe do posesji skarżącej i sąsiadów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał m.in. inwestor spełnił wszelkie wymogi art. 35 ust. 1 p.b. oraz art. 32 ust. 4 p.b. oraz w przepisach wykonawczych do ustawy, celem uzyskania pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie organu II instancji analiza projektu budowlanego w niniejszej sprawie wykazała, że pozostaje on zgodny z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "(...)" zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Z. Nr (...) z dnia 31 marca 2011 r. Działka inwestycyjna położona jest bowiem na obszarze oznaczonym w planie symbolem 16.MN, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz 8 KDD. Ustalenia dla powyższych obszarów dopuszczają jako podstawowe przeznaczenie budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne lub usługi komercyjne jako wynajem pokoi dla turystów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych lub usługi hotelarskie, realizowane jako budownictwo pensjonatowe. Wojewoda przypomniał również, iż na działkach na których realizowana jest zabudowa pensjonatowa lub wynajem pokoi niezbędnym jest zapewnienie oprócz 2 miejsc postojowych jak dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dodatkowych 4 miejsc postojowych. W ocenie Wojewody przedmiotowa inwestycja spełnia wymagania planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem inwestor przewidział 6 miejsc parkingowych - 2 w garażu, oraz 4 miejsca postojowe zewnętrzne. Niezależnie od tego organ odwoławczy podkreślił, iż inwestor przedłożył wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie innych organów niezbędne dla wydania pozwolenia na budowę. Sama zaś inwestycja wbrew twierdzeniom skargi nie wymagała uzgodnienia z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej i nie obejmowała budowy murów oporowych. Na marginesie strona przeciwna do skarżącej podkreśliła, iż wyłącznym obowiązkiem RZGW, a nie inwestora jest zabezpieczenie skarp potoków przed osuwaniem się ziemi. Odnośnie pominięcia w sprawie jako strony właścicielki działki nr (...) tj. M. J. Wojewoda wskazał, iż ww. nieruchomość nie znalazła się w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym osobom będącym jej właścicielami nie przysługiwał przymiot strony postępowania.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody (...) z dnia 2 września 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty (...) z dnia 8 lipca 2013 r. na mocy której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi W. C. pozwolenia na budowę dla opisanej wcześniej inwestycji.

Skarga M. W. okazała się częściowo zasadna i jako taka zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty (...) naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.

W pierwszej kolejności należy jednak wskazać, iż niezasadny okazał się zarzut skarżącej dotyczący pominięcia przez organy właściciela działki nr (...) w obr. (...) w Z., którym jest M. J. Zgodnie z ugruntowanym w oststnim czasie orzecznictwem sądowoadministracyjnym tylko strona, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym ma prawo podnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08 wskazując, że "tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, - co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,- jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który działając w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.". (podobnie por. z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011 r., z. 2, poz. 23; z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1781/08; z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 277/10; z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 990/10; z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1024/11, LEX nr 1234209 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). A zatem, to nie skarżąca, a tylko M. J. mogłaby podnieść zarzut pominięcia jej w postępowaniu zakończonym w pierwszej instancji decyzją Starosty (...) z dnia 8 lipca 2013 znak (...). Podobnie w świetle ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla tego terenu inwestycji dopuszcza jako podstawowe przeznaczenie budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne lub usługi komercyjne jako wynajem pokoi dla turystów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych lub usługi hotelarskie, realizowane jako budownictwo pensjonatowe brak jest jakichkolwiek podstaw, aby organy architektury-budowlanej kierowały do uzgodnienia projekt decyzji w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Wymóg opinii właściwego dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w zakresie możliwości przeznaczenia terenu zagrożonego powodzią pod zainwestowanie przewidziano na gruncie przepisów regulujących kwestę zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie należy bowiem przypomnieć, iż przy uchwalaniu planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Dz. U. 2012.647 j.t.) ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy jego sporządzaniu. Sam zaś plan zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 wspomnianej ustawy uchwalany jest przez radę gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jako akt polityki wewnętrznej ustala ogólne warunki zagospodarowania przestrzennego wytyczając kierunki dla planowania miejscowego. W tym zakresie również dokument ten reguluje możliwość i ewentualny sposób zagospodarowania obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Zgodnie z treścią art. 11 pkt 6 lit. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium występuje o opinie dotyczące rozwiązań przyjętych w projekcie studium do dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej w zakresie w zakresie zagospodarowania obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Ustalenia studium w tym zakresie pozostają także więc wiążące dla organu planistycznego podczas uchwalania planu. Tym samym zgodność planu ze studium oznacza, iż nie może ten pierwszy odmiennie regulować możliwości sposobu zagospodarowania przestrzennego obszarów zagrożonych powodzią. Z uwagi na powyższe organy architektoniczo-budowlane nie miały podstaw, by w świetle ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "(...)" zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Z. Nr (...) z dnia 31 marca 2011 r. kwestionować możliwość zagospodarowania działki nr (...) zgodnie z wnioskiem inwestora.

