II SA/Ke 809/17, Świadczenia rodzinne a dopuszczalność naliczania odsetek. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2444276

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 stycznia 2018 r. II SA/Ke 809/17 Świadczenia rodzinne a dopuszczalność naliczania odsetek.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal.

Sędziowie WSA: Jacek Kuza (spr.), Asesor Agnieszka Banach.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę odsetek od świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W piśmie z 26 października 2017 r. J.P. wniosła skargi na pięć rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zarządzeniem z 24 listopada 2017 r. powyższe skargi zostały rozdzielone. Niniejsza sprawa dotyczy skargi na decyzję z (...).

Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J.P. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z (...) o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o wypłatę odsetek od świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 kwietnia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że 26 kwietnia 2017 r. J.P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Jednocześnie wniosła o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna i o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. do chwili obecnej, uwzględniając odsetki ustawowe i dodatki do świadczenia pielęgnacyjnego.

Powołując się na ustalenia organu I instancji, Kolegium dalej podniosło, że strona posiadała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna na matkę w wysokości 520 zł miesięcznie, od 1 listopada 2013 r. do 30 kwietnia 2017 r. Następnie przyznano jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką od 1 maja 2017 r. do bezterminowo. Ponadto organ I instancji w związku z wnioskiem z 26 kwietnia 2017 r. w części dotyczącej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego odmówił postanowieniem z (...) wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 lipca 2013 r. do 30 kwietnia 2017 r., z uwagi na ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna w tym okresie.

Powyższe, zdaniem organu odwoławczego oznacza, że zainteresowana w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 kwietnia 2017 r. nie posiadała prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, co powoduje, że żądanie wypłaty odsetek od świadczenia pielęgnacyjnego jest nieuzasadnione. W okresie tym zainteresowana pobierała bowiem zasiłek dla opiekuna, a tym samym świadczenie pielęgnacyjne nie mogło zostać na ten okres przyznane. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz w przepisach k.p.a., brak jest regulacji dotyczących wypłaty odsetek od żądanego przez wnioskodawczynię świadczenia. Kwestie wypłaty ustawowych odsetek regulują bowiem przepisy kodeksu cywilnego, co oznacza, że sprawa ich wypłaty ma charakter cywilny i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze administracyjnoprawnej.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Kolegium, zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odsetek należnych od świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 kwietnia 2017 r., a nie jak uczynił to organ I instancji, umorzenie postępowania w przedmiotowym zakresie. Powyższe uchybienie nie powoduje jednak wadliwości podjętego rozstrzygnięcia, gdyż nie zmienia ono i nie pogarsza sytuacji strony, bowiem ani świadczenie pielęgnacyjne, ani odsetki od tego świadczenia, za ww. okres, stronie nie przysługiwały.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Jadwiga J.P. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała decyzje, jakie były wydawane na jej wniosek w związku ze sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Wskazała, że organ stwierdził, że nie mógł jej przywrócić prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. do bezterminowo, podczas gdy stanowi to jej prawo nabyte. Jako obywatelka ma ona prawo wyboru lepszego dla siebie świadczenia, a tym niewątpliwe jest świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca zażądała, aby przywrócić jej bezterminowe prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. z odsetkami za zwłokę w tej kwestii.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii, czy organy mogą przyznać odsetki od świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym odsetki te miały dotyczyć okresu od 1 lipca 1913 r. do 30 kwietnia 1917 r., w którym skarżącej prawo do takiego świadczenia nie przysługiwało.

Zasady przyznawania odsetek reguluje art. 359 § 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.

Z powyższego przepisu wynika, że przyznanie odsetek w drodze orzeczenia sądu lub decyzji właściwego organu jest możliwe tylko wówczas, gdy istnieje wyraźny przepis upoważniający organ lub sąd do przyznania odsetek. Przykładowo regulację taką zawiera art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tekst jedn.: Dz. U. 2017.2092).

Natomiast zarówno ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualnie tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1952), jak i przepisy k.p.a., nie zawierają podstaw materialnoprawnych do naliczania odsetek od zasądzonych na rzecz uprawnionego świadczeń. Przepisem ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawniającym właściwy organ do orzeczenia o odsetkach jest wyłącznie art. 30 ust. 8, lecz przepis ten dotyczy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i nie może być stosowany do innych stanów prawnych.

Zatem słusznie organy oceniły, że żądanie skarżącej wypłaty odsetek od świadczenia pielęgnacyjnego, nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a tym samym wydanie przez organ decyzji w tym przedmiocie jest niedopuszczalne. Wymieniona ustawa nie odsyła ponadto do odpowiedniego zastosowania w tym zakresie art. 359 kodeksu cywilnego.

Zgodzić się także należy z orzekającymi w sprawie organami, że roszczenie o odsetki ma charakter cywilny i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze administracyjnej. Skarżąca może natomiast dochodzić tego roszczenia przed sądem powszechnym. Ponadto odsetki stanowią świadczenie uboczne w stosunku do świadczenia głównego, a w konsekwencji ich byt uzależniony jest od istnienia świadczenia głównego. Tymczasem skarżąca domagała się wypłaty odsetek od świadczenia pielęgnacyjnego, do którego prawo za okres od 1 lipca 1913 r. do 30 kwietnia 1917 roku, w ogóle nie zostało jej przyznane. Brak świadczenia głównego wyklucza więc zasądzenie odsetek.

Z tych względów Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.