II SA/Kr 1383/16 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2241887

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2017 r. II SA/Kr 1383/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla.

Sędziowie WSA: Paweł Darmoń (spr.), Iwona Niżnik-Dobosz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi "F". Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 26 sierpnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r., nr (...) Starosta (...) orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku przy ul. (...) na działce nr (...) w miejscowości (...) gmina (...).

Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożył "F." Sp. z o.o., zarzucając naruszenie:

art. 2 ust. 2 i 3 w zw. z art. 217 k.p.a. poprzez bezpodstawne odmówienie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu,

art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali poprzez nieprawidłowe uznanie, ze poddasze zlokalizowane w budynku nie spełnia definicji "pomieszczenia przynależnego",

art. 8 k.p.a., art. 7 i 77 k.p.a., art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. (brak wskazania motywów jakimi kierował się organ.)

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. znak (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) na podstawie art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 217 § 2 pkt 1 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - dalej "k.p.a." - utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), to przepisy nakładające na organ administracji publicznej obowiązek urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego - normują co do zasady kwestie dotyczące postępowania poprzedzającego wydanie zaświadczenia, w tym rodzaje dokumentów, na podstawie których wydaje się zaświadczenie. Na gruncie niniejszej sprawy takim przepisem, w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. jest przepis art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Pojęcie samodzielności lokali mieszkalnych zdefiniowane zostało w art. 2 ust. 2 tej ustawy. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.

Jak stanowi art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.

Wbrew twierdzeniom zażalenia poddasze użytkowe nie może być uznane za pomieszczenie przynależne. Pod pojęciem "pomieszczenia przynależnego" należy bowiem rozumieć pomieszczenie, które w sensie funkcjonalnym nie stanowi "przestrzeni" przeznaczonej dla bezpośredniego zaspokajania "mieszkaniowych" potrzeb ludzi, lecz służyć może wyłącznie zaspokojeniu "innych potrzeb" danych osób, które korzystają z "samodzielnego lokalu mieszkalnego" o czym świadczy przykładowy katalog takich pomieszczeń (strych, piwnica, garaż, komórka). Kwestia zdefiniowania pojęcia "pomieszczenia przynależne", na gruncie ustawy o własności lokali doczekała się swojego miejsca w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym wskazuje się tezę, że pomieszczenia te, nie mają charakteru mieszkalnego, nie są one przeznaczone na pobyt stały ludzi i w związku z tym nie służą do bezpośredniego zaspokajania potrzeb mieszkalnych ludzi, lecz do zaspokajania innych potrzeb osób korzystających z samodzielnego lokalu mieszkalnego (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1479/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 719/12 i Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Bydgoszczy z dnia 9 lipca 2013 r. II SA/Bd 522/13).

Ma to konsekwencje tego rodzaju, że w związku z wydzieleniem już samodzielnego lokalu mieszkalnego nr (...) na parterze Inwestor miałby możliwość wydzielania jeszcze jednego samodzielnego lokalu mieszkalnego w budynku, zgodnie z definicją budynku jednorodzinnego zawartą w ustawie Prawo budowlane, ale wówczas poddasze użytkowe winno mieć zmienioną funkcję z użytkowej na nie nieużytkową, aby mogło być traktowane, jako pomieszczenie przynależne względnie być wskazane jako część wspólna budynku z której może korzystać każdy z przyszłych współwłaścicieli, a takiej zmiany nie dokonano.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że wbrew stanowisku wyrażonemu w treści zażalenia dopuszczalnym jest posiłkowe stosowanie przepisów właściwych dla prawa budowlanego, przy dokonywaniu wykładni przepisów ustawy o własności lokali, na co wskazuje m.in. redakcja przepisu art. 2 ust. 6 tej ustawy. Powołano w tym względzie również orzecznictwo sądów administracyjnych.

W konsekwencji w rozważanej sprawie nie było możliwe wydanie zaświadczenia w oparciu o dane które posiada organ I instancji i w oparciu o przedłożone dokumenty.

Opisane wyżej postanowienie Kolegium zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "F." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego tj.:

- art. 2 ust. 2 i 3 w zw. z art. 217 k.p.a. poprzez bezpodstawne odmówienie wydania w niniejszej sprawie zaświadczenia o samodzielności lokalu,

- art. 2 ust. 4 ustawy - o własności lokali poprzez nieprawidłowe uznanie, że poddasze zlokalizowane w budynku nie spełnia definicji "pomieszczenia przynależnego", o którym mowa jest w przedmiotowy przepisie,

- art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,

- art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niedokładne zbadanie materiału dowodowego, a także pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wynik sprawy,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, a także brak wskazania motywów jakimi kierował się organ odmawiając wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w przypadku, gdy lokal spełniał wszelkie warunki zawarte w ustawie - o własności lokali, jakie musi spełniać lokal samodzielny w rozumieniu art. 2 ust. 2 powyższej ustawy,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu I instancji, zamiast jego uchylenia.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Zaskarżone postanowienie dotyczyło wydania zaświadczenia, a zatem nie zostało wydane w typowym trybie postępowania administracyjnego, lecz na podstawie przepisów działu VII k.p.a. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do § 2 tego przepisu zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1)

urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2)

osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy przepisem, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. jest art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, zgodnie z którym spełnienie wymagań w zakresie samodzielności lokalu mieszkalnego stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Wymagania te zostały określone w definicji samodzielnego lokalu mieszkalnego, zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali: samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Z kolei art. 2 ust. 4 u.w.l. stanowi, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi".

