Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2549172

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 22 sierpnia 2018 r.
II SA/Ke 203/18
Prostowanie danych zawartych w operacie ewidencyjnym a ustalanie stanu własności nieruchomości.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.).

Sędziowie WSA: Krzysztof Armański, Asesor Agnieszka Banach.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi U. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 lutego 2018 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 5 lutego 2018 r., znak:(...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), po rozpatrzeniu odwołania U. T., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 29 września 2016 r., znak: (...), odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gm. B., zgodnie z żądaniem U. T. wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków stanu prawnego działki nr 457/1 w zakresie przebiegu granic według stanu, jaki przekazali jej rodzice, i według którego byli współwłaścicielami tej działki.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z dnia 28 lutego 2016 r., uzupełnionym w dniu 20 kwietnia 2016 r. U. T. wystąpiła do Starosty o wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków obrębu B. zmiany polegającej na prawidłowym wykazaniu granic działki nr 457/1, tj. zgodnie ze stanem jaki przekazali jej rodzice. Zdaniem wnioskodawczyni prawidłowy przebieg granic ww. działki przedstawia wyrys z dnia 16 marca 1977 r., nr (...).

Starosta, po stwierdzeniu, że stan prawny i przebieg granic działki nr 457/1, położonej w obrębie B., wykazany w aktualnej ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z aktem notarialnym Rep. A (...), na podstawie którego strona stała się właścicielem przedmiotowej działki, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 29 września 2016 r.

W odwołaniu U. T. podniosła, że organ źle zaktualizował granice jej działki, niezgodnie ze stanem prawnym, co w konsekwencji znalazło odzwierciedlenie w księdze wieczystej. Podniosła również, że ustalenie pasa drogowego we wszystkich dokumentacjach odbyło się bez udziału właścicieli nieruchomości, a pomimo to przyjęto taką dokumentację do zasobu.

Organ odwoławczy ustalił, że ewidencja gruntów i budynków obrębu B., gm. B., została założona w 1969 r. W pozycji rejestrowej nr 69 została wykazana m.in. działka nr 457 o pow. 0,10 ha, a jako jej władający - K. S. s. J. W dniu 13 grudnia 1972 r. Kierownik Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wydał akt własności ziemi nr PBG (...), na podstawie którego J. i W. małż. S. stali się właścicielami m.in. nieruchomości położonej we wsi B. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr 368, 405, 457 o powierzchni 4,48 ha. Na podstawie tego aktu własności ziemi, w 1976 r. w rejestrze gruntów jako właściciele m.in. działki nr 457, wykazani zostali J. i W. małż. S.

W dniu 31 lipca 1978 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat pomiarowy nr (...). Jak wynika ze sprawozdania technicznego, przedmiotem zleconych prac było dokonanie rozgraniczenia i pomiar sytuacyjny działek starego stanu posiadania oraz wyniesienie granic nowego pasa drogi. Rozgraniczenia dokonano częściowo w oparciu o zgodne oświadczenia stron, częściowo wg istniejących dokumentów. Granice ustalono, po uprzednim zawiadomieniu stron, wg pomiaru na gruncie granic własności. Całość pasa drogowego wyznaczono na podstawie projektu drogowego z przekrojów poprzecznych. Tytuły własności ustalono na podstawie aktów własności ziemi. Dokonano pomiaru granic własności poszczególnych gospodarstw oraz granic pasa drogowego.

Na podstawie tego opracowania z działki nr 457 o pow. 0,1000 ha wyodrębniono działkę nr 457/1 o powierzchni 0,0900 ha oraz działkę nr 457/2 o powierzchni 0,0084 ha przeznaczoną do wywłaszczenia pod pas drogowy. W dniu 23 listopada 1979 r. Naczelnik Gminy wydał decyzję znak: (...), o wywłaszczeniu na rzecz Państwa na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych, m.in. działek nr 457/2 i 405/2 o łącznej powierzchni 131 m2, stanowiących własność J. i W. małż. S., ustalając jednocześnie kwotę odszkodowania. Jak wynika z tej decyzji, wywłaszczone nieruchomości zostały uwidocznione na planie własnościowym przyjętym do ewidencji Wojewódzkiego Biura Geodezyjnego i Terenów Rolnych w dniu 31 lipca 1978 r. pod Nr (...).

