Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1653188

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 26 lutego 2015 r.
II SA/Go 15/15
Norma prawa karnego materialnego jako podstawa decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Szumilas.

Sędziowie WSA: Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) r. nr (...),

II.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) czerwca 2014 r. znak (...) Prezydent Miasta - powołując się na art. 10 i 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - określanej dalej jako k.p.a.), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 - określanej dalej jako u.k.p.), art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 - określanej dalej jako k.k.w.) oraz art. 29 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 482 - określanej jako k.w.) - "cofnął P.K. uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. "AB" prawa jazdy na okres 6 miesięcy, wskazując, iż bieg terminu rozpocznie się od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia (...) kwietnia 2013 r., sygn. akt (...)".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powyższym wyrokiem orzeczono wobec P.K. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Z tego powodu w dniu (...) sierpnia 2013 r. organ wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia P.K. uprawnień do kierowania pojazdami kat "AB", wzywając stronę w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania do zwrotu prawa jazdy kat. "AB" nr (...).

Jednocześnie pismem z dnia (...) sierpnia 2013 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego - w trybie przewidzianym w art. 13 § 1 k.k.w. - o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania wspomnianego powyżej wyroku i wskazanie, czy orzeczony wobec P.K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych należy liczyć od daty uprawomocnienia się wyroku, czy też od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy.

Prawomocnym postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy ustalił, że bieg terminu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony wyrokiem zaocznym z dnia (...) kwietnia 2013 r., sygn. akt (...), rozpocznie się od dnia uprawomocnienia się wyroku, to jest od dnia 7 maja 2013 r., o ile ukarany faktycznie nie dysponował dokumentem prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane do sprawy Sądu Rejonowego sygn. akt (...). Jeżeli w międzyczasie dokument został zwrócony ukaranemu po dniu 7 maja 2013 r., a przed upływem okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdu w sprawie (...), to naliczenie pozostałego okresu, na który orzeczono zakaz, należy rozpocząć od momentu zwrotu przez ukaranego dokumentu prawa jazdy. Po przytoczeniu powyższego stanu faktycznego organ I instancji organ wskazał w uzasadnieniu decyzji na treści art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 § 2 k.k.w., a następnie już w pouczeniu decyzji poinformował stronę, że zgodnie z art. 29 § 3 k.w. do chwili wykonania obowiązku zwrotu prawa jazdy zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje, ale kara ta nie biegnie. Dodatkowo organ I instancji poinformował P.K., iż zgodnie z powyższym postanowieniem sądu w poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznym zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia uprawomocnienia się wyroku tj. od dnia (...) maja 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r. (tekst jedn.: 17 dni). Natomiast reszta środka karnego naliczona będzie od dnia zwrotu posiadanego dokumentu prawa jazdy. Organ wyjaśnił również na końcu, iż strona w dniu (...) maja 2013 r. odebrała prawo jazdy po zakończonej karze zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczoną prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego, sygn. akt (...).

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P.K. zarzucając organowi I instancji, że prawo jazdy zostało mu zatrzymane w sprawie sygn. akt (...) w dniu (...) lipca 2012 r., w związku z czym dokument ten powinien zostać mu zwrócony w dniu (...) stycznia 2013 r., a więc po upływie 6 miesięcy zakazu. Tymczasem odwołujący się został zawiadomiony o możliwości odbioru dokumentu dopiero pismem z dnia (...) maja 2013 r. i odebrał prawo jazdy w dniu następnym, to jest (...) maja 2013 r. W tej sytuacji, w ocenie odwołującego się, na poczet środka orzeczonego wyrokiem sygn. akt (...), zaliczeniu podlega okres zatrzymania prawa jazdy od (...) stycznia 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) - powołując się na treść art. 182 § 2 k.k.w. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało na art. 182 § 2 k.k.w. jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Organ odwoławczy zauważył, iż w przypadku, gdy treść wyroku budzi wątpliwości organu egzekucyjnego co do sposobu wykonania orzeczenia, organ ten może wystąpić do sądu karnego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących wykonania orzeczenia w trybie określonym w art. 13 § 1 k.k.w. Swoje stanowisko w tym zakresie sąd karny przedstawia w formie postanowienia, na które skazanemu przysługuje zażalenie (art. 13 § 3 k.k.w.).

Kolegium podkreśliło, iż organ egzekucyjny jest związany wykładnią wyroku dokonaną przez sąd i nie ma żadnej możliwości orzekania w sposób odmienny, niż wynika to z treści wyroku.

