Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1387218

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 10 października 2013 r.
II SA/Go 734/13
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jako klasyczny środek zaskarżenia - przywrócenie terminu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.).

Sędziowie WSA: Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi G.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu

I.

stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia,

II.

określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu,

III.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G.R. kwotę (100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) lipca 2013 r. G.R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) czerwca 2013 r. nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia (...) stycznia 2013 r. (...) odmawiające przywrócenia terminu do pisemnego wezwania Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2011 r. znak (...) Prezydent Miasta w związku z wnioskiem właściciela nieruchomości - G.R. zatwierdził podział nieruchomości działki ewid. (...) położonej przy ul. (...) w wyniku, którego powstały działki o numerach: (...).

Pismem nr (...) z dnia (...) grudnia 2011 r., działając na podstawie art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), Prezydent Miasta zawiadomił S Sp. z o.o., o nadaniu budynkowi stacji paliw budowanemu na działce ewidencyjnej (...) (nabytej przez spółkę w dniu (...) września 2011 r. od G.R.) numeru porządkowego "ulica (...)".

W dniu (...) marca 2012 r. sporządzony został protokół ustnego przyjęcia podania złożonego przez G.R. i M.G., którzy poinformowali, iż G.R. prowadzi od 1999 r. działalność gospodarczą FHU (...) na nieruchomości przy ul. (...) oznaczonej numerem 13. Strona wniosła o zachowanie dotychczasowego numeru"13" dla swojej nieruchomości podając, iż od niedawna numer ten przyznany został stacji benzynowej S. Strona dodała, iż o"zabraniu" numeru nie była informowana.

W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia (...) kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta poinformował G.R. o podjętych działaniach w sprawie ustalenia numerów porządkowych dla budynków budowanych na działkach ewid. (...), które są własnością G.R. Organ wyjaśnił, iż skoro rozebranym budynkom znajdującym się na nieruchomości obejmującej działkę nr (...) przysługiwał nr 13 to nowowybudowanemu tam budynkowi także nadano numer 13.

Pismem z dnia (...) marca 2012 r., zatytułowanym "skarga", G. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięcie nadania ww. numeru Spółce S.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia (...) maja 2012 r. poinformowało G.R., iż organ ten nie ma uprawnień do kontroli nadawania przez Prezydenta Miasta numerów porządkowych. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że przepisy szczególne nie upoważniają organu administracji do orzekania w przedmiocie nadania numeru porządkowego w drodze decyzji, stąd czynności z tym związane należy zakwalifikować jako czynności materialno-techniczne mające wpływ na sytuację prawną obywatela, a więc podlegające zaskarżeniu z zachowaniem trybu wskazanego w art. 52 § 3, art. 53 § 2 i art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec powyższego pismem z dnia (...) maja 2012 r. G.R. zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o "zweryfikowanie czynności materialno-technicznych" i "cofnięcie nadania numeru ul. (...) S Sp. z o.o.", podnosząc, iż tym numerem jego rodzina posługuje się od lat 14-tu, zaś obecnie pod tym numerem ma siedzibę firmy i prowadzi działalność gospodarczą. G.R. zaznaczył także, iż nie otrzymał informacji o zabraniu numeru porządkowego lub jego zmianie, czym pozbawiony został możliwości odwołania się.

Prezydent Miasta w piśmie z dnia (...) czerwca 2012 r. poinformował G.R., iż nie zostanie dokonana weryfikacja postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego budynkowi położonemu na działce (...).

G.R. pismem z dnia (...) sierpnia 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na "zawiadomienie (...) z dnia (...) czerwca 2012 r. odmawiające zweryfikowania czynności materialno-technicznych". Skarżący w treści skargi wskazał, iż ustną informację o "zabraniu" numeru uzyskał w lutym 2012 r. od Kierownika w Wydziale Geodezji i Katastru Urzędu Miasta.