W 1986 r. na terenie obrębu B. przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów. W ramach aktualizacji wykonano klasyfikację gruntów oraz wprowadzono zmiany wynikające m.in. z wywłaszczenia na poszerzenie drogi państwowej o nazwie W. - S. Wywłaszczona działka nr 457/2 weszła w pas tej drogi. Grunty zajęte pod ww. drogę zostały oznaczone jako działka nr 490/1. W rejestrze gruntów sporządzonym w 1987 r. w jednostce rejestrowej nr 102 została wykazana m.in. działka 457/1 o powierzchni 0,09 ha, a jako jej właściciele J. i W. małż. S.

Decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego z dnia 15 maja 1989 r. znak: (...) stwierdzono nieważność aktu własności ziemi z dnia 13 grudnia 1972 r. oraz przekazano akta sprawy Sądowi Rejonowemu celem rozpoznania kto nabył własność nieruchomości objętej ww. aktem własności ziemi. W dniu 13 czerwca 1990 r. Sąd ten wydał postanowienie sygn. Ns (...), na podstawie którego małżonkowie S. i K. S. stali się z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. właścicielami nieruchomość rolnej położonej we wsi B., gm. B., składającej się z działek oznaczonych nr. 386, 405 i 457 o łącznej powierzchni 4,48 ha, przedstawionej na mapie zaewidencjonowanej pod numerem (...), nie mającej urządzonej księgi wieczystej. W dniu 20 lipca 1992 r. dla wyżej opisanej nieruchomości została założona księga wieczysta KW (...). Podstawą do oznaczenia nieruchomości w dziale I tej księgi była mapa nr (...), na której znajduje się adnotacja "stan aktualny w ewidencji gruntów na dzień 16 lipca 1992 r." Jak wynika z rejestru gruntów z 1993 r. małżonkowie S. i K. S. zostali wpisani w jednostce rejestrowej nr 102 tego rejestru jako właściciele działek nr 386, 405/1, 457/1 o łącznej powierzchni 4,47 ha.

Umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 13 kwietnia 1995 r. Rep. A (...) S. i K. małż. S. darowali swojej córce U. S. (obecnie T.) działkę nr 457/1 o powierzchni 900 m2. Następnie umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 17 czerwca 2010 r. Rep. A (...) U. T. darowała działkę nr 457/1 o pow. 0,09 ha swojemu mężowi Z. T. postanawiając, że przedmiot tej darowizny będzie stanowić ich majątek objęty wspólnotą ustawową, W dniu 2 września 2002 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, pod numerem (...), został przyjęty operat pomiarowy dotyczący regulacji stanu prawnego pasa drogowego stanowiącego działkę ewidencyjną nr 490/1 położoną w obrębie B. Zgodnie z tym opracowaniem działka nr 490/1 została podzielona na 14 nowych działek. Grunty oznaczone niegdyś jako działka nr 457/2 o powierzchni 84 m2, wywłaszczone decyzją Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. weszły w skład nowo wydzielonej działki nr 490/9 o pow. 0,1499 ha.

W 2003 r. w ewidencji gruntów i budynków obrębu B. wprowadzono zmianę nr (...), wynikającą z wyżej opisanego opracowania. W dniu 14 grudnia 2006 r. Wojewoda wydał decyzję znak: (...), w której stwierdził nabycie nieodpłatnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo własności mienia Skarbu Państwa znajdującego się do dnia 31 grudnia 1998 r. we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych. W skład tego mienia wchodzi niezabudowana nieruchomość leżąca w ciągu drogi wojewódzkiej Nr (...) odc. W. - N., położona w gm. B., w obrębie 3 B., oznaczona m.in. jako działka nr 490/9.