Organ podał ponadto, iż powołany w sentencji zaskarżonej decyzji wyrok został przekazany do wykonania organowi I instancji bez wskazania daty początkowej obowiązywania zakazu, do czego sąd jest zobowiązany na podstawie art. 184 k.k.w.

Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie wystąpił do Sądu Rejonowego o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących sposobu naliczenia daty początkowej orzeczonego środka karnego, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z wykładnią dokonaną przez sąd w postanowieniu z dnia (...) stycznia 2014 r., sygn. akt (...). Z treści postanowienia wynika, iż bieg terminu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony wyrokiem zaocznym z dnia (...) kwietnia 2013 r., sygn. akt (...), należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku, to jest od dnia (...) maja 2013 r., o ile ukarany faktycznie nie dysponował dokumentem prawa jazdy. Jeżeli w międzyczasie dokument został zwrócony ukaranemu po dniu (...) maja 2013 r., a przed upływem okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdu w sprawie (...), to naliczenie pozostałego okresu, na który orzeczono zakaz, należy rozpocząć od momentu zwrotu przez ukaranego dokumentu prawa jazdy.

W ocenie Kolegium organ I instancji nie miał podstaw do zaliczenia na poczet orzeczonego środka karnego okresu zatrzymania prawa jazdy przed datą uprawomocnienia się wyroku wydanego w sprawie sygn. akt (...), to jest przed dniem (...) maja 2013 r. Natomiast po tej dacie, a przed upływem okresu obowiązywania zakazu, odwołujący się nie dysponował dokumentem prawa jazdy jedynie przez okres 17 dni (od 7 do 23 maja 2013 r.) i okres ten został uwzględniony przy określeniu okresu, na jaki odwołującemu się cofnięte zostały uprawnienia do kierowania pojazdami.

Kolegium stwierdziło, iż Prezydent Miasta był związany wykładnią wyroku dokonaną przez sąd i nie miał możliwości zaliczenia na poczet orzeczonego środka karnego okresu zatrzymania prawa jazdy od (...) stycznia 2013 r. do dnia uprawomocnienia się wyroku o sygn. akt (...). Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że wcześniej prawo jazdy zostało zatrzymane odwołującemu się na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia (...) lipca 2012 r., zaś wyrok z dnia (...) listopada 2012 r., sygn. akt (...), w którym orzeczono po raz pierwszy środek karny wobec P.K., Sąd Rejonowy przesłał do wykonania organowi I instancji dopiero w dniu (...) maja 2013 r.

P.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia w całości oraz prawidłowego zaliczenia faktycznego okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet okresu kary orzeczonej przez Sąd Rejonowy. Skarżący wniósł o formalne zaliczenie mu przez sąd okresu faktycznego i bezprawnego zatrzymania prawa jazdy przez Prezydenta Miasta w okresie od (...) stycznia 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r., na poczet kary, której wykonanie teraz nadzoruje Prezydent Miasta. Skarżący powielił zawarte wcześniej w odwołaniu zarzuty naruszenia:

- art. 7 k.p.a. - poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do należytego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie istotny interes obywatela - w szczególności brak wyjaśnienia z sądem i uwzględnienia faktycznego i bezprawnego okresu zatrzymania prawa jazdy przez organ administracji;

- art. 8 k.p.a. - przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli RP w możliwość należytej i rzetelnej ochrony państwa przy zaliczaniu okresów zatrzymania prawa jazdy przez organy państwowe;

- art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie bezpośredniego wypowiedzenia się skarżącemu;

- art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich możliwych dowodów w tym ponownego zwrócenia się do sądu i poinformowania sądu o bezprawnym okresie zatrzymania prawa jazdy przez organ państwowy, a czego Sąd nie wiedział przy wydawaniu postanowienia i zaliczeniu faktycznego okresu zatrzymania prawa jazdy.

