Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 19 grudnia 2006 r.
II SA/Go 345/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz.

Sędziowie WSA: Aleksandra Wieczorek, Asesor Michał Ruszyński (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie renty strukturalnej uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) r. Nr (...).

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z (...) r. Nr (...) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr (...) z (...) lutego 2006 r. Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia:

W dniu (...) września 2004 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek o przyznanie renty strukturalnej dla W.W. Wnioskodawca oświadczył, że w skład jego gospodarstwa rolnego wchodzi 14 działek ewidencyjnych o następujących numerach: (...). Łączna powierzchnia zadeklarowanych działek ewidencyjnych wynosiła 48,43 ha. Producent rolny ponadto we wniosku w części "C" Dane przejmującego użytki rolne wchodzące w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego, oświadczył, że przekazanie nastąpi w całości następcy, tj. córce M.W. W dniu (...) listopada 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie Nr (...) stwierdzające, że W.W. spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej określone w § 4 pkt 1-3, pkt 6 i 7, § 11 i § 20 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). Ponadto stwierdzono, że wskazana we wniosku osoba przejmująca gospodarstwo posiada kwalifikacje zawodowe określone w § 7 pkt 2 ww.ym. rozporządzenia. W dniu (...) stycznia 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła zmiana wniosku o przyznanie renty strukturalnej w której wnioskodawca oświadczył, że przekazał 13 działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 47,80 ha. Z załączonego aktu notarialnego darowizny z (...) stycznia 2005 r. wynika, że nastąpiło przekazanie na rzecz M.W. 13 działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 47,80 ha w celu uzyskania przez W.W. renty strukturalnej. Z porównania wniosku złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu (...) września 2004 r. oraz zmiany do wniosku złożonego w dniu (...) stycznia 2005 r. wynika, że nie została przekazana działka ewidencyjna nr (...) o powierzchni 0,63 ha. W dniu (...) kwietnia 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął akt notarialny umowy darowizny z (...) stycznia 2005 r. z którego wynika, że wnioskodawca przekazał na rzecz syna P.W. działkę nr (...) o powierzchni 0,63 ha, wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego W.W. (...) sierpnia 2005 r. została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzja Nr (...) o odmowie przyznania renty strukturalnej W.W. W dniu (...) sierpnia 2005 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie W.W. od decyzji o odmowie przyznania renty strukturalnej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z (...) października 2005 r. Nr (...) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przyczyną uchylenia było naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez to, że organ I instancji nie wezwał wnioskodawcy do wyjaśnienia rozbieżności wynikających z oświadczenia o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działek ewidencyjnych we wniosku z (...) września 2004 r. i we wniosku z (...) stycznia 2005 r.

Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ I instancji ustalił, że z porównania obu wniosków wynika, że skarżący nie przekazał działki ewidencyjnej o numerze (...) o powierzchni 0,63 ha. Wyjaśniając rozbieżności zawarte we wnioskach wnioskodawca przedłożył akt notarialnych umowy darowizny z (...) stycznia 2005 r. z którego wynika, że wnioskodawca nie przekazał opisanej wyżej działki wchodzącej w skład jego gospodarstwa rolnego.

Powyższe ustalenia były podstawą decyzji organu I instancji z (...) lutego 2006 r.odmawiajacej przyznania renty strukturalnej.

Powyższy stan faktyczny był również podstawą decyzji organu odwoławczego z (...) kwietnia 2006 r., który w jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie renty strukturalnej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, a przekazanie nastąpiło:

1)

przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego na rzecz następcy albo

2)

na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, lub

3)

na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w dzierżawę, na podstawie zawartej na okres co najmniej 10 lat:

-

pisemnej umowy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, albo

-

umowy w formie aktu notarialnego.