Równocześnie jednak należy na obecnym etapie postępowania przyznać rację skarżącej, iż zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca nie zawierają przekonywującego uzasadnienia, iż projektowana inwestycja pozostanie w zgodzie z wymogami art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W tym zakresie wskazać należy, iż szczególne wymogi jakie powinien spełniać wniosek o pozwolenie na budowę oraz warunki jego skutecznego złożenia zostały określone w art. 32 p.b., przy czym kontrola realizacji wymienionych tam przesłanek należy do organu właściwego do wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W szczególności zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych (art. 34 ust. 2 p.b.). Nadto, stosownie do art. 35 ust. 1 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1)

zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

2)

zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3)

kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4)

wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Jak wynika z treści art. 35 ust. 4 p.b., tylko w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 p.b., właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Niespełnienie tych wymagań winno zatem skutkować wydaniem decyzji odmownej. Stosownie do art. 7 k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a.

Powyższe reguły procesowe znajdują zastosowanie na każdym etapie postępowania administracyjnego a to oznacza, że z ich stosowania nie jest zwolniony również organ odwoławczy. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że istota zasady dwuinstancyjności polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy w jej całokształcie przez dwa różne organy. Z chwilą wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia organu I instancji powstaje obowiązek traktowania postępowania przed organem II instancji jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie aktu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym równoważnym działaniu organu pierwszej instancji.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organy administracyjne nie wywiązały się należycie z obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Organy obu instancji nie odniosły się w sposób dostateczny do podnoszonego przez skarżącą zarzutu dotyczącego niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz nie wyjaśniły kwestii związanych z odprowadzeniem wód opadowych z terenu planowanej inwestycji do projektowanej kanalizacji deszczowej wraz z 1 studnią chłonną. Powyższy zarzut nie jest bezpodstawny jeśli, zważyć iż w związku z projektowaną inwestycją planuje się znaczne poszerzenie połaci dachowej z której woda ma być odprowadzona do projektowanej instalacji deszczowej, a z niej do tylko jednej studni chłonnej. Tymczasem stosownie do § 8 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.), projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287). Część opisowa powinna określać, między innymi, informację i dane o charakterze i cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi. Otoczenie danej inwestycji należy rozumieć jako taki teren, który graniczy z obszarem zainwestowania. Na tak rozumiane otoczenie projektowana inwestycja może nie mieć żadnego wpływu, ale może i tak zdarzyć się, że ten wpływ będzie wywierany. Obszar, na który dana inwestycja będzie wywierała wpływ to także obszar jej oddziaływania. Wywieranie wpływu na otoczenie może mieć miejsce już na etapie realizacji inwestycji, jak i na etapie późniejszego korzystania z wybudowanego obiektu.

Przenosząc te rozważania na niniejszą sprawę należy wskazać, że projekt budowlany przedmiotowej inwestycji nie zawiera żadnych informacji o wpływie projektowanej inwestycji na działki sąsiednie, w tym działkę skarżącej w kontekście nienaruszenia istniejących na gruncie stosunków wodnych. Powyższe nabiera tym bardziej na znaczeniu jeśli zważyć, iż w dołączonym do akt sprawy projekcie brak szczegółowego opisu parametrów technicznych projektowanej instalacji opadowej, a w szczególności studni chłonnej, co nie pozwala zweryfikować kwestii wydolności projektowanej instalacji. Studnia chłonna to urządzenie służące do odprowadzania wody opadowej lub wstępnie oczyszczonych ścieków do gruntu z oczyszczalni przydomowych. Woda, która jest zbierana do studni chłonnej infiltruje do gruntu przez dno i ściany boczne studni oraz warstwy żwiru odpowiedniej granulacji. Studnia chłonna bowiem nie posiada szczelnego dna. Tymczasem z oświadczenia uczestnika postępowania W. C. złożonego podczas rozprawy wynika, iż po pierwsze w terenie inwestycji istnieje już jedna studnia chłonna, a po drugie istniejąca jak i planowana studnia chłonna służyć będzie magazynowaniu wody opadowej w celu jej gospodarczego wykorzystania. W tym zakresie zachodzi więc istotna wątpliwość czy inwestor planuje budowę istotnie studni chłonnej czy też szczelnego zbiornika retencyjnego tzw. cysterny służącej do poboru wód opadowych. Równocześnie dołączony do dokumentacji projektowej plan zagospodarowania terenu inwestycji pomija zupełnie fakt, istnienia już na działce przedmiotowej instalacji, która jak wskazuje inwestor ma zastać połączona z nowoprojektowaną instalacją opadową. Mając na uwadze powyższe braki dokumentacji projektowej, wskazać ponownie należy, iż dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego jest gwarancją realizacji naczelnej zasady postępowania - zasady prawdy obiektywnej i ma bezpośredni związek z realizacją zasady praworządności, o której mowa w art. 6 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązuje art. 77 § 1 k.p.a. Równocześnie zarówno Wojewoda (...) jaki Starosta (...) nie wykazał należytej dbałość i staranność o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego z kolei wymaga art. 7 k.p.a.

