Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 17 listopada 2006 r.
II SA/Ke 1085/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal.

Sędziowie WSA: Dorota Chobian, Beata Ziomek (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Policji z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Komendant Policji decyzją z dnia (...) nr (...) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia (...) nr (...) o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem rozkazu personalnego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji z dniem (...) sierżanta szt. M. M.

W motywach rozstrzygnięcia podano, iż sierż. szt. M. M. wnioskiem z dnia 13 września 2002 r. zwrócił się do Komendanta Policji o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 13 września 2002 r. Rozkazem personalnym z dnia (...) Komendant Policji w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwolnił Policjanta doręczając rozkaz w tym samym dniu. Zgodnie z powołanym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Zwolnienie Policjanta miało związek z wypadkiem drogowym, w którym M. M. uczestniczył, a za popełnione wykroczenia został skazany z art. 87 § 1 kw na karę grzywny oraz orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy (orzeczenie utrzymano w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego IX Wydział Karny w K.). Decyzja - rozkaz personalny stał się ostateczny.

Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2005 r. M. M. zwrócił się do Komendanta Policji o wznowienie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby wskazując, że:

-

nie był pouczony o terminie i sposobie odwołania od rozkazu personalnego;

-

nie sporządzał raportu o zwolnienie ze służby jak również nie doręczał raportu do kadr, nie prosił o jego doręczenie innych osób i nie rozmawiał z komendantem. Treść raportu jest nieprawdziwa.

Według wyjaśnień M.M., w dniu 13 września był po operacji po wypadku i nie był w pełni świadomy by podejmować decyzję o odejściu na emeryturę. Z treścią raportu (stanowiącego podstawę zwolnienia) zapoznał się dopiero w dniu 18 lipca 2005 r.

Powyższy wniosek został przekazany według właściwości do załatwienia Komendantowi Policji, który stwierdził, że M M uchybił jednomiesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, określonemu w art. 148 § 1 k.p.a.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Komendant Policji uznał, że M. M. wiedział o decyzji o zwolnieniu albowiem otrzymał ją w dniu 13 września 2002 r. Z tytułu zwolnienia w trybie art. 41 ust. 3 uzyskał świadczenia finansowe określone w ustawie o Policji i w następstwie nabył uprawnienia emerytalne. Stanowiska strony w kwestii nieświadomości podejmowanych decyzji bezpośrednio po operacji nie można rozpatrywać w kategorii usprawiedliwienia uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. M. M. przebywał w szpitalu w okresie od 12 września 2002 r. do dnia 26 września 2002 r. i nie wskazał żadnej okoliczności uniemożliwiającej złożenie wniosku o wznowienie postępowania po zakończeniu hospitalizacji. Nadmieniono również, że do dnia 11 stycznia 2005 r. kiedy to złożył pierwszą skargę, nie kwestionował prawidłowości czynności wykonanych z jego udziałem w szpitalu. Twierdzenia M. M. o zapoznaniu się z raportem w dniu 18 lipca 2005 r. jako okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji są więc nieuzasadnione.

Skargę na decyzję Komendanta Policji i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. M., zarzucając obu rozstrzygnięciom naruszenie art. 150 § 2 k.p.a. Zdaniem Skarżącego, przyczyną wniosku o wznowienie postępowania była nieprawidłowa działalność Komendanta Policji, w związku z tym decyzję w I instancji powinien wydać Komendant Policji. Nadto uważa, że skoro w rozkazie personalnym nr(...) z dnia (...) brak było pouczenia co do możliwości odwołania to Komendant Policji winien potraktować "wystąpienie przez stronę ze środkiem prawnym nazwanym jakkolwiek" zawarte w piśmie z dnia 5 stycznia 2005 r. i następne z dnia 9 sierpnia 2005 r. jako odwołanie od rozkazu personalnego zgodnie z art. 112 k.p.a. Jako odwołania powinny być również potraktowane jego skargi będące przedmiotem dwukrotnie prowadzonych przez Wydział Inspekcji i Ochrony Informacji Niejawnych oraz Wydział Kadr KWP w K. postępowań skargowych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż pismo z dnia 9 sierpnia 2005 r. było w istocie odwołaniem a nie wnioskiem o wznowienie postępowania uznać należy, że znaczny upływ czasu (ponad dwa lata) od daty otrzymania decyzji - rozkazu personalnego nr (...) - nie uzasadniał takiego potraktowania wniosku strony, nawet przy założeniu, że strona nie była pouczona o prawie do wniesienia odwołania. Ponadto skarżący w swym piśmie zawarł wyraźny wniosek "o wznowienie postępowania w przedmiocie zwolnienia mnie ze służby i o udzielenie mi odpowiedzi w formie decyzji", a przedstawiona argumentacja wskazywała na okoliczności, które w jego ocenie uzasadniały wznowienie postępowania.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie postępowania, wznowieniowego, które jest postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną.

