Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1426853

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 13 listopada 2013 r.
II SA/Ke 913/13
Reguły kolizyjne dotyczące stosowania przepisów odnośnie rozpoczętych kadencji organów samorządu terytorialnego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak.

Sędziowie WSA: Jacek Kuza (spr.), Sylwester Miziołek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia (...) nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Uchwałą nr (...) z dnia (...) Rada Gminy stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego A W wybranego do Rady Gminy w okręgu wyborczym nr 6, wskutek braku prawa wybieralności. Jako podstawa prawna przedmiotowej uchwały wskazany został art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1591 z późn. zm.) w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy, dalej przepisy wprowadzające Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 z późn. zm.) oraz art. 190 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów, sejmików województw, dalej Ordynacja wyborcza (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 z późn. zm.).

W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że radny A W wybrany w wyborach samorządowych przeprowadzonych w dniu 21 listopada 2010 r., prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia (...) w sprawie o sygn. akt (...) został skazany za przestępstwo z art. 226 k.k., co stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, z przyczyn określonych w art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej. Radny bowiem utracił prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze), które zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy przysługuje osobie mającej prawo wybierania do danej rady. Przed podjęciem uchwały Rada stosownie do treści art. 190 ust. 3 Ordynacji wyborczej umożliwiła radnemu złożenie wyjaśnień. Uzasadniając podstawę prawną uchwały Rada Gminy powołała przepis art. 16 ust. 3 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy stanowiący, że do nowych przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 (tekst jedn.: ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy) weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z załączonego do akt sprawy protokołu z obrad XXX sesji Rady Gminy odbytej w dniu (...) wynika, że uchwała w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego A W została przyjęta większością głosów: za jej przyjęciem głosowało 7 radnych, przeciw było 3 radnych, wstrzymał się od głosu 1 radny.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a wniesionej 16 października 2013 r. do Rady Gminy, A W wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy nr (...) z dnia (...) w całości.

Skarżący zarzucił uchwale Rady Gminy z dnia (...) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 16 ust. 3 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy, w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1, w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 4 Ordynacji wyborczej poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie uchylona z dniem wejścia w życie przepisów wprowadzających Kodeks Wyborczy - Ordynacja wyborcza, a tym samym przepisy art. 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 3, które mówią o tym, że mandat radnego ulega wygaśnięciu w przypadku utraty prawa wybieralności w razie skazania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - podczas gdy w niniejszym przypadku w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia (...), sygn. akt (...) oraz Sądu Okręgowego z dnia (...) skazującego go za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k., w dniu, w którym wyrok ten uprawomocnił się, miały zastosowanie przepisy ustawy z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy, co wynika z literalnego brzmienia ówcześnie obowiązujących przepisów art. 1 w zw. z art. 10 pkt 2, w zw. z art. 16 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy. W związku z tym na podstawie art. 11 § 2 pkt 1 w zw. z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego w czasie wydania prawomocnego orzeczenia nie miała prawa wybieralności osoba skazana prawomocnym wyrokiem, ale tylko na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Ponieważ skarżący A W został skazany jedynie na karę grzywny, jego mandat nie wygasł.

W uzasadnieniu skargi podano, że pozbawienie skarżącego mandatu radnego w sytuacji, gdy jedynym dowodem, który spowodował skazanie A. W było słowo przeciwko słowu, a przeciwko Wójtowi toczyły się wskazane w uzasadnieniu skargi postępowania karne - było odwetem Wójta za to, że skarżący kontestował poczynania Wójta, który źle zarządzał Gminą. Pozbawienie mandatu radnego będącego w opozycji do Wójta jest w tej sytuacji skrajnym przykładem kneblowania ust. radnemu.

Skarżący podniósł też, że do jego skazania doszło mimo tego, że w orzecznictwie nadal panuje brak zgody odnośnie sposobu wypełnienia znamion czynu z art. 226 § 1 k.k., o czym świadczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2006 r., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II KK 176/09 oraz uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I KZP 8/12.

