Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1443464

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 5 marca 2014 r.
II SA/Kr 1/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska.

Sędziowie WSA: Kazimierz Bandarzewski, Waldemar Michaldo (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję nr (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 listopada 2013 r., znak: (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 30 stycznia 2013 r. znak: (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał M.B. i C.B. rozbiórkę, na własny koszt samowolnie wybudowanego na działce ewidencyjnej numer (...), położonej w miejscowości P., tymczasowego obiektu budowlanego, wykorzystywanego na cele gospodarcze o wymiarach rzutu poziomego 4,80 x 3,30 m (powierzchnia zabudowy ok. 15,84 m2), od strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1023 z późn. zm.) i oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce ewidencyjnej nr (...), przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego, wykorzystywanego na cele gospodarcze z równoczesnym zobowiązaniem inwestora i właściciela ww. obiektu budowlanego - M.B. i C.B. do przedłożenia w terminie do dnia 15 listopada 2012 r. dokumentów i opracowań umożliwiających legalizację ww. obiektu budowlanego.

Organ podkreślił, że adekwatnie do treści art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane - sankcja określona w ust. 1 ww. artykułu, stanowiącego, iż właściwy organ nakazuje (...) w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę-znajduje zastosowanie w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3-a mianowicie nie przedłożenia określonych w postanowieniu wydanym w trybie art. 48 ust. 3 dokumentów i opracowań.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zaznaczył, iż z analizy niniejszego artykułu wynika jednoznacznie, że w wyniku uchybienia terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa 1 zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.

Wobec powyższego, w związku z bezskutecznym upływem terminu określonego w ww. postanowieniu i nie przedłożeniu do dnia 15 listopada 2012 r. żądanych dokumentów i opracowań, organ nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w oparciu o uwarunkowania określone w art. 48 ust. 1 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł C.B.

Autor odwołania podniósł, że organ po raz drugi nakazał mu rozbiórkę kurnika wybudowanego na działce nr (...) pomimo, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 1 sierpnia 2003 r. uchylił wcześniejszą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwzględnieniem obecnie obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

C.B. podniósł, że art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż właściwym organem do oświadczenia zgodności rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego o tzw. "kurnik" z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest organ właściwy w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a nie organ nadzoru budowlanego. Odwołujący zarzucił, że organ I instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego stanu faktycznego.

Odwołujący się podniósł nadto, że Urząd Gminy w Ł. stwierdził, że rozbudowa istniejącej stodoły na działce nr (...) jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. Nietrafne jest zatem uzasadnienie organu o niezgodności rozbudowanej części budynku gospodarczego z ustaleniami ww. planu. Nadto skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu decyzji organ posługuje się definicją "obiekt" bez dalszego precyzyjnego uściślenia. Tymczasem jest to część obiektu budowlanego powstała w wyniku rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego.

Zdaniem odwołującego nietrafne jest także uzasadnienie naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszcza się usytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, lecz nie mniej niż 1,5 metra (faktyczna odległość to 2,0 metry) jeżeli w projekcie zabudowy i 2 zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości miedzy projektowaną zabudową, a istniejącymi lub projektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Uzyskanie pisemnej zgody nie jest wymagane. Odwołujący podniósł, że w trybie postępowania administracyjnego nie zostało wykazane, by działka sąsiednia nr (...) była działką budowlaną, a zatem by zachowanie odległości, o których mowa wyżej było wymagane. Nie wykazano również w jakiej odległości od stodoły znajduje się najbliżej położony budynek.

Rozpoznając powyższe odwołanie, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. decyzją z dnia 6 listopada 2013 r. znak: (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania wyjaśniając, że w dniu 19 lipca 2001 r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny na działce nr (...) w miejscowości P. W toku tych czynności ustalił, że na ww. działce M.B. i C.B. samowolnie wykonali rozbudowę budynku gospodarczego poprzez wykonanie dobudówki z przeznaczeniem na kurnik. Kurnik ten posiada konstrukcję drewnianą szkieletową. Pokryty jest dachem jednospadowym i blachą ocynkowaną. Posadowiony jest bezpośrednio na gruncie za pomocą dwóch filarów z kamienia, a częściowo na płazach drewnianych. Wymiary tego kurnika w rzucie poziomym wynoszą 4,80 x 3,30 metra. Ustalono, że obiekt ten wykonany został w czerwcu 2001 r. i w obiekcie tym przetrzymywane jest ptactwo domowe.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przypomniał, że w dniu 25 lipca 2001 r. organ I instancji wydał na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane decyzję znak: (...), którą nakazał C.B. rozbiórkę przedmiotowego kurnika. W wyniku wniesionego odwołania (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 sierpnia 2003 r. znak: (...) uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 551/08 oddalił skargę wniesioną na ww. decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 sierpnia 2003 r.

Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 października 2003 r. znak: (...) nakazał rozbiórkę przedmiotowego kurnika. Decyzja ta została uchylona przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 lutego 2010 r. znak: (...). Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że za pismem z dnia 19 sierpnia 2011 r. znak: (...), Urząd Gminy Ł. przesłał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzony dla działki nr ewid (...). w miejscowości P. Z treści powołanego aktu prawa miejscowego wynika, iż ww. nieruchomość jest położona w konturach oznaczonych w MPZP symbolami: F315 RD (tereny rolne przeznaczone do zalesienia), F143 RP (tereny użytków rolnych) i 5-OW2 (strefa obserwacji archeologicznej).

Następnie organ II instancji przypomniał, iż w dniu 4 lipca 2012 r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadził ponownie kontrolę na działce nr ewid. (...) w trakcie której stwierdzono, iż na ww. działce do istniejącego budynku gospodarczego (od ok. 1910 r.) dobudowano obiekt gospodarczy częściowo na fundamencie - wg oświadczenia Pana B. - kamiennym, o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym o wymiarach w rzucie poziomym ok. 4,80 x 3,30 m. Obiekt przeznaczony został na cele gospodarcze. Ustalono, że obiekt ten wybudowano w 2001 r. Inwestorzy M.B. i C.B. - przystępując do budowy tego budynku nie posiadali pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia. Dodano, że obiekt według oceny wizualnej i oświadczenia inwestora jest niepołączony z gruntem. Od strony północnej obiekt posadowiono na słupach kamiennych.

W dalszej części uzasadniania omawianej decyzji organ odwoławczy podkreślił m.in., iż postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. znak: (...) organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na M.B. i C.B. obowiązek przedłożenia wymienionych w tym postanowieniu dokumentów w terminie do 15 listopada 2012 r. Ponadto organ II instancji zaznaczył, iż postanowieniem nr (...) z dnia 21 sierpnia 2013 r., (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z oględzin działki nr (.....]

Uzupełniony materiał 4 dowodowy wpłynął do organu w dniu 18 września 2013 r.

Rozpoznając przedmiotową sprawę, organ odwoławczy stwierdził, że tymczasowy obiekt budowlany wykorzystywany na cele gospodarcze zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, stanowi budowlę, która jest jednym z obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 1 ww. ustawy. Przepis art. 28 stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie przepisy art. 29-31 ustawy Prawo budowlane nie zwalniają inwestorów z obowiązku określonego w art. 28 ww. ustawy.

W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy ustalił, iż na realizację przedmiotowego obiektu wymagane jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem M.B. i C.B. posadowili kurnik bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Powyższe potwierdzili oświadczeniem złożonym w dniu 19 lipca 2007 r. w trakcie wizji-oględzin w terenie, po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Inwestorzy oświadczyli, że na wykonanie tego kurnika nie posiadali pozwolenia ani też nie dokonywali zgłoszenia w Starostwie budowy tego obiektu.

W dalszej części uzasadnienia organ, powołując się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 302/08, wskazał, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego oceniany jest jako najsurowszy sposób likwidacji skutków samowoli budowlanej, który powinien mieć zastosowanie w ostateczności, w sytuacjach, kiedy niemożliwe jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Zanim ta najbardziej dolegliwa sankcja za naruszenie przepisów prawa budowlanego zostanie zastosowana, organ winien wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo i w pierwszej kolejności sięgać do łagodniejszych niż nakaz rozbiórki form reagowania na samowolę budowlaną. Zgodnie z powyższym, w myśl art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał inwestorom przedłożenie do dnia 15 listopada 2012 r. wymienionych w nim dokumentów. Organ zaznaczył, że termin przedstawienia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy jest terminem procesowym (instrukcyjnym), którego ustawodawca nie określił, pozostawiając to wydającemu postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym należy przyjąć, że termin ten, jeżeli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony może być przedłużony, tak aby umożliwić stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku. W ocenie organu odwoławczego wyznaczony przez organ I instancji 5 termin przedłożenia dokumentacji określonej w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zapewniał inwestorom realną możliwość spełnienia obowiązków nałożonych ww. postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych. Na marginesie organ zaznaczył, że Państwo B. nie złożyli wniosku w przedmiocie przedłużenia powyższego terminu.