Postanowieniem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Go 701/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż czynności właściwych organów gminy, polegające na nadaniu lub zmianie numerów porządkowych mają charakter czynności materialno-technicznych, a kontrola tego typu czynności przez sądy administracyjne odbywa się na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Następnie badając dopuszczalność skargi z punktu widzenia spełnienia wymogu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a., tj. złożenia wezwania na piśmie do właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa, Sąd uznał, iż G.R. powziął wiedzę o nadaniu budynkowi stacji paliw budowanemu na działce ewidencyjnej (...) numeru porządkowego (którym oznaczona była dotychczas nieruchomość skarżącego) najpóźniej dnia (...) marca 2012 r., w której to dacie sporządzony został przez Kierownika Referatu Geodezji w Wydziale Geodezji i Katastru Urzędu Miasta protokół ustnego przyjęcia podania. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż aby strona mogła skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego zobowiązana była wezwać na piśmie Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa wywołanego czynnością materialno-techniczną nadania budynkowi numeru porządkowego do dnia (...) marca 2012 r. Tymczasem Sąd ustalił, iż kierowane do Prezydenta Miasta wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżący złożył dnia 22 maja 2012 r., a zatem blisko dwa miesiące po upływie wskazanego terminu. Wobec powyższego Sąd uznał, iż skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa z przekroczeniem czternastodniowego ustawowego terminu i nie spełnił podstawowej przesłanki dopuszczalności skargi. Sąd dodatkowo pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia do organu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Wobec powyższego pismem z dnia (...) listopada 2012 r. G.R. zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, załączając do niego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Uzasadniając złożony wniosek strona powołała się na brak pouczenia organu w zakresie prawa do złożenia środka zaskarżenia terminie do dokonania tejże czynności.

Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2013 r. znak (...) na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. Prezydent odmówił G.R. przywrócenia terminu do pisemnego wezwania Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa-oznaczenia numerem porządkowym "ulica (...)" budynkowi stacji paliw znajdującemu się na działce (...), dokonanym zgodnie z zawiadomieniem nr (...) z dnia (...) grudnia 2011 r. Wskazując na treść art. 58 § 1 k.p.a. określającego podstawy przywrócenia terminu do dokonania czynności organ stwierdził, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu brak wiedzy w obowiązujących terminach i procedurach, na który powołał się wnioskodawca, nie można uznać za brak winy w uchybieniu terminu. W końcowej części postanowienia organ pouczył stronę o prawie wniesienia od powyższego postanowienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Zgodnie z powyższym pouczeniem G.R. wniósł do SKO zażalenie od postanowienia z dnia (...) stycznia 2013 r. wskazując, że brak winy w uchybieniu terminu upatruje w tym, że nie miał wiedzy o obowiązujących terminach i procedurach oraz, że o możliwości zaskarżenia czynności organu administracji publicznej nie był przez organ pouczany. Zdaniem odwołującego nie można czynić zarzutu, że uchybił terminowi, o którego obowiązywaniu nie miał usprawiedliwionej świadomości. Dodatkowo strona zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, brak spełnienia postulatu przewidywalności i pewności, przy niewiedzy co do trybu postępowania oraz przepisów, jakie winny znaleźć zastosowanie. Zdaniem odwołującego brak jego winy w uchybieniu terminu sankcjonuje przepis art. 9 k.p.a., wskazując, że zasada to nie została w ogóle dochowana, co wyraża się w nieinformowaniu strony o środkach zaskarżenia. Dodatkowo G.R. zarzucił organowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.

Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2013 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 58 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Kolegium wskazało, iż określona w art. 9 k.p.a. zasada odnosi się do postępowania administracyjnego regulowanego przepisami k.p.a., a nie innej ustawy. Organ zaznaczył, iż nawet w postępowaniu administracyjnym oczywistym jest, że organ ma obowiązek pouczyć stronę o przysługującym jest prawie odwołania, prawie wniesienia skargi, czy powództwa do sądu, co bezpośrednio wynika z art. 107 § 1 i 2 k.p.a. Nie ma już jednak obowiązku informowania strony, że może żądać wznowienia postępowania, czy stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ odwoławczy zauważył, iż ustalanie numeru porządkowego nieruchomości nie jest dokonywane w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie przepisy szczególne nie upoważniają organu administracji do orzekania w przedmiocie nadania numeru porządkowego w drodze decyzji, stąd czynności z tym związane należy, zdaniem organu, zakwalifikować jako czynności materialno-techniczne mające wpływ na sytuację prawną obywatela, a więc czynności w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Kolegium wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest czynnością regulowaną przez k.p.a., a w świetle przepisów p.p.s.a., organ nie ma nawet obowiązku udzielać odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani też tym bardziej odpowiedź na wezwanie nie musi spełniać wymogów stawianych decyzji administracyjnej na gruncie k.p.a.

Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie wnioskodawca uchybił terminowi ze swojej winy. Organ zgodził się z organem I instancji, iż brak wiedzy o obowiązujących terminach i procedurach nie jest brakiem winy w uchybieniu terminu. Zarzut taki w ocenie SKO można by było uznać za zasadny tylko wówczas, gdyby istniał wyraźny obowiązek organu informowania stron o terminach i procedurze przedsądowej w przypadku zaskarżania czynności materialno-technicznych. Jak zauważył organ po uzyskaniu przez skarżącego kwestionowanej informacji o nadaniu numeru porządkowego (budynkowi innego podmiotu) nie pojawiły się żadne obiektywne przeszkody uniemożliwiające skorzystanie z prawa do zakwestionowania nadania numeru porządkowego, przez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem SKO skarżący nie powołał się na takie okoliczności, a wskazał jedynie, że o terminie i procedurze wezwania do usunięci naruszenia prawa nie został przez organ poinformowany.

Pismem z dnia (...) lipca 2013 r. G.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi II instancji, ewentualnie o uchylenie postanowień obu instancji. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia bez udzielenia stronie pomocy prawnej co do przysługującej stronie możliwości skorzystania ze środków odwoławczych oraz zaniechanie oceny sytuacji prawnej strony w kontekście braku winy w uchybieniu terminu jak również przez pryzmat udzielonego stronie błędnego pouczenia. Jednocześnie skarżący zarzucił organowi błędne uznanie że postępowanie administracyjne jest to w każdym przypadku takie postępowanie które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, a skoro postepowanie dotyczące nadania numeru porządkowego nie jest postepowaniem administracyjnym to nie mają w nim zastosowania wymogi procedury administracyjnej w zakresie obowiązku organu co do pouczania strony o przysługującym trybie odwoławczym. Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi błędne uznanie, że niepouczenie strony o skorzystaniu z trybu przewidzianego w ustawie p.p.s.a. o zastosowaniu formalnego środka w postaci wezwania organu pierwszej instancji do usunięcia naruszeń należy traktować analogicznie do zwolnienia organów z pouczenia o prawie do wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności podczas gdy wezwanie do usunięcia naruszeń jest trybem zwyczajnym. Strona zarzuciła organowi także naruszenie art. 52 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że organ nie musi pouczać strony o środkach uregulowanych w jego treści i naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie, że po stronie skarżącego nastąpiło zawinione uchybienie terminowi w zakresie wezwania organu do usunięcia naruszeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu oraz uznając zarzuty skarżącego za nieuzasadnione.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W sytuacji stwierdzenia niezgodności decyzji lub postanowienia z prawem Sąd uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli uchybienie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1), bądź w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 156 k.p.a., stwierdza nieważność zaskarżonego aktu (pkt 2). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonego aktu Sąd dokonuje tego w określonej kolejności. W pierwszym rzędzie Sąd jest zobligowany do przeprowadzenia kontroli z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji czy postanowienia. Jest to uzasadnione tym, że ustalenie istnienia którejkolwiek z wad decyzji (postanowienia) powodujących stwierdzenie nieważności, czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną (zob. T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, str. 461).

Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) czerwca 2013 r. (...) utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia (...) stycznia 2013 r. (...) odmawiające przywrócenia terminu do pisemnego wezwania Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa.