Zdaniem skarżącego, zaskarżona uchwała powinna być wydana w oparciu o stan prawny istniejący w chwili zaistnienia zdarzenia będącego podstawą do jej wydania, tj. w dniu 20 listopada 2012 r., kiedy wydany w jego sprawie wyrok stał się prawomocny, a nie w dniu (...), jak to błędnie podano w zaskarżonej uchwale. Rada Gminy zapomniała przy tym, że w dniu 20 listopada 2012 r. nie obowiązywał dodany po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2012 r. przepis art. 16 ust. 2a przepisów wprowadzających kodeks wyborczy (który przewidywał, że do kadencji między innymi organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe), gdyż zaczął on obowiązywać dopiero w dniu 27 grudnia 2012 r. W tym stanie prawnym, gdy po wyroku TK obowiązywał tylko ustęp 3 i 4 art. 16 p.w.k.w., skarżący powołał się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 87/12, w którym przyjęto, że próba objęcia zakresem dyspozycji art. 16 ust. 4 p.w.k.w. nie tylko przedterminowych wyborów, o których mowa wprost w tym przepisie, ale także stwierdzania wygaśnięcia mandatu, stanowiłaby wyraz nieuprawnionej rozszerzającej wykładni tego przepisu, stanowiącego obecnie ewidentny wyjątek od zasady bezpośredniego działania kodeksu wyborczego. W konsekwencji takiego poglądu, w dniu 20 listopada 2012 r., tj. w dniu wydania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, którym skazano A W na karę grzywny, prawo nie przewidywało wygaśnięcia mandatu skarżącego z mocy prawo. W tym czasie bowiem należało stosować obowiązujące w dniu zaistnienia ww. zdarzenia przepisy Kodeksu wyborczego, który po myśli art. 11 § 2 pkt 1 nie przewiduje wygaśnięcia mandatu radnego z mocy prawa w wyniku skazania prawomocnym wyrokiem na karę grzywny, lecz tylko i wyłącznie w wypadku skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub publiczne przestępstwo skarbowe. Dlatego wyrok, który w sprawie zapadł nie mógł stanowić podstawy wygaśnięcia mandatu radnego A W.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W nawiązaniu do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że wątpliwości prawne istniejące przed wejściem w życie noweli Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy, zostały wystarczająco wyjaśnione w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że do będącej w toku kadencji zastosowanie znajduje Ordynacja wyborcza. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012 r., II OSK 1501/12, Lex nr 1219249, z którego wynika między innymi, że prezentowana wykładnia jest zgodna z ukształtowanym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego modelem prawa wyborczego, zgodnie z którym reguły według których zostały przeprowadzone wybory na daną kadencję, obowiązują do końca tej kadencji. Oznacza to, że wszystkie zdarzenia danej kadencji oceniane są według reguł prawa wyborczego obowiązujących w czasie wyborów tej kadencji. Takie rozważania prowadzą do konstatacji, że do zmian w składach rad gmin, rad powiatów i sejmików województw kadencji 2010-2014 mają zastosowanie przepisy ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W związku z tym zarzut skargi należy uznać za całkowicie niezasadny, podobnie jak żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.

W piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. A W wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na toczące się z jego skargi postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym (sygnatura akt...), o stwierdzenie niezgodności art. 226 § 1 k.k. z Konstytucją RP w zakresie, w jakim przepis ten penalizuje znieważenie funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej dokonane niepublicznie. Wyjaśnił, że skarga ta została przyjęta do rozpoznania w dniu 23 października 2013 r. zaś rozstrzygnięcie sprawy będzie miało prejudycjalny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu (...) wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania został oddalony.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 cyt. ustawy).

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a., w art. 147 § 1 stanowi, że uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 (tekst jedn.: akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akt organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inny niż określony w pkt 5, podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej), sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Nieuwzględnienie skargi powoduje natomiast jej oddalenie (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest ocena prawidłowości uchwały Rady Gminy M Nr (...) z dnia (...) w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego A W, która to uchwała została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1591 z późn. zm.) w zw. z art. 16 ust. 3 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy oraz art. 190 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 4 Ordynacji wyborczej. Ze względu na to, że zasadniczy zarzut skargi dotyczył błędnego zastosowania wymienionych w tej uchwale przepisów, na wstępie należało wyjaśnić tę kwestię, gdyż determinowała ona również ocenę, czy przy wnoszeniu skargi zostały zachowane wymogi formalne.

Zasygnalizowany zarzut skargi sprowadzał się do twierdzenia, że w związku z wydaniem w dniu 20 listopada 2012 r. prawomocnego wyroku skazującego A W za przestępstwo powodujące wygaśnięcie mandatu radnego, zastosowanie miały w sprawie przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy, dalej Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21/2011 poz. 112 z późn. zm.), a nie przepisy Ordynacji wyborczej. Wniosek taki miał przy tym wynikać z literalnego brzmienia obowiązujących w dacie 20 listopada 2012 r. przepisów art. 1 w zw. z art. 10 pkt 2, w zw. z art. 16 przepisów wprowadzających kodeks wyborczy. Konsekwencją tego miało natomiast być stosowanie w zakresie przyczyn wygaśnięcia mandatu radnego - względniejszych w sytuacji skarżącego - przepisów Kodeksu wyborczego, zamiast Ordynacji wyborczej. Z takim zarzutem nie można się jednak zgodzić.

Zagadnienia międzyczasowe wynikłe z wejścia w życie z dniem 1 sierpnia 2011 r. Kodeksu wyborczego, zostały uregulowane w przepisach wprowadzających Kodeks wyborczy. Kwestię reżymu prawnego regulującego zagadnienia związane z wyborami i następującą po nich kadencją ustawodawca określił w art. 16. Przepis ten w pierwotnym brzmieniu stanowił, że:

- "ust. 1. Ustawę wymienioną w art. 1 (tekst jedn.: Kodeks wyborczy) stosuje się do wyborów zarządzonych po dniu jej wejścia w życie oraz kadencji rozpoczętych po przeprowadzeniu tych wyborów.

- ust. 2. Do wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie ustawy wymienionej w art. 1 stosuje się przepisy dotychczasowe.

- ust. 3. Do nowych przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

- ust. 4. Do przedterminowych wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe."

W świetle tej regulacji nie ulegało wątpliwości, że intencją ustawodawcy było poddanie nowym regułom wyborów zarządzonych dopiero po dniu wejścia w życie Kodeksu wyborczego oraz kwestii, które mogły się pojawić w czasie kadencji rozpoczętych po przeprowadzeniu takich wyborów.

Jednak Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. K 9/11 stwierdził, że art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy przez to, że uzależnia reżim prawny wyborów od terminu ich zarządzenia, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Analiza rozstrzygnięcia Trybunału, a zwłaszcza jego uzasadnienia jednoznacznie wskazuje jednak na to, że Trybunał Konstytucyjny opowiada się za wcześniej już wypowiadaną regułą stosowania nowych przepisów prawa wyborczego dopiero do wyborów zarządzonych po dacie wejścia w życie tych przepisów, z odpowiednim vacatio legis i jedynie w odniesieniu do kadencji rozpoczętych po przeprowadzeniu takich wyborów. Po wskazanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego w obrocie prawnym pozostały regulacje art. 16 ust. 3 i 4 p.w.k.w. dotyczące nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta), przeprowadzanych w trakcie kadencji, stanowiąc, że stosuje się do nich przepisy ordynacji wyborczej. Skoro do tych wyborów stosuje się prawo dotychczasowe to także do zdarzeń prawnych determinujących przeprowadzenie tych wyborów, w tym wygaśnięcia mandatu radnego, powinny mieć zastosowanie normy dotychczasowego reżimu wyborczego. Objęcie zakresem dyspozycji art. 16 ust. 3 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy nie tylko przedterminowych wyborów, o których mowa wprost w tym przepisie, ale także stwierdzania wygaśnięcia mandatu, stanowi wyraz uprawnionej rozszerzającej wykładni tego przepisu, będącego wyjątkiem od zasady bezpośredniego działania Kodeksu wyborczego. Taka systemowa i funkcjonalna wykładnia analizowanego przepisu prowadzi bowiem do zagwarantowania spójności i jednolitości reżimu wyborczego organów jednostek samorządu terytorialnego w świetle zasad i wartości konstytucyjnych dotyczących stabilności reguł prawa wyborczego w trakcie kadencji (wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2012 r., II OSK 1501/12, Lex nr 1219249).