Zdaniem skarżącego zasadne jest zatem zaliczenie na poczet środka karnego w sprawie o sygn. akt (...) okresu zatrzymania jego prawa jazdy przez Prezydenta Miasta w okresie od dnia (...) stycznia 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r., a więc co najmniej 4 miesięcy, inaczej bowiem prawo jazdy zostałoby zatrzymane bezprawnie na dłuższy okres, niż naprawdę orzeczona kara. Winą za zaistniałą sytuację skarżący obciążył zarówno organy administracji, jak i sąd powszechny, licząc jednocześnie, iż to sąd administracyjny dokona powyższego zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi powielając argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, iż zaskarżona decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami uwzględnia wykładnię wyroku dokonaną przez sąd karny co do sposobu naliczenia daty początkowej orzeczonego środka, a organ I instancji był w tym zakresie związany wykładnią wyroku dokonaną przez tenże sąd.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, chyba że przepisy stanowią inaczej. Sprawując tak rozumianą kontrolę sądy administracyjne badają, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonego aktu następuje w sytuacji, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c). Dodać należy, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosując opisane powyżej kryteria oceny Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje: Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta w przedmiocie cofnięcia skarżącemu - P.K. uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z orzeczeniem względem niego środka karnego w prawomocnym wyroku sądowym polegającym na zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych, podlegają uchyleniu jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dla wyjaśnienia przyczyn wyeliminowania przez sąd z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji nieodzowne jest odniesienie się do treści przepisów prawa stanowiących podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 182 § 2 k.k.w., zgodnie z którym organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego (art. 182 § 1 k.k.w.). Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono tego rodzaju środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka (art. 184 k.k.w.).

Dodać należy, iż zakaz prowadzenia pojazdów to środek karny przewidziany w art. 28 § 1 pkt 1 k.w. Stosownie do treści art. 29 § 1 k.w. zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Orzekając zakaz prowadzenia pojazdów określa się rodzaj pojazdu, którego dotyczy. Zakaz ten obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie (art. 29 § 2 k.w.). Na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu (art. 29 § 3 k.w.).

Cytowany powyżej przepis art. 182 k.k.w. stanowi zatem normę prawa materialnego do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mimo, że jest w akcie prawnym zawierającym przepisy prawa karnego, nienależącym do systemu prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2006 r., I OSK 361/05). Przepis ten wskazuje organ administracji zobowiązany do wydawania rozstrzygnięcia w orzeczonym przez sąd zakresie. Podkreślić należy, iż organ wykonując wyrok w tym zakresie jest związany jego treścią, a więc może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na ściśle wskazany okres wynikający z treści wyroku i w określonym przez sąd zakresie i w tym też okresie nie może wydać tych uprawnień (por. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy, Komentarz, Lex 2014, t. 3 do art. 182).

Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie w ustalonym przez organy stanie faktycznym, iż istotnie zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu na podstawie art. 182 k.k.w., a to w związku z wymierzeniem mu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy, wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia (...) kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt (...).

Zważyć jednak należy, iż konstrukcja decyzji organu I instancji - zaakceptowana przez organ odwoławczy - jest wadliwa i pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z jego treścią decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

W świetle powołanego przepisu rozstrzygnięcie jest obowiązkowym elementem decyzji. Stanowi kwintesencję decyzji, wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Jest rdzeniem decyzji w postępowaniu administracyjnym, a zatem musi być sformułowane ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi (por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983, s. 102-103), bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, w przeciwnym wypadku prowadzi to do uchylenia decyzji, bowiem decyzja w zasadzie może być niewykonalna (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086). Powyższa kwestia nabiera szczególnego znaczenia przy wydawaniu rozstrzygnięć cofających uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych, ze względu na swój restrykcyjny charakter i konieczność jednoznacznego określenia ram czasowych w których cofnięcie to obowiązuje. Nie może również zakres rozstrzygnięcia pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji, gdyż nie powinno się rozstrzygać o części uprawnień lub obowiązków strony w osnowie, a w pozostałej części w uzasadnieniu decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 446, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck 2014 r., s. 447 oraz wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2003 r., I SA 215/02, LEX 149489). Tym bardziej nie może wynikać z pouczenia, czy z innych dokumentów niż sama decyzja administracyjna. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W sentencji decyzji organ orzekł o cofnięciu uprawnień na okres 6 miesięcy wskazując, iż termin ten liczy się od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy, które pozostaje w posiadaniu skarżącego. Dopiero z "pouczenia" strona dowiaduje się, iż na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznym zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia uprawomocnienia się wyroku tj. od dnia (...) maja 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r. (tekst jedn.: 17 dni). Czyli - jak łatwo zauważyć w niniejszej sprawie - aby zrekonstruować ramy czasowe cofnięcia uprawnień niezbędne jest ściągnięcie nie tylko do sentencji decyzji, ale również do pouczenia, co jak wspomniano powyżej jest niedopuszczalne.