Decyzją Wójta Gminy z dnia 10 października 2003 r., znak: (...), rozgraniczono nieruchomość stanowiącą własność S. O., oznaczoną jako działki nr 369, 406/1, 458/1 położoną we wsi B., m.in. z nieruchomością stanowiącą własność U. T. oznaczoną jako działka nr 457/1 położoną we wsi B., według linii przedstawionej na szkicu granicznym, zaewidencjonowanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr (...). Zmiany wynikające z tego rozgraniczenia zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków. W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu 0003 - B., gm. B. figurują następujące zapisy:

- w jednostce rejestrowej G. 170 - Z. i U. małż. T. jako współwłaściciele działki nr 457/1 o powierzchni 0,0900 ha, na podstawie aktu notarialnego AN (...) i księgi wieczystej nr (...);

- w jednostce rejestrowej G.256 - Województwo jako właściciel oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich jako zarządca między innymi działki nr 490/9 o powierzchni 0,1499 ha, na podstawie decyzji znak: (...) i księgi wieczystej nr (...).

W dniu 6 października 2014 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem ewidencyjnym (...), został przyjęty operat techniczny dotyczący wznowienia znaków granicznych dla działek nr 328/2, 328/7. Jak wynika ze sprawozdania technicznego znajdującego się w ww. operacie, jego celem było sporządzenie dokumentacji geodezyjnej dla nieruchomości położonych w obrębie H. w celu skorygowania granicy działek nr 328/2, 328/7 na odcinku graniczącym z obrębem B. m.in. z działkami nr 490/9 i 457/1. Zdaniem wykonawcy, stan posiadania i przebieg granic został pomierzony, opisany i obliczony jednoznacznie w dokumentacji wywłaszczeniowej. Stan wykazany w dokumentacji wywłaszczeniowej posłużył do obliczenia stanu posiadania właścicieli działek oraz sporządzenia dokumentacji prawnej tych nieruchomości, założenia ksiąg wieczystych i wyliczenia należnego odszkodowania.

Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, granice ewidencyjne działki nr 457/1 wynikają z następujących dokumentów:

- od strony zachodniej - z rozgraniczenia dokonanego na mocy decyzji Wójta Gminy z dnia 10 października 2003 r., dotyczącego m.in. przebiegu granicy pomiędzy działką nr 458/1, a działką nr 457/ł, położonymi we wsi B., zgodnie z dokumentacją nr (...);

- od strony północnej - z decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r., dotyczącej wywłaszczenia m.in. działki nr 457/2, zgodnie z dokumentacją nr (...);

- od strony wschodniej - z operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 31 lipca 1978 r. pod nr (...).

Organ ustalił, że granice działki nr 457/1, wykazane w aktualnej ewidencji gruntów i budynków są zgodne z ww. dokumentami. Mając na uwadze treść § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ stwierdził, że granice działki nr 457/1 zostały wykazane w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego:

- w celu podziału nieruchomości oznaczonej nr 457, a następnie wywłaszczenia wydzielonej działki nr 457/2 - dokumentacja nr (...);

- w celu rozgraniczenia między innymi działki nr 458/1 z działką nr 457/1 - dokumentacja nr (...);

- w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego - dokumentacja nr (...),