Ustosunkowując się do powołanego w uzasadnieniu skargi odmiennego poglądu wyrażonego w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r., III SA/Wr 87/12 należy zauważyć, że jest to pogląd jednostkowy, którego nie podzielił ani Naczelny Sąd Administracyjny w późniejszych wyrokach z dnia 19 czerwca 2012 r., II OSK 1304/12 i z dnia 17 lipca 2012 r., II OSK 1501/12, ani też nie podziela Sąd w niniejszym składzie.

Odnosząc przedstawioną wykładnię do okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wbrew zarzutowi skargi, przy podejmowaniu przez Radę Gminy zaskarżonej uchwały miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie jej podejmowania, a nie przepisy, które obowiązywały w dacie nastąpienia zdarzenia będącego podstawą jej wydania, tj. w dacie wydania prawomocnego wyroku skazującego A W na karę grzywny za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. Wniosek taki wynika bowiem z ogólnej zasady praworządności wynikającej z art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co należy uzupełnić o stwierdzenie - prawa obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy, chyba że co innego wynika z przepisów intertemporalnych. Wyjątki od takiej zasady, które należy interpretować zawężająco, muszą wynikać z wyraźnej regulacji. Regulacji takiej nie ma jednak ani w Ordynacji wyborczej, ani w Kodeksie wyborczym, ani też w przepisach wprowadzających Kodeks wyborczy. Na przeszkodzie przedstawionej wykładni nie stoi również przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w literaturze pogląd o deklaratoryjnym charakterze uchwały rady stwierdzającej wygaśnięcie mandatu miedzy innymi z powodu utraty prawa wybieralności (por. uzasadnienie Uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31 grudnia 2003 r.) w Warszawie z dnia 23 października 2000 r., OPS 13/00, Lex nr 44989). Uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu z mocy prawa spełnia bowiem funkcję porządkującą, autorytatywnie wyjaśnia sytuację prawną radnego i przez to służy ochronie interesów zarówno radnego, jak i rady. Brak takiej uchwały jednak sprawia, że konsekwencje pewnych zdarzeń, przewidziane wprost przez ustawodawcę, pozostają w zawieszeniu. Dopiero uchwała o wygaśnięciu mandatu pozwala zmaterializować się w pełni woli ustawodawcy. Taki charakter tej uchwały powoduje w ocenie Sądu, konieczność stosowania przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały przepisów obowiązujących w dacie jej podjęcia.