Zdaniem więc (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. z uwagi na fakt, iż Państwo B. nie uczynili zadość nałożonemu obowiązkowi, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie określonym w art. 48 ustawy oraz poczynił wystarczające ustalenia dające podstawę do orzeczenia rozbiórki samowolnie wybudowanego tymczasowego obiektu budowlanego, wykorzystywanego na cele gospodarcze.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł C.B.

Skarżący podniósł, że kurnik został wykonany w trybie pilnym na skutek wyższej konieczności życiowej. Wyjaśnił, że związku z chorobą otrzymał rentę II grupy, która nie wystarczała na utrzymanie rodziny. Postanowił więc wystawić kurnik. Do przydomowej hodowli zakupił 10 sztuk piskląt indyka, 7 sztuk kurcząt brojlerów, parę królików oraz owcę Gagnię). Pomysł okazał się bardzo dobry. Na koniec listopada otrzymał ok. 200 kg bardzo zdrowego mięsa.

Skarżący podniósł, że budując kurnik, nie naruszył prawa własności i uprawnień osób trzecich, ani nie naraził Skarb Państwa na koszty, ponieważ nie wystąpił o zapomogę. Podniósł, że gmina Ł. trzykrotnie wydała błędne informacje odnośnie jego gospodarstwa, dokonując odmowy wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, tłumacząc decyzję nieaktualną rezerwą terenu dla przyszłościowej linii 400 KV i twierdząc, że działka nr (...) (droga dojazdowa) do posesji, jest działką prywatną i Gmina nie może ułożyć na niej asfaltu, a także tym, że działka nr (...) w miejscowości P. jest terenem rolnym z przeznaczeniem do zalesienia.

Skarżący podniósł, że sprawa toczy się nie tylko o wyburzenie kurnika, lecz o wyrugowanie go z jego własności, na co liczy właściciel działki sąsiedniej W.B.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie zakwestionowano decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 203 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 3 października 2013 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego wykorzystywanego na cele gospodarcze.

Wyjaśnić należy, że przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane wprowadza ogólną zasadę nakładająca na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na realizację obiektów budowlanych i wykonywania robót budowlanych. Wyjątki od tej zasady przewidziane zostały w art. 29 i art. 30. Przepisy te (art. 29 i art. 30) zawierają zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, które zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustalił, że obiekt budowalny objęty nakazem rozbiórki w przedmiotowej sprawie nie spełnia kryteriów pozwalających na zaliczenie go do którejś z kategorii wskazanej w ww. przepisach. Innymi słowy, że do jego wybudowania 7 konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę.

Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, w szczególności z protokołów oględzin przeprowadzonych na nieruchomości skarżących w dniach (...) 2001 r. oraz 4 lipca 2012 r. oraz w dniu 13 września 2013 r. wynika, że do istniejącego budynku gospodarczego dobudowali oni obiekt gospodarczy posadowiony bezpośrednio na gruncie za pomocą dwóch filarów z kamienia, a częściowo na płazach drewnianych, o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym o wymiarach w rzucie poziomym ok. 4,80 x 3,30 m. Obiekt ten przeznaczony został na cele gospodarcze (kurnik). Ustalono, że obiekt ten wybudowano w 2001 r.

Organy prawidłowo zakwalifikowały ww. obiekt budowlany jako tymczasowy obiekt budowlany. Jak bowiem stanowi art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowalny nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Z powyższej definicji wynika, że ustawodawca zaliczył tymczasowy obiekt budowlany do ogólnej kategorii obiektów budowlanych, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowalne. Zgodnie z tym przepisem przez obiekt budowlany należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury.

W myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane budowa tymczasowego obiektu budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia zamiaru jego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, o ile inwestor określi w zgłoszeniu termin jego rozbiórki lub przeniesienia. Rozbiórka lub przeniesienie obiektu musi nastąpić nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Obiekt budowlany, z którym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie (kurnik) niewątpliwie spełniałby kryteria tymczasowego obiektu budowlanego - na wybudowanie którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, tylko zgłoszenie - gdyby jego funkcjonowanie zostało przewidziane na okres mniejszy niż 120 dni. Z uwagi jedynak na to, iż obiekt ten powstał w 2001 r., a zatem istnieje dłużej niż 120 dni, to jako obiekt tymczasowy (nietrwale związany z gruntem) wymagał również uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z 8 zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem-właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z treścią ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie z ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przepis ust. 5 stanowi natomiast, że przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. znak: (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. działając na podstawie ww. art. 48 ust. 2 nałożył na M.B. i C.B. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 15 listopada 2012 r. następujących dokumentów i opracowań: zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; zaświadczenia o wpisie osoby sporządzającej projekt budowlany, w drodze 9 decyzji do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualny na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Na marginesie zaznaczyć należy, że powyższym postanowieniem organ (w pkt I) wstrzymał także roboty budowlane, co uznać należy za nieprawidłowe, bowiem jak ustalono przedmiotowy obiekt budowlany powstał w 2001 r., a zatem żadne roboty budowlane na dzień wydawania postanowienia nie były prowadzone.