Wskazując na treść art. 24 ust. 2a i ust. 2b pkt 1 i 2 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje jedynie stany prawne i faktyczne, nie rozstrzyga zaś o własności. Zdaniem organu dane wykazane w ewidencji gruntów i budynków odnośnie granic działki nr 457/1 są zgodne ze stanem wykazanym w księdze wieczystej (...) oraz z materiałami znajdującymi się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Brak więc było podstaw do wprowadzania zmian w odniesieniu do przedmiotowej działki. Rozstrzyganie w zakresie prawa własności zostało zastrzeżone do właściwości sądów powszechnych. Również zarzuty podnoszone w odwołaniu, dotyczące nieprawidłowości popełnionych przy wywłaszczeniu nieruchomości w 1979 r., nie mogą być przedmiotem postępowania dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach U. T. zarzuciła organowi niewyjaśnienie ani różnicy powierzchni, ani zmiany przebiegu granic działki nr 457/1 w stosunku do stanu, w jakim działka została jej przekazana przez rodziców. Zdaniem skarżącej, wpisanie błędnie zaktualizowanej powierzchni jej działki i zarazem niezgodne ze stanem prawnym przedstawienie granic tej działki w księdze wieczystej nie może uniemożliwiać korekty ww. danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji brak odniesienia się do zarzutów odwołania i niewyjaśnienie, co stało się ze 100 m2 powierzchni działki oraz dlaczego zmieniono jej granice.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i spowodowanie by ostatecznie organ rozstrzygnął sprawę, wskazując, że postępowanie toczy się już od 2014 r.

W odniesieniu do operatu wywłaszczeniowego z 1978 r. skarżąca podniosła, że jej dziadek J. S. nie mieszkał na terenie gminy B., ponieważ gospodarstwo rolne o pow. 4,48 ha zostało przekazane rodzicom. W protokole granicznym zapisano, że J. S. nie stawił się w dniu 5 lipca 1978 r. O ustalaniu granic na gruncie nikt z rodziny nie był zawiadomiony. Decyzja wywłaszczeniowa nie została doręczona stronom, co oznacza, że jest aktem nieistniejącym. Za wywłaszczony grunt nie pobrano żadnego odszkodowania.

Dalej skarżąca podniosła, że nie została poinformowana o rozgraniczeniu w 1997 r., mimo że prawnie była jedynym właścicielem. Decyzji Wójta Gminy z dnia 22 lipca 1997 r. nie doręczono ani jej, ani jej mężowi. W decyzji tej zwiększono powierzchnię działki nr 329/1 o 220 m2 kosztem działki nr 457/1. Skarżąca nie była również informowana o kolejnych pomiarach w 2002 r. W 2003 r. powstał nowy operat i wydano postanowienie, którego skarżąca nie otrzymała. Ciąg błędnych operatów spowodował więc, że naniesiono granice pasa drogowego oraz granice wsi B. - H. w jej ogrodzie bez jej zgody.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Wyjaśniła, że jest właścicielką działki nr 457/1, która została jej przekazana w całości w jej pierwotnych granicach, tj. ówczesnej działki nr 457 (obecnie 457/1 i 457/2), a zatem posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczającej działkę nr 457/2. Mapa geodezyjna, sporządzona dla celów darowizny, na podstawie której nabyła nieruchomość, obejmowała całą działkę nr 457. Na skutek bezprawnego wywłaszczenia i podziału do księgi wieczystej jej nieruchomości wpisano tylko działkę nr 457/1.

W skardze dodatkowo podniesiono, że w 1978 r. działkę nr 457 podzielono na działki nr 457/1 o pow. 0,0900 ha oraz nr 457/2 o pow. 0,0084 ha. Wydzielona działka była przeznaczona na poszerzenie drogi oznaczonej jako działka nr 490, a nie działka nr 490/1, jak się obecnie przyjmuje. Zmiana współrzędnych punktów granicznych, wprowadzenie na mapie podwójnych współrzędnych punktów, a potem ich zatwierdzenie bez zgody właścicieli świadczyć może o tym, że działka nr 457/2 została zajęta na poszerzenie drogi w 1998 r. i znajduje się w drodze oznaczonej jako działka nr 490. W 2002 r. wydzielono kolejną działkę nr 457/2, na poszerzenie drogi w oparciu o tę samą dokumentację z 1978 r. Tym samym przesunięto granicę pasa drogowego do ogrodu skarżącej.