Konsekwencją zaprezentowanych poglądów NSA wyrażonych w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. jest stwierdzenie, że nawet gdyby podzielić pogląd skarżącego co do konieczności stosowania przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały przepisów obowiązujących w dacie 20 listopada 2012 r. (tekst jedn.: dacie uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego skazującego A W na karę grzywny za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k.), a nie przepisów obowiązujących w dacie podejmowania tej uchwały, to i tak nie można by przyjąć, że wpływ wymienionego wyroku skazującego na status radnego A W należy oceniać na podstawie Kodeksu wyborczego. Również bowiem w stanie prawnym obowiązującym w dacie 20 listopada 2012 r., z art. 16 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy wynikało, że do wygaśnięcia mandatu radnego, jako do zdarzenia prawnego determinującego przeprowadzenie wyborów uzupełniających do Rady Gminy, należało stosować przepisy Ordynacji wyborczej, a nie Kodeksu wyborczego. Niemniej w okolicznościach sprawy Sąd wyraża pogląd, że skoro w sprawie miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie uchwalenia zaskarżonego aktu (...), to w związku z wcześniejszym wejściem w życie w dniu 27 grudnia 2012 r. nowelizacji przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy, polegającej na dodaniu art. 16 ust. 2a w brzmieniu: "Do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 (tekst jedn.: Kodeks wyborczy) weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe" - zastosowanie przez Radę Gminy w zaskarżonej uchwale przepisów Ordynacji wyborczej nie może budzić żadnych wątpliwości.

Konsekwencją przedstawionej wykładni jest stwierdzenie, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego A W, Rada Gminy miała podstawy do stosowania art. 190 ust. 1 pkt 3, w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej.

Również przepisy tej ustawy, a w szczególności art. 191 ust. 1 Ordynacji wyborczej, były podstawą prawną skargi. Należy w związku z tym zauważyć, że 7-dniowy termin do wniesienia skargi określony w tym przepisie został w sprawie zachowany, skoro uchwała Nr (...) z dnia (...) została doręczona skarżącemu w dniu 11 października 2013 r. (zwrotne poświadczenie odbioru k. 32), a skarga została złożona w Urzędzie Gminy (a więc z zachowaniem wymogu wynikającego z art. 205 ust. 1 Ordynacji wyborczej), w dniu 16 października 2013 r.

Dopełniony został również określony w art. 190 ust. 3 tej ustawy obowiązek umożliwienia radnemu złożenie wyjaśnień przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu, między innymi w przypadku określonym w art. 190 ust. 1 pkt 3. Jak wynika bowiem z punktu 5 protokołu z obrad XXX sesji Rady Gminy w dniu (...) (k. 30), radnemu A W umożliwiono złożenie wyjaśnień przed podjęciem zaskarżonej uchwały.

Nie miało istotnego znaczenia dla ważności zaskarżonej uchwały jej podjęcie po upływie terminu 3 miesięcy od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej). Użyte w art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw sformułowanie "najpóźniej w ciągu trzech miesięcy" należy bowiem odczytywać jako werbalne wzmocnienie obowiązku niezwłocznego podjęcia takiej uchwały, po upływie, którego rada powiatu pozostaje w bezczynności. Nie byłoby uzasadnione i racjonalne przypisywanie temu terminowi charakteru prekluzyjnego. Termin ten ma niewątpliwie charakter procesowy, a nie materialno prawny. Jego upływ nie pozbawia więc rady możliwości podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego (wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., II OSK 334/08, LEX nr 507896, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 23 października 2000 r., OPS 13/00, Lex nr 44989). Przedstawiony pogląd jest uzasadniony zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro przyczyną podjęcia zaskarżonej uchwały po upływie ponad 6 miesięcy od daty uprawomocnienia wyroku skazującego skarżącego na karę grzywny za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k., było zaskarżenia do sądu administracyjnego i następnie stwierdzenia przez sąd nieważności poprzedniej uchwały wydanej w tej samej sprawie, która to uchwała została podjęta z zachowaniem terminu z art. 190 ust. 2 Ordynacji podatkowej.

Oceniając legalność zaskarżonej uchwały należy zauważyć, że o jej niezgodności z prawem można by mówić, gdyby została wydana przez organ niewłaściwy, brak było podstawy prawnej do jej podjęcia, niewłaściwie zastosowano by przepisy prawa stanowiące podstawę podjęcia uchwały lub naruszono procedurę podjęcia uchwały. Takie okoliczności nie zostały jednak w sprawie stwierdzone.

Właściwość Rady Gminy do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego A W wynika z treści art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej.