Organ odwoławczy wskazał, że dokonując wykładni ww.ym. przepisu prawa należy stwierdzić, iż zastosowanie alternatywy rozłącznej w postaci spójnika "albo" uniemożliwia łączenie ww.ym. form w celu przekazania gospodarstwa rolnego. Organ zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie przekazanie gospodarstwa rolnego zostało dokonane na rzecz dwóch osób, a takiej sytuacji jest to możliwe tylko przez przeniesienie własności gospodarstwa w celu powiększenia jednego lub kilku gospodarstw rolnych. Córka W.W. przejęła gospodarstwo jako następca tj. osoba, która rozpoczyna działalność rolniczą po raz pierwszy z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego od beneficjenta renty strukturalnej, a zatem nie posiada gospodarstwa rolnego w chwili przekazania. W konsekwencji niemożliwe było w jej przypadku powiększenie gospodarstwa rolnego. Ponadto jako następca musiała by przejąć gospodarstwo w całości, co nie nastąpiło.

W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W.W. wniósł o jej uchylenie. Uzasadniając skargę skarżący nie zakwestionował ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia. Stwierdził jedynie, że wszelkie działania związane ze złożeniem wniosku oraz czynności poprzedzające wniosek konsultował z pracownikiem Biura Powiatowego ARiMR.

Na podstawie błędnych informacji, co potwierdziło "wewnętrzne śledztwo w Oddziale Regionalnym i dyscyplinarne zwolnienie pracownika" skarżący przekazał gospodarstwo rolne.

Skarżący wskazał, że w chwili przekazania gospodarstwa córce, przekazał całe posiadane w tym dniu gospodarstwo rolne o powierzchni 47,80 ha. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący przekazał córce gospodarstwo rolne o powierzchni 47,80 ha po uprzednim wyłączeniu z tego gospodarstwa działki o powierzchni 0,63 ha i darowaniu jej synowi przy aprobacie pracownika Agencji, który prowadził jego sprawę. Według skarżącego jego wersja o działaniu przy aprobacie pracownika Agencji została potwierdzona przewlekłością postępowania, jego ponagleniami. Skarżący przyznał, że zapoznano go z zasadami przyznawania i wypłaty renty strukturalnej. Stwierdził jednak, że działał w zaufaniu do profesjonalnych pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którym te zasady są również a nawet lepiej od skarżącego znane.

Skarżący zarzucił również, że w dniu (...) marca 2006 r. zapoznał się z zebranymi w sprawie dowodami. Dokumentacja nie była jednak kompletna a skarżącego poinformowano, że z pozostałymi dokumentami może się zapoznać w siedzibie organu I instancji. Skarżący przyznał, że nie składał dodatkowych oświadczeń. Stwierdził, że (...) stycznia 2005 r. przekazał całe gospodarstwo rolne następcy, skoro przekazał wszystkie posiadane w tym dniu grunty córce a działka nr (...) o powierzchni 0,63 ha została wcześniej w uzgodnieniu z pracownikiem Agencji przekazana synowi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu administracyjnym są niesporne. Niesporne winno być zwłaszcza to, że skarżący we wniosku o przyznanie renty strukturalnej złożonym w dniu (...) września 2004 r. wskazał i zadeklarował do przekazania 14 działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 48,43 ha. Wśród tych działek figurowała działka nr (...). Po złożeniu wniosku skarżący wraz z żoną przenieśli własność działki (...) na rzecz syna P.W. w dniu (...) stycznia 2005 r. Te niesporne okoliczności wskazują na to, że skarżący nie przekazał córce wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wskazanego we wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Nie został zatem spełniony warunek wymieniony w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 ze zm.).

Niesporne winno być, że skarżący przekazał grunty stanowiące gospodarstwo rolne (powyżej 1 ha) dwom osobom (córce i synowi) przy czym syn nie został wskazany we wniosku jako następca i jako osoba przejmująca grunty rolne. Przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz dwóch osób jest możliwe wyłącznie w celu powiększenia gospodarstw już istniejących i należących do tych osób. Takie przekazanie nie było jednak możliwe w odniesieniu do córki skarżącego, która (co jest niesporne) przejęła gospodarstwo jako osoba rozpoczynająca działalność rolniczą z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego. Nie posiadała bowiem gospodarstwa rolnego w chwili przekazania.

W opisanych wyżej okolicznościach nie mógł odnieść skutku zmieniony, nowy wniosek z (...) stycznia 2005 r. w którym nie wskazano działki Nr (...) uprzednio darowanej synowi skarżącego.