Z powyższych względów skarżąca wniosła o wycofanie z zasobu geodezyjnego kwestionowanych operatów oraz stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. (wywłaszczeniowej), decyzji Wojewody z dnia 10 października 2002 r. i 14 grudnia 2006 r. oraz decyzji Wójta Gminy z dnia 22 lipca 1997 r.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z 65 załączonych do pisma dokumentów, na okoliczność nieprawidłowej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, zobowiązanie Starosty do przedłożenia decyzji z dnia 30 lipca 2002 r. znak: (...), dotyczącej zmiany powierzchni działki nr 490/1 (droga) z 3,5100 ha na 3,6435 ha. Powierzchnia została bowiem zwiększona kosztem działki skarżącej, nr 457/1, graniczącej z drogą wojewódzką nr (...). Skarżąca wskazała ponadto na sprawozdanie WINGiK z dnia 13 stycznia 2015 r., z którego wynika, że stwierdzone zostały nieprawidłowości polegające na nieodniesieniu się wykonawcy do szkiców rozgraniczenia wsi B. i H., analiza materiałów archiwalnych została wykonana nienależycie, nie było wystarczających podstaw do wykonania wznowienia znaków granicznych, a przyjęcie opracowania geodezyjnego nr (...) było bezzasadne.

W świetle powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania.

W piśmie z dnia 20 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r., jako skierowanej do osób niebędących stronami, a mającej wpływ na przebieg granic w niniejszej sprawie.

Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania oraz wniosek dowodowy z dnia 10 sierpnia 2018 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.), dalej "Pgik" oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie", w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 8 Pgik ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Stosownie bowiem do treści art. 20 ust. 1 tej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1)

gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2)

budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3)

lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

W myśl art. 20 ust. 2 Pgik w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1)

właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a)

nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b)

gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2)

miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;

3)

informację o wpisaniu do rejestru zabytków;

4)

informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

5)

wartość katastralną nieruchomości;

6)

informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich.

W świetle przywołanych regulacji, ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, co jasno wynika z regulacji art. 20, art. 22 i art. 24 Pgik. Ewidencja rejestruje zatem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Ma zatem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności nie może być przy tym rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu i na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego, czy też, innymi słowy, ustalaniem stanu własności. Przepisy cyt. ustawy i rozporządzenia wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a Pgik dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania). W myśl art. 24 ust. 2b cyt. ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1)

w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a)

przepisów prawa,

b)

wpisów w księgach wieczystych,

c)

prawomocnych orzeczeń sądu,

d)

ostatecznych decyzji administracyjnych,

e)

aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f)

zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g)

wpisów w innych rejestrach publicznych,

h)

wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2)

w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca - wnioskodawczyni zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 457/1, w zakresie przebiegu granic, stała się właścicielką przedmiotowej działki na podstawie umowy darowizny - aktu notarialnego z dnia 13 kwietnia 1995 r. Jak bowiem wynika z § 3 tego aktu, S. i K. małż. S. darowali skarżącej z nieruchomości opisanej w § 1 (działki nr 368, 405/1 i 457/1 o pow. łącznie 4,47 ha, zgodnie z mapą nr (...) znajdującą się w księdze wieczystej KW (...)), działkę nr 457/1 o pow. 900 m2. W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu B. figurują w jednostce rejestrowej G.170 Z. i U. małż. T. jako współwłaściciele działki nr 457/1 o pow. 0,0900 ha, na podstawie aktu notarialnego AN (...) (darowizny działki nr 457/1 o pow. 0,09 ha dokonanej przez skarżącą na rzecz męża) oraz księgi wieczystej (...). Granice tej działki wykazane w ewidencji zgodne są zaś z decyzją rozgraniczeniową Wójta Gminy z dnia 10 października 2003 r., decyzja Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. oraz operatem pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 31 lipca 1978 r.