Podstawą prawną do jej wydania były powołane w uchwale przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1591 z późn. zm.) w zw. z art. 16 ust. 3 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy oraz art. 190 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 4 Ordynacji wyborczej w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, co szczegółowo wyżej wyjaśniono. Przepisy te przy tym zostały prawidłowo przez Radę Gminy zinterpretowane i zastosowane. Nie doszło też przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały do naruszenia procedury jej podjęcia, co również Sąd wyżej wyjaśnił i co nie było w skardze kwestionowane.

Nie mogły zmienić wyniku sprawy pozostałe, nieomówione wyżej zarzuty skargi.

Niedopuszczalne było w szczególności kwestionowanie zasadności skazania skarżącego za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, skoro został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia (...) za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. polegające na znieważeniu funkcjonariusza publicznego podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, co do którego umyślnego charakteru oraz ścigania z oskarżenia publicznego nie ma żadnych wątpliwości, a wyrok ten nie został uchylony. Bez znaczenia dla sprawy było również to, czy i ewentualnie jakie postępowania karne toczyły się przeciwko Wójtowi Gminy, skoro przedmiotem zaskarżonej uchwały było wygaśnięcie mandatu radnego A W, a nie Wójta Gminy.

Odnosząc się do związanego z przedstawionymi zarzutami wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania, oddalonego postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. należy zauważyć, że nie został on uwzględniony z powodu braku wskazanych we wniosku przesłanek zawieszenia postępowania określonych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem sąd może zawiesić postępowanie z urzędu między innymi wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Aby zastosować przytoczony przepis, między daną sprawą sądowo administracyjną, a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (postanowienia NSA: z dnia 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12, LEX nr 1136610, oraz z dnia 6 marca 2012 r., II OSK 304/12, LEX nr 1125525).

O ile nie można mieć wątpliwości, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, na które powołał się we wniosku skarżący rzeczywiście się toczy (wynika to z informacji dostępnej na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego, gdzie pod sygnatura (...) zarejestrowano wniosek A W o zbadanie zgodności ar. 226 § 1 k.k., w zakresie, w jakim penalizuje znieważenie funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej dokonane niepublicznie, z artykułem 54 ust. 1, art. 61 ust. 1 oraz art. 63 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z treścią art. 31 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym w zw. z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, a także z treścią § 18 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2006 r. w sprawie Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego - MP nr 72/2006 poz. 720), to nie można przyjąć, aby postępowanie to miało prejudycjalny charakter dla niniejszego postępowania. Efektem ewentualnego uwzględnienia skargi konstytucyjnej A W byłoby orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądu (tekst jedn.: art. 226 § 1 k.k.), stanowiące podstawę do wznowienia postępowania na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji). Realizacją tej dyrektywy na gruncie procesu karnego jest przepis art. 540 § 2 k.p.k., zgodnie z którym postępowanie wznawia się na korzyść strony, jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie; wznowienie nie może nastąpić na niekorzyść oskarżonego. Wynika stąd, że postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą (...) może się okazać prejudykatem, ale dla postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia (...), sygn. akt (...), którym skazano A W za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k., którego konstytucyjność będzie badana przez Trybunał Konstytucyjny. Dalsze, często bardzo odległe konsekwencje takiego hipotetycznego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie są już zdaniem Sądu objęte jego prejudycjalnością. Gdyby tak było, to wszczęcie prejudycjalnego postępowania mogłoby prowadzić do paraliżu wielu różnych postępowań bardzo luźno związanych ze sprawą toczącą się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z drugiej strony zabezpieczeniem interesów stron w tych dalszych postępowaniach, zwłaszcza objętych prejudycjalnością postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia (...), sygn. akt (...), a więc na przykład w niniejszym postępowaniu wszczętym na skutek skargi A W na uchwałę Rada Gminy nr (...) z dnia (...) - jest możliwość wznowienia postępowania w takiej sprawie, o czym stanowi art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Uwzględniając powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę jako niezasadną, stosując art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.