Spór w niniejszej sprawie dotyczy możliwości zakwalifikowania poddasza jako "pomieszczenie przynależne" do lokalu mieszkalnego i w konsekwencji możliwości wydania zaświadczenia o samodzielności tak określonego lokalu. Taka właśnie była treść wniosku strony skarżącej z dnia 9 czerwca 2016 r., który zainicjował kontrolowane postępowanie.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały taką sytuację za niedopuszczalną.

Jak wynika z dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie zaświadczenia (k. 4 akt administracyjnych) na poddaszu oprócz balkonu znajdują się następujące pomieszczenia:

← holl

← garderoba

← łazienka

← aneks kuchenny

← salon

← pokój.

Łączna powierzchnia użytkowa to 45,53 m2. Natomiast lokal na parterze obejmuje:

← holl

← garderobę

← łazienkę

← aneks kuchenny

← salon

← pokój

- o łącznej powierzchni użytkowej 58,43 m2.

Nie ulega wątpliwości, że tak zorganizowane poddasze jest przygotowane do pełnienia funkcji mieszkalnej, podobnie jak lokal znajdujący się na parterze, do którego poddasze miałoby przynależeć. Trudno wyobrazić sobie inną funkcję w miejscu, gdzie przygotowano aneks kuchenny, łazienkę i garderobę. Wprawdzie poddasze zajmuje nieco mniejszą powierzchnię, niemniej organizacja obu tych kondygnacji jest do siebie zbliżona.

Weryfikując tak zorganizowane poddasze w świetle cytowanej wyżej definicji pomieszczenia przynależnego należy wskazać, że wyliczenie znajdujące się w końcowej części art. 2 ust. 4 u.w.l. (piwnica, strych, komórka, garaż) jest wyliczeniem przykładowym, na co wskazuje użycie sformułowania "w szczególności". Jednakże wyliczenie to wyraźnie wskazuje, że cecha przynależności do lokalu wyklucza sytuację, w której pomieszczenie przynależne będzie pełniło tę samą funkcję co lokal podlegający wyodrębnieniu - w tym akurat przypadku funkcję mieszkalną. Pomieszczenia przynależne muszą mieć charakter służebny względem lokalu mieszkalnego, mają służyć bardziej komfortowemu korzystaniu z lokalu mieszkalnego, który i bez takich pomieszczeń nadawałby się do zamieszkania. Wyodrębnione fizyczne (choć nie prawnie) miejsca do przechowywania samochodu (garaż), czy też innych rzeczy (piwnica, strych, komórka) niewątpliwie czynią mieszkanie wygodniejszym i ułatwiają korzystanie z funkcji mieszkalnej. Cechy takiej nie ma w żadnym wypadku lokal stanowiący w pełni wyposażone mieszkanie, który w świetle art. 2 ust. 2 u.w.l. mógłby zostać wyodrębniony jako samodzielny lokal mieszkalny.

Odnosząc się w tym zakresie do zarzutów skargi należy zgodzić się, że "ustawodawca jednoznacznie przesądził, że "pomieszczeniem przynależnym" może być także inne pomieszczenie niż piwnica, strych, komórka czy też garaż". Nie można jednak podzielić wniosku, że wobec jedynie przykładowego wskazania pomieszczeń przynależnych do tej kategorii można zaliczyć każde pomieszczenie, bez względu na jego funkcję. Wbrew bowiem stanowisku skarżącej spółki z wykładni art. 2 ust. 4 u.w.l. wynika, że pomieszczenie przynależne powinno różnić się od wyodrębnianego lokalu mieszkalnego, do którego przynależy. Ze względu na status części składowej odrębnej nieruchomości i pełnioną funkcję "służebną" względem lokalu mieszkalnego musi wykazywać pewną odrębność od lokalu mieszkalnego, właśnie w zakresie funkcji (sposobu wykorzystania).

W świetle powyższego należało uznać zaskarżone postanowienie za prawidłowe, choć częściowo błędnie uzasadnione. Ma bowiem rację skarżący twierdząc, że wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nie spowodowałoby, iż w niniejszej sprawie powstałby budynek mieszkalny wielorodzinny, a także, że wcześniejsze wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego na parterze bez lokalu przynależnego nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej wydania nowego zaświadczenia dotyczącego tego lokalu wraz z pomieszczeniem przynależnym. W istocie powoływanie się przez organ na przepisy prawa budowlanego było zbędne, co jednak nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż argumentacja wykluczająca uznanie poddasza za pomieszczenie przynależne do lokalu znajdującego się na parterze jest prawidłowa i wystarczająca.

Całkowicie pozbawione podstaw są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - art. 8, art. 7 i art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 oraz art. 138 § 1 pkt 1. Zaskarżone postanowienie zawiera wyczerpującą argumentację pozwalającą ocenić je, jako prawidłowe w świetle przepisów ustawy o własności lokali oraz kodeksu postępowania administracyjnego.

Z kolei powoływanie się w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2017 r. na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. wydanego w sprawie II SA/Kr 1266/16 nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, ponieważ wbrew stanowisku skarżącego stan faktyczny tamtej sprawy był odmienny od sprawy niniejszej, a w cytowanym fragmencie uzasadnienia wyroku w żaden sposób nie wypowiedziano się na temat możliwości uznania poddasza mieszkalnego za pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego znajdującego się na parterze - co jest istotą sporu w niniejszej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę skargę w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.