Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 30 maja 2006 r.
II SA/Ke 1073/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka.

Sędziowie: NSA Teresa Kobylecka, Asesor, WSA Sylwester Miziołek (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Końskich z dnia 29 kwietnia 2005 r. numer XXIV/231/2005 w przedmiocie: zatwierdzenia taryf za zbiorowe odprowadzanie ścieków deszczowych i roztopowych dla Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Końskich do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej w Końskich

I.

orzeka, że zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem,

II.

zasądza od Rady Miejskiej w Końskich na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. kwotę 592,80 zł (pięćset dziewięćdziesiąt dwa złote, osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach uchwałą Nr XXIV/231/2005 z dnia 29 kwietnia 2005 r. Rada Miejska w Końskich na podstawie art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 71, poz. 747 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zatwierdziła dla Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w K. taryfy za zbiorowe odprowadzenie ścieków deszczowych i roztopowych do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej w Końskich, przedstawione we wniosku z dnia 22 marca 2005 r.

W § 1 uchwały zatwierdzone zostały taryfy netto za ścieki deszczowe i roztopowe wprowadzane do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej: wg taryfy I (dla odprowadzających te ścieki z powierzchni szczelnej utwardzonej terenów dróg i placów) - 0,908 zł/m2, wg taryfy II (dla odprowadzających te ścieki z powierzchni szczelnej utwardzonej terenów przemysłowych, składowych, baz transportowych i stacji paliw) - 1,908 zł/m2.

W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że wniosek Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w K. z dnia 22 marca 2005 r. został przygotowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 71, poz. 747 ze zm.) oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy, a następnie przedstawiony Przewodniczącemu Rady Miejskiej w Końskich. Ceny i stawki opłat zawarte w taryfach określono na podstawie niezbędnych przychodów dla prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego odprowadzenia ścieków deszczowych i roztopowych. Zmiany warunków ekonomicznych w roku obowiązywania taryf dotyczą zmiany kosztów wynikających z inflacji oraz wzrostu podatku od nieruchomości. Wskaźnik inflacji na 2005 r. przewidziano na 3%. Wysokość stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2005 wynika z obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 września 2004 r. w sprawie wysokości górnych jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (M.P. Nr 39, poz. 693).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę złożyła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w W., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Skarga została poprzedzona wezwaniem z dnia 27 lipca 2005 r. do usunięcia naruszenia prawa, które uchwałą Nr XXVIII/269/2005 z dnia 14 września 2005 r. nie zostało przez Radę Miejską w Końskich uwzględnione.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków określa zasady odprowadzania ścieków, zaś definicja ścieków zawarta w art. 2 pkt 8 określa, że za ścieki uważa się również wody opadowe lub roztopowe ujęte w systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych, w tym centrów miast, terenów przemysłowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów o trwałej nawierzchni, zatem należy uznać, że do kanalizacji deszczowej należy stosować wszelkie zasady zawarte w tej ustawie.

Zdaniem skarżącego oznacza to, że taryfa powinna być wyrażona w stawce jednostkowej "metra sześciennego", a nie "metra kwadratowego", jak to dowolnie ustaliła Rada Miejska w Końskich w zaskarżonej uchwale. Jest to, zdaniem skarżącej pozbawione podstaw prawnych i racjonalnych przesłanek, tym bardziej że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków - jednostką rozliczeniową jest "metr sześcienny", a nie metr kwadratowy.

Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że gminie należy zwrócić stawki opłat za korzystanie ze środowiska, które gmina odprowadza do Urzędu Marszałkowskiego, stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska. Te stawki opłat są obliczane za 1 "metr kwadratowy" i tak powinny być oddzielnie naliczane przez Gminę - obok stawek taryfowych wyrażonych w "metrach sześciennych", przyjętych do kalkulacji kosztów, natomiast w zaskarżonej uchwale zostały one wliczone do taryf I i II, które powinny operować jednostką "metra sześciennego".

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Końskich wniosła o jej odrzucenie, podtrzymała argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Nadto przytaczając treść przepisów rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków wskazała, że przy ustaleniu taryfy za zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków bytowo-gospodarczych określenie 1 m3 jest zasadne, ponieważ trudno ilość wody sprzedanej odbiorcy, czy też przyjętych ścieków zmierzyć inną jednostką rozliczeniową. Nie ma natomiast w żadnym paragrafie rozporządzenia stwierdzenia, ze jedyną jednostką rozliczeniową jest 1 m3. Stosowane są natomiast inne opłaty, jak abonenckie, ryczałtowe itp.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zakres sądowej kontroli uchwały rady gminy ograniczony jest do badania jej zgodności z prawem; celowość i trafność przyjętych rozwiązań nie należy do zakresu badania sądu administracyjnego.