Na wstępie rozważań zauważyć należy, iż Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę związany był treścią postanowienia tutejszego Sądu z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Go 701/12, odrzucającego skargę G.R. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie nadania budynkowi numeru porządkowego, a w szczególności zawartą tam oceną prawną Sądu. W myśl bowiem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Związanie Sądu rozpoznającego sprawę dotyczyło przede wszystkim stwierdzenia, iż nadanie numeru porządkowego stanowi akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego, do którego stosuje się art. 52 § 3 p.p.s.a. Ponadto związanie Sądu odnosi się również do kwestii obliczenia w przedmiotowej sprawie terminu do złożenia przez stronę skarżącą wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd w postanowieniu z dnia 24 października 2013 r. przyjął, iż G.R. powziął wiedzę o nadaniu budynkowi stacji paliw budowanemu na działce ewidencyjnej (...) numeru porządkowego, którym oznaczona była dotychczas nieruchomość skarżącego, najpóźniej dnia (...) marca 2012 r. W dacie tej sporządzony został bowiem przez Kierownika Referatu Geodezji Wydziału Geodezji i Katastru Urzędu Miasta protokół ustnego przyjęcia podania G.R. Sąd w postanowieniu z dnia 24 października 2012 r. stwierdził zatem, iż strona chcąc skutecznie wnieść skargę do Sądu zobowiązana była wezwać na piśmie Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa wywołanego czynnością materialno-techniczną nadania budynkowi numeru porządkowego, najpóźniej do dnia 28 marca 2012 r. Natomiast złożone przez G.R. w dniu 22 maja 2012 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone zostało z uchybieniem określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. terminu. Mając na uwadze, iż stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie nie uległ zmianie Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie dokonał w ww. zakresie nowych ustaleń i ocen.

W związku z treścią postanowienia WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 października 2012 r. G.R. zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w wyniku którego wydane zostało zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta z dnia (...) stycznia 2013 r., utrzymane następnie w mocy postanowieniem SKO z dnia (...) czerwca 2013 r.

Podkreślić należy, iż Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Sądu zawarte w postanowieniu z dnia 24 października 2012 r., wskazujące na możliwość przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Pogląd taki wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2011 r. w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I FPS 5/10). NSA orzekło, iż wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. czternastodniowy termin, w którym skarżący zobowiązany jest wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, jest terminem procesowym, który może zostać przywrócony. NSA stwierdziło, iż nie ma przesłanek do tego aby wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowiące, jak podnosi się w orzecznictwie (np. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1199/10), surogat środka odwoławczego, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli w tych przypadkach, gdy prawo nie przewiduje zwykłych środków odwoławczych, traktować odmiennie od tych środków. W związku z tym brak jest podstaw do tego, aby uznawać terminy do wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia za typowe terminy procesowe, zaś termin do dokonania czynności procesowej, analogicznej z punktu widzenia spełnienia warunków formalnych niezbędnych do skutecznego uruchomienia kontroli sądowej, jaką jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jako termin prawa materialnego. NSA uznało, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być tak samo wykorzystywane jak klasyczne środki zaskarżenia, wymienione w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, wykluczając wielokrotne wykorzystanie z tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, podkreślił, że byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z art. 78 Konstytucji (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 552/08). Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia) nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z uwagi na specyfikę postępowania przysługują środki prawne wskazane tylko w p.p.s.a. Takie rozumowanie NSA uznało za zasadne także w odniesieniu do skarżących, którzy z uwagi na swoją sytuację procesową muszą skorzystać z art. 52 § 3 p.p.s.a. Zdaniem NSA niezgodne zarówno z wymienionymi wyżej przepisami Konstytucji, jak i ograniczające wynikające z art. 45 § 1 Konstytucji prawo do sądu, byłoby pozbawienie ich możliwości do uruchomienia sądowej kontroli poprzez przyjęcie, że termin wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. ma charakter terminu prawa materialnego, który nie może zostać przywrócony.

Niewątpliwie zauważyć należy, iż przedstawiony wyżej pogląd został co prawda zaprezentowany na gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (wówczas Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), nie ulega jednakże wątpliwości, iż znajduje on analogiczne zastosowanie w innych postępowaniach, w tym w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), na co zwraca się uwagę w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., I OSK 515/11).

Stwierdzić należy, iż skoro brak jest stosownej regulacji procesowej, a powołane wcześniej przepisy konstytucyjne, w tym art. 45 § 1 Konstytucji, wskazują na konieczność potraktowania podmiotów, korzystających ze środka w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w sposób nie gorszy od skarżących, którym przysługują środki zaskarżenia wskazane w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., normatywną podstawą do działania organu powinny być te przepisy, które odnoszą się do najbliższych procesowo sytuacji załatwianych przez dany organ.