Tym samym wskazane braki w ustaleniach stanu faktycznego sprawy obligowały organy administracyjne do nałożenia obowiązku uzupełnienia części opisowej i graficznej projektu zagospodarowania terenu o wpływ planowanej inwestycji na działki sąsiednie w kontekście zapewnienia dotychczasowego kierunku i natężenia spływu wód opadowych, a w razie uznania, że projektowana inwestycja może wpłynąć na dotychczasowy sposób spływu wód - część opisowa projektu zagospodarowania terenu powinna zawierać rozwiązania, które eliminowałyby tenże negatywny wpływ na otoczenie.

W tym kontekście dodatkowo należy także wskazać na § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, zgodnie z którym projekt architektoniczno-budowlany obiektu budowlanego powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową. Opis techniczny powinien w szczególności określać formę architektoniczną i funkcję obiektu budowlanego, sposób jego dostosowania do krajobrazu i otaczającej zabudowy oraz sposób spełnienia wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 p.b., układ konstrukcyjny obiektu budowlanego, kategorię geotechniczną obiektu budowlanego, warunki i sposób jego posadowienia oraz zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej oraz dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące, miedzy innymi, wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem wpływu obiektu budowlanego na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi, w tym glebę, wody powierzchniowe i podziemne oraz wykazać, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne ograniczają lub eliminują wpływ obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami.

W ocenie Sądu oceniając kompletność projektu architektoniczno-budowlanego organy administracji miały obowiązek także zbadania, czy projektowane zamierzenie inwestycyjne na działce nr (...) nie wpłynie na zastane stosunki wodne w obszarze oddziaływania inwestycji oraz ocenić czy przyjęte rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne wykazują ograniczenie lub eliminację takiego wpływu.

Innymi słowy w tej sprawie obowiązkiem organów było zbadanie, czy kompletnym jest projekt budowlany, który praktycznie pomijał kwestię wpływu projektowanej inwestycji na działkę sąsiednią w szczególności nienaruszalności istniejących stosunków wodnych. Organy uznały, że w tym zakresie spełnione jest kryterium kompletności, ale Sąd tego stanowiska nie podziela. Przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego określają tylko zakres projektu budowlanego, ale to organy administracji architektoniczno-budowlanej mają obowiązek dokonać zbadania, czy w danej sprawie, w związku z konkretną inwestycją i konkretnym ukształtowaniem terenu, projekt budowlany zawiera taką, a nie inną treść.

Należy również wskazać i na to, że pozwolenie na budowę wydawane jest wówczas, gdy dana inwestycja nie będzie miała negatywnego, niedopuszczalnego z mocy prawa, wpływu na tereny sąsiednie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie jest dopuszczalnym takie projektowanie obiektu budowlanego i przyjmowanie takich rozwiązań, które powodowałyby naruszanie prawnie chronionych interesów osób trzecich. Ochronie podlega prawo własności także właścicieli sąsiednich nieruchomości do terenu inwestycji. Zagadnienia ochrony interesów podmiotów, na które oddziałuje inwestycja objęta pozwoleniem na budowę, powinny być uregulowane w pozwoleniu na budowę (tak także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 318/09, opub. w LEX nr 602954). Wprawdzie wydanie pozwolenia na budowę nie wyklucza późniejszego wydawania decyzji na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne, ale nie jest to sytuacja pożądana, w której z jednej strony inwestor legitymujący się pozwoleniem na budowę zgodnym z prawem może realizować inwestycję, która będzie negatywnie oddziaływać na działkę sąsiednią i wywoływać szkody związane ze zmianą kierunku lub natężenia spływu wód lub innym szkodliwym działaniem w zakresie zmiany stanu wody. Wobec powyższych regulacji obowiązkiem organu administracyjnego, w pierwszym rzędzie było ustalenie i zbadanie, zagadnienia dotyczącego odprowadzania wód opadowych. W niniejszej sprawie organ I, jak i II instancji takiej oceny nie przeprowadził o czym świadczy uzasadnienie obu decyzji. W tym zakresie naruszono art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Te uchybienia dają już podstawę do stwierdzenia, że w sprawie naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Dostrzeżone braki postępowania, w ocenie Sądu, mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stąd też koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej.

Biorąc pod uwagę powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty (...) narusza prawo, sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., określając jednocześnie - na zasadzie art. 152 p.p.s.a. - że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana (pkt II sentencji wyroku). Podstawą uchylenia decyzji organu I instancji był nadto art. 135 p.p.s.a. który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i ta decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa, jej uchylenie stało się konieczne.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny winien wezwać inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej zgodnie z przedstawionymi powyżej uwagami i po jej uzupełnieniu ponownie ocenić jej kompletność oraz spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.