Obecnie skarżąca, powołując się na wady funkcjonujących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji administracyjnych oraz błędy przy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków próbuje dowieść, że jej działka nr 457/1 jest o 100 m2 większa i obejmuje część pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr (...), aktualnie część działki nr 490/9. Twierdzi przy tym, że przedmiotem darowizny od rodziców w 1995 r. była nieruchomość w pierwotnych granicach działki nr 457, wbrew wyraźnemu zapisowi aktu notarialnego z dnia 13 kwietnia 1995 r., zgodnie którym przedmiotem darowizny była działka nr 457/1 o pow. 900 m2. Skarżąca ze swej strony nie przedstawiła żadnych dokumentów wymienionych w art. 24 ust. 2b Pgik umożliwiających aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Treść skargi wyraźnie wskazuje, że jej autorka wysuwa roszczenie do części gruntu - działki nr 409/9, stanowiącej własność Województwa, ujawnioną w księdze wieczystej (...). Przez zmianę w ewidencji gruntów nie można jednak ustanawiać lub pozbawiać kogoś własności, z uwagi na wskazany wyżej wyłącznie techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji. Te kwestie rozstrzygane są w innych postępowaniach. Przesunięcie granicy działki nr 457/1 spowodowałoby niezaprzeczalnie przesunięcie granicy działki nr 490/9 i wprost zmniejszenie jej powierzchni, co stanowiłoby ewidentne wkroczenie w sferę własności. Sfera ta zaś jest szczególnie chroniona, a rozstrzyganie sporów w tym zakresie należy do sądów powszechnych. Dopiero rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym względzie będzie ewentualnie stanowiło podstawę wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., sygn. I OSK 2142/17).

Podsumowując, w postępowaniu dotyczącym rozstrzygnięć, które mogłyby mieć wpływ na treść prawa własności, organy administracyjne nie mogą pomijać konstytucyjnej zasady ochrony własności. Wszelkie spory na tym tle, związane z zakresem i sposobem korzystania z prawa własności, nie leżą w kompetencji organów administracji ani sądu administracyjnego. Wydanie decyzji o treści spełniającej żądanie wnioskodawczyni spowodowałoby przesunięcie granic działek nr 457/1 i 490/9, co spowodowałoby ewidentnie naruszenie stosunków własnościowych pomiędzy skarżącą a Województwem, którego prawa ujawnione są w księdze wieczystej. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest zaś sprawą zasadniczą w przedmiotowej sprawie.

W świetle powyższego, nie było też potrzeby przeprowadzania dowodów wskazanych w piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r., ponieważ nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie organy administracji wyjaśniły w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy i nie przekraczając swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Nie doszło tym samym do naruszenia przepisów postępowania, co podnosiła skarżąca, w szczególności nie doszło do naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa także pod kątem spełnienia wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Oddalając wniosek o zawieszenie postępowania Sąd uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. Kwestią wstępną w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. bowiem jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do stwierdzenia, czy kwestionowany w skardze akt (czynność) jest zgodny z prawem materialnym albo czy przed jego wydaniem nie doszło do popełnienia takich uchybień formalnych, które mogły mieć wpływ na jego treść. Decyzja, w odniesieniu do której toczy się postępowanie przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa, zgodnie ze wskazaniem skarżącej pod sygn. (...), dotyczy wywłaszczenia na rzecz Państwa na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych m.in. działki nr 457/2 i 405/2 - przedmiotem zaś niniejszego postępowania jest działka nr 457/1. Zauważyć również należy, że obie te działki (457/1 i 457/2) zostały wyodrębnione na podstawie opracowania geodezyjnego - operatu pomiarowego nr (...), zatem stwierdzenie nieważności decyzji z 23 listopada 1979 r. nie ma żadnego wpływu na stan prawny działki nr 457/1.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.