Oceniając legalność zaskarżonej uchwały, którą Rada Miejska w Końskich zatwierdziła dla Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w K. taryfy za zbiorowe odprowadzenie ścieków deszczowych i roztopowych do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej w K. należy stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 71, poz. 747 ze zm.), zwana dale ustawą, określa m.in. zasady i warunki zbiorowego oprowadzania ścieków (art. 1), pod pojęciem których należy rozumieć m.in. wody opadowe i roztopowe ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z terenów przemysłowych, składowych, baz transportowych, dróg i parkingów (art. 2 pkt 8). Taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków określa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie niezbędnych przychodów, po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług (art. 20). Taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy (art. 24). Sposoby określania taryf (w tym kryteria różnicowania cen i stawek opłat) zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków (art. 23), zwanego dalej rozporządzenie. Wniosek o zatwierdzenie taryf przedstawia przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne wójtowi dołączając szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan w celu weryfikacji kosztów związanych ze świadczeniem usług, poniesionych w poprzednim roku obrachunkowym z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryfy - pod względem celowości ich ponoszenia (art. 24 ust. 1-4).

Rada Gminy uchwałą może zatwierdzić taryfy albo odmówić ich zatwierdzenia, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami (art. 24 ust. 5).

Decyzja rady w przedmiocie zatwierdzenia taryf nie jest uznaniowa i rada może odmówić zatwierdzenia taryf w sytuacji, gdy nie spełnia ona wymagań przewidzianych przepisami prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Końskich nie wynika, ażeby Rada analizowała m.in. to, że Zakłady Wodociągów i Kanalizacji w K. zastosowały inną niż przewidziana w rozporządzeniu z dnia 12 marca 2002 r. jednostkę rozliczeniową - m2, zamiast m3 i z jakich przyczyn. Wskazano to dopiero w odpowiedzi na skargę.

Zgodnie z § 2 pkt 10 rozporządzenia ceną za odprowadzanie ścieków jest wielkość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za 1 m3 odprowadzanych ścieków (do ceny dolicza się podatek VAT).

Wprawdzie w § 13 rozporządzenia określono, że przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne dokonuje wyboru rodzaju i struktury taryf (uwzględniając lokalne uwarunkowania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków) kalkulując i rozliczając je w sposób, aby zapewnić:

-

uzyskanie z opłat odbiorców usług przychodów na poziomie zapewniającym samofinansowanie się działalności przedsiębiorstwa oraz zysku (ust. 2 pkt 1),

-

łatwość ustalania opłat za świadczenie usług (ust. 2 pkt 4),

co nie oznacza jednak, że przedsiębiorstwo może zmieniać zasady określone w cyt. rozporządzeniu, w tym zmieniać jednostkę (m3), za którą określono cenę usługi za odprowadzanie ścieków.

Cytowane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków jako jednostkę, której dotyczy cena usługi odprowadzania ścieków wskazuje m3, nie m2.

Odmiennie natomiast została określona ta jednostka w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 marca 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 55, poz. 477 ze zm.), która została wydana na podstawie innej ustawy - art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska". W § 1 pkt 7 i § 5 ust. 1 tego rozporządzenia określone zostały jednostkowe stawki opłat za wody opadowe lub roztopowe ujęte w systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni o trwałej nawierzchni. Są to stałe stawki, określone w "zł na rok za 1 m2", które zgodnie z art. 291 ustawy Prawo ochrony środowiska podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku kalendarzowego podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi przyjętemu w ustawie budżetowej za rok poprzedni.

Nie można jednak łączyć opłaty za korzystanie ze środowiska (gdzie jednostkowa stawka podana jest w zł za rok za 1 m2) z opłatą za odprowadzanie ścieków (gdzie cena podana jest w jednostkach pieniężnych za 1 m3), jak to uczyniono w sprawie niniejszej.

Zdaniem Sądu wniosek Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w K. o zatwierdzenie przedmiotowych taryf naruszył przepisy prawa materialnego, tj. ustawę z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 71, poz. 747 ze zm.) oraz wydane z jej upoważnienia rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Rada Miejska w Końskich podejmując zaskarżoną uchwałę o zatwierdzeniu taryf niezgodnie z przepisami ustawy naruszyła przepis art. 24 ust. 5 tej ustawy, a zatem jako sprzeczna z prawem jest nieważna (art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1999 r. o samorządzie gminnym). Ponieważ uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, a od jej podjęcia upłynął rok Sąd orzekł o jej niezgodności z prawem na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i art. 94 ustawy o samorządzie gminnym.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi