Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1525610

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 27 lutego 2014 r.
II SA/Go 14/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz.

Sędziowie WSA: Marek Szumilas, Grażyna Staniszewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) pażdziernika 2013 r. (data wpływu do organu), D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze skargą na Miejski Ośrodek Społeczny (dalej MOPS). W piśmie tym skarżąca zarzuciła MOPS nierówne traktowanie jej w porównaniu z innymi podopiecznymi, w sytuacji nieskorzystania z obiadów refundowanych przez MOPS. Skarżąca wskazała, że klienci MOPS nie korzystający z obiadów w sieci MOPS otrzymują co miesiąc po 120 zł świadczenia pieniężnego na zakup żywności, natomiast skarżąca, która również nie korzysta z pomocy w formie obiadów, takiej pomocy finansowej nie otrzymuje.

Pismem z dnia (...) pażdziernika 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o pisemne ustosunkowanie się do treści pisma skarżącej z dnia (...) pażdziernika 2013 r. oraz o nadesłanie akt administracyjnych sprawy. W odpowiedzi Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, w piśmie z dnia (...) pażdziernika 2013 r. wskazał, że decyzją z dnia (...) lipca 2013 r. przyznano skarżącej bezpłatne dwudaniowe posiłki w stołówce Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej, na okres od lipca do grudnia 2013 r. Decyzja wydana została na prośbę skarżącej o przyznanie bezpłatnych posiłków. Jednocześnie w powyższej decyzji odmówiono przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, a po jego rozpatrzeniu decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję pierwszej instancji utrzymało w mocy.

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2013 r. sygn. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia D.B. w sprawie nierównego traktowania przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w kwestii przyznawania obiadów. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia (...) pażdziernika 2013 r. D.B. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zarzucając nierówne traktowanie w sprawie przyznawania obiadów. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania administracyjnego organ I instancji wydał decyzję z dnia (...) lipca 2013 r., nie wydał natomiast żadnego postanowienia. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. środek zaskarżenia jakim jest zażalenie przysługuje stronie na postanowienia wydane w toku postępowania i to w przypadku, gdy k.p.a. tak stanowi.

Dlatego wniesienie w sprawie zażalenia, z przyczyn przedmiotowych było niedopuszczalne.

Od powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona wniosła skargę zarzucając, że wydane zostało nie w związku z kwestiami przez skarżącą poruszonymi. Ponadto wyraziła niezadowolenie ze sposobu załatwiania jej sprawy przez organy administracyjne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z powodu innych naruszeń prawa, aniżeli zarzucane w skardze.

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.

Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądż naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto - w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą którego stwierdzono niedopuszczalność zażalenia.

W myśl art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.

Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Zgodnie z treścią art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Z przytoczonych powyższej przepisów prawa procesowego wynika, że zażalenie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od rozstrzygnięcia zapadłego w formie postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 123 § 2 k.p.a.). W wypadku stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia organ wydaje postanowienie w tym przedmiocie, opierając rozstrzygnięcie na przytoczonym powyżej art. 134 k.p.a., który po myśli art. 144 ma zastosowanie również do rozstrzygnięć w formie postanowienia.

Sposób załatwienia sprawy determinuje treść żądania zawartego w podaniu strony. W wypadku wątpliwości organu co do rzeczywistej treści żądania jest on obowiązany wezwać stronę do jego sprecyzowania.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy przyjdzie stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z obrazą przepisu art. 134 w związku z art. 141 § 1 k.p.a., a stwierdzone naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Rację ma organ twierdząc, że w toku postępowania nie wydane zostało żadne postanowienie, natomiast kwestia przyznania skarżącej posiłków rozstrzygnięta została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) sierpnia 2013 r., która to decyzja osiągnęła walor prawomocności.

