II SA/Go 1159/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2466399

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 marca 2018 r. II SA/Go 1159/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i ustanowić dla skarżącej B.M. radcę prawnego.

Uzasadnienie faktyczne

B.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) października 2017 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko.

Dnia 11 stycznia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek B.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie referendarz wskazał m.in., że skarżąca zadeklarowała, iż dochód męża z tytułu zatrudnienia wynosi 1600 zł miesięcznie. Jednakże z wydruku rachunku bankowego J.M. wynikało, iż jego miesięczny dochód netto waha się od 4000 zł (listopad 2017 r.) do 3340 zł (styczeń 2018 r.). Oznacza to, że wraz z dochodem skarżącej z tytułu zasiłku wychowawczego w związku z urlopem wychowawczym oraz zasiłku rodzinnego w łącznej kwocie 619 zł jej rodzina uzyskuje miesięczny dochód w wysokości blisko 4 tys. zł. Jednocześnie referendarz wskazał, że skarżąca nie zadeklarowała w formularzu PPF alimentów na córkę w kwocie od 250 do 350 zł miesięcznie. Skarżąca pobiera również świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci w kwocie 1000 zł, ale zgodnie z regulacją ustawową wprowadzającą tę formę wsparcia jest ona przeznaczona przede wszystkim na realizację potrzeb małoletnich dzieci. Ponadto referendarz podał, iż łączna kwota dochodu rodziny strony nie daje podstaw do uznania skarżącej za osobę ubogą, wymagającą wsparcia ze strony Skarbu Państwa w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu w toczącym się postępowaniu sądowym.

Dalej referendarz wskazał na wydatki rodziny skarżącej, na które składają się, poza stałymi wydatkami na czynsz i media (energia elektryczna, woda, telefon itp.) - kredyt hipoteczny - rata w wysokości ok. 504 zł oraz inne zobowiązanie określone jako "raty" w wysokości ok. 498 zł. Referendarz podał, że zobowiązania innego rodzaju, zwłaszcza o charakterze cywilnoprawnym, nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym (postanowienie NSA z 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866).

Od powyższego postanowienia referendarza sądowego B.M. wniosła sprzeciw. Podniosła, że wadliwie został ustalony stan faktyczny sprawy. Oświadczyła bowiem, że jej mąż osiąga miesięcznie dochód w granicach 1600-2100 zł netto. Pozostałą kwotę stanowi dieta kierowcy (rekompensata kosztów podróży służbowej - koszty wyżywienia, noclegi), które nie stanowią dochodu rodziny.

Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przedłożyła zaświadczenie z dnia (...) lutego 2018 r. wystawione przez zakład pracy męża, z którego wynika, że za grudzień 2017 r. osiągnął dochód netto 1642,79 zł, a dieta wyniosła 1697,21 zł, natomiast za styczeń 2018 r. dochód wyniósł 2179,56 zł, dieta natomiast 2220,44 zł. B.M. załączyła również kserokopię umowy o pracę męża zawartej w dniu (...) grudnia 2017 r., z której wynika, że jest zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego z wynagrodzeniem zasadniczym ustalonym na kwotę 1500 zł miesięcznie brutto.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy okazał się zasadny.

W razie wniesienia sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego zastosowanie znajduje przepis art. 260 p.p.s.a.

W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1)

w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2)

w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód na tyle niski, że nie pozwala on na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Ma ono służyć osobom najuboższym, to jest takim, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści przytoczonego art. 246 § 1 p.p.s.a.

Z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika, że jej czteroosobowa rodzina utrzymuje się z pensji męża - 1642 zł - 2179 zł, zasiłku wychowawczego 619 zł oraz alimentów otrzymywanych na córkę 250-350 zł. Podkreślenia wymaga, że przy ocenie czy sytuacja finansowa strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale również jej stan majątkowy. W niniejszym przypadku zauważenia wymaga, iż skarżąca nie posiada oszczędności, które umożliwiają pokrycie ewentualnych kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów załączonych do wniosku PPF i sprzeciwu oraz zestawienia wydatków (na podstawie załączonych przez stronę rachunków), że skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.