Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 27 kwietnia 2006 r.
II SA/Ke 678/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian.

Sędziowie Asesor, WSA: Jacek Kuza, Beata Ziomek (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia (...) numer (...) w przedmiocie: obliczenia wysługi lat uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadnienie faktyczne

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia (...) nr (...) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 1-4 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732), którą nie zaliczono asp. szt. T.S. do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 21 lipca 1973 r. do dnia 28 października 1977 r.

W motywach rozstrzygnięcia podano, iż T. S. złożył wszystkie prawem wymagane dokumenty potwierdzające fakt jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców we wskazanym okresie czasu, w tym umowę darowizny (za emeryturę) w formie aktu notarialnego z dnia (...) rep. "A" nr (...) na podstawie której przekazano na rzecz T.S. niezabudowaną działkę nr 153/3 o powierzchni 90 arów we wsi M. Przy ustalaniu pojęcia gospodarstwa rolnego kierowano się przepisami art. 553 Kodeksu cywilnego w oparciu o które nastąpiło zawarcie umowy jak również przepisami art. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.). Brak bowiem w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. definicji gospodarstwa rolnego stwarza potrzebę sprecyzowania tego pojęcia na użytek powołanej ustawy. Skoro przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają minimalnej normy obszarowej dla gospodarstwa rolnego, uzasadnionym jest przyjęcie pojęcia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, za które uważa się obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1ha lub 1ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nie posiadającej osobowości prawnej. Fakt, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa przekazany T. S. niezabudowany grunt o powierzchni 90 arów nie stanowi gospodarstwa rolnego uniemożliwia zaliczenie policjantowi do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości uposażenia zasadniczego, okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 21 lipca 1973 r. do dnia 28 października 1977 r.

Skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T.S., zarzucając obu rozstrzygnięciom błędną ocenę prawną stanu faktycznego, poprzez nieuzasadnioną zawężającą interpretację art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Jego zdaniem, objęcie części gospodarstwa rolnego świadczy o tym, że objął grunt rolny, co potwierdza zaświadczenie Urzędu Gminy w M. z dnia 4 października 2004 r. o opłacaniu z tej działki podatku rolnego. Tym samym spełnia wymogi określone w ustawie tj. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz objęcia tego gospodarstwa. Podkreśla, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, przez objęcie gospodarstwa rolnego rozumie się także objęcie jego części, przy czym część ta musi nadawać się do produkcji rolnej. Otrzymana część gospodarstwa rolnego nadaje się do produkcji rolnej i taka produkcja jest w nim prowadzona, co wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi T. S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a).

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Ustalony w rozpoznawanej sprawie przez organy stan faktyczny nie budził zastrzeżeń strony. Natomiast za istotne zagadnienie prawne, od którego zależy rozstrzygnięcie uznano interpretację pojęcia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Należy zgodzić się, że od znaczenia jakie nada się temu pojęciu zależy niewątpliwie ocena przesłanek, od których zależą uprawnienia pracownika - funkcjonariusza Policji wynikające ze stosunku pracy, jakkolwiek nie jest to jedyna istotna przesłanka w tej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uznały, że wydanie pozytywnej decyzji o zaliczeniu do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 21 lipca 1973 r. do dnia 28 października 1977 r. jest niedopuszczalne ze względu na brak przesłanki o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, stanowiącej, że do stażu pracy wlicza się pracownikowi przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem.

Ocena Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Komendanta Powiatowego Policji w B. była wynikiem przyjęcia definicji "gospodarstwa rolnego" w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i ustawy o podatku rolnym w zakresie odnoszącym się do normy obszarowej określającej gospodarstwo rolne.

Prawdą jest, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. w oparciu o którą wlicza się okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie zawierają definicji legalnej tego pojęcia, ale również brak jest przepisów stanowiących podstawę do zastosowania w tym względzie definicji określonych w innych ustawach. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, ani wykładnia literalna ani celowościowa nie wskazują, że ustawodawca użył wyrażenia "gospodarstwo rolne" także w znaczeniu wynikającym z przepisów ustawy o podatku rolnym.

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym zawiera szczególne regulacje prawne dla realizacji określonych w niej celów tj. ustalania podatku rolnego. Brak jest natomiast w tej ustawie jakichkolwiek uregulowań odnoszących się do możliwości zastosowania definicji użytych w tej ustawie dla potrzeb innych ustaw, w tym definicji gospodarstwa rolnego z art. 2 ust. 1.

Sprawa dotycząca zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy wiąże się ściśle z problematyką uprawnień pracownika wynikających ze stosunku pracy, a zatem wyjaśnienia pojęć niedookreślonych w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. należałoby poszukiwać w przepisach kodeksu pracy, który określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców.

Przepisy Kodeksu pracy nie zawierają pojęcia gospodarstwa rolnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 300 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Z tej regulacji wynika, że dla ustalenia uprawnień pracowniczych wynikających ze stosunku pracy należy posiłkować się przepisami Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem regulacji szczególnych jaką jest między innymi ustawa o podatku rolnym. Nie ulega wątpliwości, iż wąskie rozumienie pojęcia gospodarstwa rolnego prowadziłoby do znacznego ograniczenia możliwości zaliczania okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy co z kolei miałoby znaczny wpływ na uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, przyjęcie przez organy obu instancji administracyjnych minimalnej normy obszarowej w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, narusza przepis art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. w zakresie odnoszącym się do określenia pojęcia gospodarstwa rolnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji mając na względzie interpretację gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego powinien ustalić, czy zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej przepisu przejęty grunt rolny stanowi gospodarstwo rolne. W razie zaś ustalenia, że T. S. objął gospodarstwo rolne organ powinien wyjaśnić i ocenić czy po objęciu tego gospodarstwa rolnego T.S. rozpoczął jego prowadzenie osobiście lub wraz ze współmałżonkiem, jako kolejnego wymogu określonego ustawą z dnia 20 lipca 1990 r. niezbędnego do wliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.