Analiza pisma skarżącej z dnia (...) pażdziernika 2013 r. wskazuje, że nie kwestionuje ona żadnego rozstrzygnięcia organu, czy to formie decyzji czy też w formie postanowienia. Nie odnosi się w nim również do konkretnego postępowania administracyjnego. Z treści pisma wynika natomiast, że skarżąca zwraca się ze skargą na działalność MOPS, który - w przekonaniu skarżącej - nie traktuje jej równo w porównaniu z innymi podopiecznymi. Według skarżącej pozostali podopieczni MOPS

traktowani są lepiej aniżeli ona, a to z tego powodu, że otrzymują wsparcie w większym rozmiarze w stosunku do pomocy udzielanej skarżącej.

Pismo skarżącej z dnia (...) pażdziernika 2013 r. ma charakter skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 k.p.a.

W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

Skarga jest rodzajem środka prawnego o charakterze actionis popularis. Jej zakres przedmiotowy jest bardzo szeroki, na co wskazuje regulacja zawarta w art. 227. Ma ona bowiem charakter otwarty, co podkreśla zwrot "w szczególności". Wyliczenie przedmiotu skargi jest więc jedynie przykładowe (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OSK 717/12, LEX nr 1136720: "Przepis art. 227 k.p.a. zawiera przykładowe wyliczenie okoliczności, które mogą być przedmiotem skargi. Uregulowanie to należy rozpatrywać w kontekście art. 221 § 1 i 2 k.p.a., który określa krąg ich adresatów. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, np. organizacji społecznej, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej, oraz ich pracowników i funkcjonariuszy", czy postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2012 r., I OSK 2415/11, LEX nr 1103988: "Przedmiot skargi został ujęty bardzo szeroko. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, np. organizacji społecznej, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej, oraz ich pracowników i funkcjonariuszy"). Jak wskazano też w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2012 r., VII SA/Wa 1427/12, LEX nr 1218324: "2. Użyte w art. 227 k.p.a. sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż przedmiotem skargi mogą być także inne okoliczności niewymienione w powyższym przepisie, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego".

Skarga może dotyczyć zatem zarówno czynności prawnych, jak i faktycznych (P. Kledzik, Postępowanie administracyjne w sprawie skarg i wniosków, Wrocław 2012, s. 35).

Charakteryzując skargę, J. Starościak wskazywał, że musi ona odpowiadać jednocześnie dwóm warunkom. Po pierwsze, nie posiada cech środka prawnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego lub procedurach szczególnych, po drugie, zawiera zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika (por. J. Starościak (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 241) (por. Małgorzata Jaśkowska Komentarz do art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex Omega).

Skargę na działalność organu administracji należy złożyć do organu właściwego do jego rozpoznania. O tym, który organ jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a., rozstrzyga przepis art. 229 k.p.a. W przypadku ośrodka pomocy społecznej właściwość organu należy ustalić w oparciu o przepis art. 229 pkt 3 k.p.a.

Wobec powyższych ustaleń podnieść należy, że tryb postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie nie był właściwy. Organ zakwalifikował bowiem pismo skarżącej jako zażalenie, w sytuacji gdy strona w piśmie nie wskazała postanowienia od którego wniesiony miał być ten środek zaskarżenia. Pomimo braku ustaleń co do orzeczenia, od którego wniesione zostało pismo skarżącej potraktowane jako zażalenie, organ stwierdził jego niedopuszczalność opierając rozstrzygnięcie w tym zakresie na przepisie art. 134 k.p.a.

Nadto, jak wynika z akt sprawy i co wyżej wykazano, treść powyższego pisma skarżącej z dnia (...) pażdziernika 2013 r. nie została poddana niezbędnej analizie, która doprowadziłaby z pewnością organ do odmiennych ustaleń co do charakteru prawnego wniesionego przez skarżącą pisma.

Skargę wniesioną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało - stosownie do treści art. 231 k.p.a. - przekazać właściwemu organowi, zawiadamiając o tym jednocześnie skarżącą, albo wskazać jej właściwy organ.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.