Organem właściwym do wznowienia postępowania (jak również odmowy wznowienia postępowania) jest stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Przeniesienie kompetencji w zakresie orzeczenia o wznowieniu postępowania na organ wyższego stopnia następuje w przypadku określonym w § 2 powołanego artykułu tj. wówczas, gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania stanowiąca przesłankę określoną w art. 145 § 1 k.p.a. (patrz Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005 r., str. 674). Taka sytuacja miałaby miejsce np. w razie świadomego dopuszczenia sfałszowanego dowodu, świadomego niezawiadomienia strony o wszczęciu postępowania lub czynnościach tego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, iż strona we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 9 sierpnia 2005 r. wskazała jako podstawę wznowienia przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1, który stanowi: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Taką kwalifikację prawną uzasadnia twierdzenie skarżącego, iż nie sporządzał raportu stanowiącego podstawę zwolnienia i nie doręczał go Komendantowi. Z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. M. M. nie wykazał, że w sprawie zaistniały sfałszowane dowody i nie wykazał aby organ świadomie dopuścił takie dowody w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji brak było podstaw do przeniesienia kompetencji w zakresie orzeczenia o wznowieniu postępowania na organ wyższego stopnia. Za nietrafny zatem należy uznać zarzut skarżącego w kwestii naruszenia art. 150 § 2 k.p.a., albowiem organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w pierwszej instancji był Komendant Policji, jako organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 k.p.a. bądź w 145a k.p.a., a także czy został zachowany termin do złożenia podania.

Kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania normuje art. 148 § 1 k.p.a. stanowiąc, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższego uregulowania wynika, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005 r., str. 664). Organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż trafnie organ odwoławczy uznał, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania ze względu na uchybienie przez stronę terminu jednomiesięcznego, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Według twierdzeń skarżącego podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania jest fakt zapoznania się z raportem stanowiącym podstawę zwolnienia ze służby w Policji w dniu 18 lipca 2005 r. Dla oceny przesłanki zachowania terminu istotne jest to kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a nie kiedy zapoznała się z dowodem - swoim raportem z dnia 13 września 2002 r. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że skarżący już w dniu (...) wiedział, że został zwolniony ze służby w Policji i w jakim trybie (41 ust. 3 ustawy o Policji), o czym świadczy doręczenie mu rozkazu personalnego nr (...) i późniejsze pobieranie świadczeń emerytalnych. Nie bez znaczenia dla oceny kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania jest fakt, iż w piśmie z dnia 5 stycznia 2005 r. skierowanym do Komendanta Głównego Policji M. M. sam przyznał, że to żona będąc w szpitalu w dniu (...) zapytała czy to prawda, że się zwolnił - podpisał raport o zwolnienie z pracy. Żona przeczytała mu także rozkaz personalny o zwolnieniu. Biorąc pod uwagę, iż skarżący był hospitalizowany w okresie 12.09-26 września 2002 r. brak było przeszkód do wniesienia podania o wznowienie postępowania po wyjściu ze szpitala. Nie może zatem budzić wątpliwości, że podanie z dnia 9 sierpnia 2005 r. zostało wniesione bez zachowania terminu o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś podnoszone w skardze okoliczności nie mogły doprowadzić do jej wzruszenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.