Dodać ponadto należy, iż w art. 107 § 1 k.p.a. mowa jest o pouczeniu jako elemencie decyzji jedynie w zakresie przysługującego stronie odwołania bądź odpowiednio skargi do sądu administracyjnego, czy powództwa do sądu powszechnego. Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, iż wykluczone jest umieszczanie w nim innych treści, a szczególnie takich, które stanowią element merytoryczny rozstrzygnięcia i wpływają na sposób interpretacji decyzji.

Powyższe uchybienie organów administracji publicznej choć wystarczające do uchylenia zaskarżonej decyzji nie stanowiło jednak jedynej jego przyczyny. Istota bowiem problemu w niniejszej sprawie - która była zasadniczą osnową odwołania - sprowadzała się do kwestii braku zaliczenia skarżącemu okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia zakończenia wykonywania środka w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego wyrokiem z dnia (...) listopada 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt (...) tj. od dnia (...) stycznia 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r. Organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego o rozstrzygniecie wątpliwości co do wykonania powyższego środka i otrzymał postanowienie z dnia z dnia (...) stycznia 2014 r., sygn. akt (...), w którym tenże Sąd ustalił, że bieg terminu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony wyrokiem zaocznym z dnia (...) kwietnia 2013 r., sygn. akt (...), rozpocznie się od dnia uprawomocnienia się wyroku, to jest od dnia (...) maja 2013 r., o ile ukarany faktycznie nie dysponował dokumentem prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane do sprawy Sądu Rejonowego sygn. akt (...). Jeżeli w międzyczasie dokument został zwrócony ukaranemu po dniu (...) maja 2013 r., a przed upływem okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdu w sprawie (...), to naliczenie pozostałego okresu, na który orzeczono zakaz, należy rozpocząć od momentu zwrotu przez ukaranego dokumentu prawa jazdy.

Powyższe postanowienie wydane zostało w trybie art. 13 k.k.w. Zgodnie z jego treścią organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Postanowienie wydane na podstawie art. 13 § 1 k.k.w. ma służyć wyjaśnieniu wątpliwości, które mogą powstać na skutek nie dość precyzyjnych, czy ogólnych sformułowań zawartych w orzeczeniu lub w związku ze zdarzeniami, które zaistniały po jego wydaniu. Istnienie komentowanego przepisu ma na celu pozostawienie w gestii sądu, a więc organu mającego nadrzędne znaczenie w postępowaniu wykonawczym, wyjaśniania wątpliwości, które mogą powstać w toku wykonywania orzeczenia. Przyjęty w tym przepisie sposób rozwiązywania tych wątpliwości umożliwia sprawne rozstrzyganie spornych kwestii bez uciekania się do nadzwyczajnego trybu korygowania orzeczeń sądowych. Cytowany przepis ma zastosowanie również jeżeli wbrew art. 184 k.k.w. sąd wykonujący orzeczenie nie wskazał daty początkowej biegu tego terminu. Wówczas właściwy organ powinien zgodnie z art. 13 § 1 k.k.w. wystąpić do tego sądu z wnioskiem o wyjaśnienie orzeczenia, zawieszając postępowanie administracyjne w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. K. Postulski, op.cit, t. 1 do art. 13 k.k.w.).