Wobec powyższego uznać należało, iż w przedmiotowej sprawie dotyczącej nadania budynkowi numeru porządkowego odpowiednie zastosowanie, w zakresie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego czynnością materialno-techniczną nadania budynkowi numeru porządkowego, miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem Prezydent Miasta prawidłowo rozpoznał wniosek G.R. z dnia (...) listopada 2012 r. o przywrócenie terminu do pisemnego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, orzekając postanowieniem z dnia (...) stycznia 2013 r. na podstawie art. 59 § 1 k.p.a.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż G.R. w postanowieniu Prezydenta Miasta z dnia (...) stycznia 2013 r., odmawiającego przywrócenia terminu do pisemnego wezwania Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa, pouczony został o możliwości złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia za pośrednictwem organu I instancji. Skarżący stosując się powyższego pouczenia zażalenie takie złożył, zaś Kolegium postanowieniem z dnia (...) czerwca 2013 r. zażalenie to rozpoznało wydając postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.

W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od wydanego w tym trybie postanowienia przysługuje stronie zażalenie. Jednakże

§ 2 tegoż artykułu wskazuje na istotny wyjątek od generalnej zasady dotyczącej przywracania terminów, gdyż stwierdza, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania lub zażalenia, czyli organ wyższego stopnia nad organem właściwym w sprawie, chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zatem uznać należy, iż w przypadku, gdy postanowienie wydał organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, zażalenie nie służy. Takie postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. jest bowiem ostateczne (nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania) i jako orzeczenie kończące postępowanie w tym zakresie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wpadkowe rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. ma zatem charakter jednoinstancyjny w tym tylko sensie, że nie może zostać w żaden sposób zaskarżone w administracyjnym toku instancji.

W ocenie Sądu art. 59 § 2 k.p.a. oraz związana z nim konstrukcja polegająca na tym, iż postanowienie organu jest ostateczne i odmowa przywrócenia terminu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, znajduje zastosowanie również w przypadku, gdy odmowa przywrócenia terminu odnosiła się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Stosując bowiem do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wezwania o usuniecie naruszenia prawa (uregulowanym w art. 52 § 3 p.p.s.a.) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, należy uwzględniać charakter instytucji prawnej ww. wezwania. Istotne znaczenie w tym względzie ma interpretacja dokonana przez NSA na gruncie wyroku z dnia 14 marca 2011 r., I FPS 5/10, która została podtrzymana także w późniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych m.in. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., I OSK 1859/12. Zgodnie ze stanowiskiem NSA wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, wprowadzony w art. 52 § 3 p.p.s.a.,. w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, stanowiący surogat środka zaskarżenia wynikający z przepisów ustaw procesowych, w tym kodeksu postępowania administracyjnego. Adresatem wezwania jest przy tym organ, który wydał akt lub dokonał czynności, przeciwko któremu ma być wniesiona skarga. Zauważyć należy, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. jest zbliżone do innych klasycznych środków odwoławczych tj. odwołania lub zażalenia oraz do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i tak jak te środki, ma na celu poddanie ponownej weryfikacji przez organ administracji publicznej wyrażonego w sprawie stanowiska organu, stanowiąc niezbędny etap umożliwiający dopiero skuteczne złożenie skargi do sądu administracyjnego.

Wobec powyższego Sąd uznał, iż zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. w przedmiotowej sprawie o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o usunięcie naruszenia prawa winien ostatecznie postanowić organ właściwy do rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, którym na gruncie rozpoznawanej sprawy jest Prezydent Miasta. Tym samym uznać należało, iż brak było podstaw do złożenia w rozpoznawanej sprawie zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta w sprawie odmowy przywrócenie terminu do złożenia pisemnego wezwania Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa i jego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zatem uznać należało, iż postanowienia Prezydenta Miasta z dnia (...) stycznia 2013 r. miało charakter ostateczny w związku z czym strona kwestionując jego treść winna była złożyć na nie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Sąd zwraca uwagę, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia pozostało błędne pouczenie przez Prezydenta Miasta skarżącego o możliwości złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od postanowienia z dnia (...) stycznia 2013 r. Kwestia ta może być ewentualną podstawą do przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia skargi do tut. Sądu na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia (...) stycznia 2013 r.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji przyjmując za podstawę treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.