Postępowanie w sprawie przyznawania renty strukturalnej zostało wszczęte wnioskiem z (...) września 2004 r. Wniosek ten nie został przez skarżącego cofnięty. Okoliczności złożenia nowego wniosku winny być przez organy obu instancji dokładnie wyjaśnione. Było to konieczne o tyle, że podstawowym zarzutem zarówno odwołania jak i skargi było naruszenie art. 9 k.p.a. polegające na działaniu profesjonalnego pracownika Agencji, który miał skarżącemu wskazać sposób postępowania. Skarżący twierdzi, że złożył nowy wniosek wskutek działania tego pracownika i sugeruje, że przed zmianą wniosku wskutek działania pracownika Agencji darował wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego działkę nr (...).

Do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. organy obu instancji nie ustosunkowały się w stopniu wystarczającym. Wprawdzie niesporne jest potwierdzenie przez skarżącego odbioru postanowień zawierających stwierdzenie, że skarżący spełnia wymogi niezbędne do uzyskania renty strukturalnej, w którym te wymogi są zawarte ale należy zauważyć, że znając te wymogi skarżący działał w zaufaniu do profesjonalnego pracownika Agencji. To zaufanie jest tym bardziej uzasadnione, że instytucja rent strukturalnych jest instytucją nową. Tryb postępowania w przyznawaniu rent strukturalnych nie jest znany wnioskodawcom. Jeżeli więc rolnik zna warunki z postanowienia to oznacza to na pewno znajomość powierzchowną, nie tak dokładną, jaką winien posiadać pracownik Agencji. Nie oznacza to jednak, że postanowienie o spełnieniu warunków do uzyskania renty strukturalnej znane wnioskodawcy wyklucza zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. Organy obu instancji znając treść zarzutu skarżącego nie ustosunkowały się do twierdzenia, że wskutek ujawnienia błędnej interpretacji przepisów przez pracownika Agencji Z.G. skarżący podjął działania niekorzystne dla niego. Nie wyjaśniono, czy prawdziwy był zarzut skarżącego o dyscyplinarnym zwolnieniu tego pracownika i czy miało ono związek z przedmiotową sprawą. Nie powinno budzić wątpliwości to, że zachowanie się przez stronę zgodnie z udzielonymi przez organ informacjami, nie może powodować ujemnych konsekwencji dla strony.

Zasadnie podnosi pełnomocnik skarżącego, że naruszenie powyższej zasady przez organ administracji ma bezpośredni wpływ na prawidłowość wydanej decyzji i że nie ma podstaw do przeniesienia konsekwencji błędnego stanowiska organu na stronę.

W niniejszej sprawie konieczne będzie ustalenie, czy i od której fazy postępowania skarżący działał wskutek sugestii pracownika Agencji, oraz, czy prawdziwy jest zarzut skarżącego o dyscyplinarnym zwolnieniu tego pracownika w związku z niniejszą sprawą. Sąd pragnie zwrócić uwagę na konieczność precyzyjnego ustalenia, czy samo złożenie pierwszego wniosku było poprzedzone konsultacjami skarżącego z pracownikiem Agencji i czy skarżący został pouczony przed złożeniem wniosku z (...) września 2004 r. o konieczności wskazania wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego skarżącego.

Należy również wyjaśnić, czy w skład tego gospodarstwa wchodziły również działki nr (...) nie wykazane we wniosku z (...) września 2004 r. i czy stanowiły one użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego skarżącego. Może się bowiem okazać, że nie wykazanie tych działek w obu wnioskach spowodowało niespełnienie przez skarżącego wymogów określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. bez udziału Agencji.

Konieczność poczynienia powyższych ustaleń w połączeniu z uzasadnionym zarzutem naruszenia art. 9 k.p.a., uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

M. Ruszyński M. Bohdanowicz A. Wieczorek II SA/Go 345/06

Z A R Z Ą D Z E N I E

Dnia 19 grudnia 2006 r.

1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:

-

pełnomocnikowi skarżącego,

-

pełnomocnikowi Dyrektora Oddziału ARiMR,

2. Za 30 dni.

As. WSA Michał Ruszyński II SA/Go 345/06

Proszę przygotować wyrok z sentencją:

Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...) lutego 2006 r. Nr (...)