W przedmiotowej sprawie słusznie organ I instancji w sytuacji pojawienia się wątpliwości co do interpretacji wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego, który wydał wyrok w sprawie (...). Jednakże zauważyć należy, iż w pytaniu skierowanym do sądu organ oddał tylko częściowy stan faktyczny zaistniały w sprawie. Organ wskazał, iż w wyroku z dnia (...) kwietnia 2013 r., (...) orzeczono wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy, ale nie nałożono obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu podczas, gdy obowiązek taki wynika z art. 29 § 3 k.w., jeżeli dokument nie został zatrzymany. Organ podniósł również, iż sąd przesyłając w dniu 2 sierpnia 2013 r. odpis prawomocnego wyroku z dnia (...) kwietnia 2013 r. nie nałożył na obwinionego obowiązku zwrotu prawa jazdy ani nie wskazał daty początkowej od której należy liczyć początek biegu zakazu, stąd zwrócił się o podane czy orzeczony zakaz prowadzenia należy liczyć od daty uprawomocnienia się wyroku, czy też od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy. Zauważyć należy, iż organ zwracając się do Sądu o wyjaśnienia nie przedstawił w sposób rzetelny stanu faktycznego w sprawie, który był bardziej skomplikowany i nastręczał szereg trudności, w szczególności w zakresie sposobu liczenia czasu obowiązywania zakazu, a w konsekwencji okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Organ powinien był poinformować Sąd Rejonowy, iż prawo jazdy zostało odebrane przez skarżącego w dniu 23 maja 2013 r., z uwagi na przekazanie przez Sąd Rejonowy do wykonania wyroku z dnia (...) listopada 2012 r., przy jednoczesnym braku informacji od sądu, iż w dniu (...) kwietnia 2013 r. ponownie orzeczono wobec P.K. Organ winien był również wskazać, iż miedzy datą zakończenia obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wynikającego z wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt (...) a datą uprawomocnienia się wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt (...), skarżący nie dysponował prawem jazdy oraz podnieść kwestię, czy w związku z tym okres ten nie powinien być zaliczony na poczet środka karnego wynikającego z tego ostatniego wyroku.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. obligujących organy do wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także uwzględniania zarówno interesu społecznego, jak również słusznego interesu obywateli oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Organy nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości występujących w sprawie dotyczących sposobu obliczenia wykonania środka karnego zatrzymania prawa jazdy, a w konsekwencji cofnięcia uprawnień skarżącemu. Podkreślić należy, iż organ jest co prawda związany treścią postanowienia wyjaśniającego wydanego w trybie art. 13 k.k.w., jednakże ma to zastosowanie wówczas, gdy pytanie organu jest precyzyjnie sformułowane, a sąd karny ma pełen obraz sytuacji i wiedzę na temat wszystkich okoliczności sprawy. Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż nie można na skutek niejasności i wątpliwości interpretacyjnych dodatkowo zwiększać uciążliwość środka karnego wymierzonego obwinionemu. Trafnie również skarżący podnosi, iż organ I instancji z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. nie umożliwił mu przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie może czynić zadość temu przepisowi zawarcie stosownej informacji już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, skoro w toku dalszego postępowania przeprowadzane były dalsze dowody.

W związku z powyższym ponownie rozpoznając sprawę organy winny uwzględnić zawarte w uzasadnieniu wyroku uwagi, w szczególności co do prawidłowego sformułowania sentencji decyzji. Ponadto organ I instancji obowiązany będzie zwrócić się do Sądu Rejonowego w trybie art. 13 k.k.w. o wyjaśnienie wątpliwości związanych z wykonaniem kary podając szczegółowo wszystkie okoliczności sprawy, zwłaszcza to, iż skarżący - mimo, iż zakaz prowadzenia pojazdów wynikający z wyroku z dnia (...) listopada 2012 r. o sygn. akt (...) upłynął w dniu (...) stycznia 2013 r. - nadal nie dysponował prawem jazdy aż do dnia (...) maja 2013 r. i czy w związku z tym okres ten, a ściślej mówiąc okres od dnia (...) stycznia 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r. powinien być również zaliczony na poczet środka karnego wynikającego z wyroku wydanego w sprawie (...).

Odnosząc się do wniosku skarżącego, aby to sąd administracyjny dokonał wspomnianego zaliczenia zatrzymania prawa jazdy za okres od dnia (...) stycznia 2013 r. do dnia (...) maja 2013 r. na poczet środka karnego orzeczonego w sprawie o sygn. akt (...), należy zwrócić uwagę, iż jest to materia należąca do wyłącznej kompetencji sądu powszechnego. Zresztą sądy administracyjne orzekają jedynie kasatoryjnie tzn. w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa uprawnione są jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie stwierdzenia jej nieważności, a nie do merytorycznej zmiany orzeczenia organu. Przy czym podkreślenia wymaga, iż w niniejszej sprawie również organ administracji nie był uprawniony samodzielnie dokonać powyższego zaliczenia, a jedynie mógł zwrócić się o usunięcie wątpliwości do sądu karnego na podstawie art. 13 k.k.w.

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. - sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku).

Wobec uwzględnienia skargi sąd - zgodnie z art. 152 p.p.s.a. - stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. (pkt II wyroku).

Skarżący nie złożył wniosku o zwrot kosztów postępowania ani w skardze, ani też w toku dalszego postępowania mimo stosownego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie. W związku z tym sąd nie wydawał rozstrzygnięcia w tym zakresie, a skarżący - zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. - utracił uprawnienie do żądania tych kosztów.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.