Wskazać dalej należy, że termin zakreślony w ww. postanowieniu tj. dzień 15 listopada 2012 r. był, w ocenie Sądu, terminem na tyle długim, iż umożliwiał skarżącemu realne zgromadzenie żądanej dokumentacji. Nawet jednak w sytuacji gdyby z jakiś względów okazał się on dla skarżącego zbyt krótki, skarżący mógł wystąpić o jego przedłużenie. Jak słusznie zauważył organ, termin ten jest terminem procesowym, a zatem może być przedłużany, czy zawieszany przez organ w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. Termin zakreślony w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2012 r. upłyną jednak bezskutecznie. Skarżący nie wystąpił także o jego przedłużenie. Z oświadczenia jakie skarżący złożył na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. wynika, że powodem dla którego nie przedłożył żądanej dokumentacji była uzyskana przez niego informacja, iż opłata legalizacyjna za wybudowany kurnik wyniosłaby 25 tysięcy zł.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że decyzja o nakazie rozbiórki wydana w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane ma charakter decyzji związanej. Przepis ten posługuje się bowiem określeniem "organ nakazuje". Oznacza to, że w razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48, a następnie nie wywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Op 271/12).

Wydając decyzję o nakazie rozbiórki organ nie może zatem kierować się uznaniem administracyjnym. Zarówno organ, jak i Sąd, nie są uprawnione do oceny celowości i racjonalności funkcjonowania budynku, który powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Sąd dostrzega, że prowadzona przez skarżącego hodowla kur i innych zwierząt w wybudowanym kurniku, wpływa na poprawę jego trudnej, jak podaje skarżący, sytuacji materialnej i pozwala na uniknięcia korzystania z pomocy społecznej, jednakże jak wskazano powyżej, o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, niezależnie od subiektywnego przekonania strony, organu czy też Sądu o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej.

Na końcu wskazać należy, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane przesądzone zostało ponadto w wyroku, jaki zapadł w przedmiotowej sprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 551/08. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 sierpnia 2003 r. nr (...), którą organ uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z 25 lipca 2001 r. znak: (...) orzekającą o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyroku tym Sąd przesądził, że w niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 48 w nowym brzmieniu tj. wprowadzonym przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 ust. 2 ww. ustawy do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź pomimo wznieconego sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy wprowadzone tą ustawą. Zmiana wprowadzona powołaną ustawą spowodowała odejście od bezwzględnego nakazu rozbiórki i wprowadziła w ust. 2 art. 48 możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanego albo będącego w budowie obiektu lub jego części w przypadku gdy budowa pozostaje w zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz gdy nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowalnych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Podsumowując, stwierdzić należy, że stan faktyczny niniejszej sprawy ustalony na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy został przez organy nadzoru budowlanego prawidłowo wyjaśniony, a ustalenia organów zostały dokonane zgodnie z treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Podkreślić raz jeszcze należy, że skoro inwestor wbrew treści art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zrealizował budowę obiektu budowlanego bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r., organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki. Organ nie ma bowiem prawnej możliwości dokonania legalizacji wykonanych robót budowlanych, gdy inwestor nie wykona obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej tj. nie przedłoży wymaganych dokumentów i nie uiści opłaty legalizacyjnej. Na marginesie należy zauważyć, iż w trakcie rozprawy przed Sądem skarżący sam przyznał, iż nie przedłożył żądanej przez organ nadzoru dokumentacji, gdyż uzyskał informację, iż opłata legalizacyjna wyniesie go 25.000 zł. Odnosząc się z kolei do przedłożonej przez skarżącego na rozprawie dokumentacji to nie wpływa ona w żaden sposób na zmianę przedstawionej powyżej przez Sąd oceny prawnej sprawy. W szczególności podkreślić należy, iż przedłożona przez C.B. kopia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Wójta Gminy Ł. z dnia 22 listopada 1996 r. oraz z tej samej daty postanowienie tego samego organu dotyczą całkowicie innych zamierzeń inwestycyjnych niż rozpoznawana w niniejszej sprawie samowola budowlana.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.