II SA/Gl 954/14 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - OpenLEX

II SA/Gl 954/14 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1676660

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2015 r. II SA/Gl 954/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej w sprawie kursu dotyczącego uprawnień na przewóz towarów niebezpiecznych na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

1 UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że zamieszkuje w lokalu o pow. 52,5 m2, prowadząc wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe, jednocześnie wskazał, że jest właścicielem samochodu marki (...) z 2006 r. oraz nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Na miesięczne źródło utrzymania rodziny skarżącego składają się: świadczenia emerytalne skarżącego i jego małżonki w łącznej wysokości 3.888 zł oraz dochody z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości 1.170 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że znajduje się w złej sytuacji finansowej, spowodowanej koniecznością spłaty kredytów zaciągniętych w związku z leczeniem żony. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty oraz rachunki za media wykazujące na wysokość ponoszonych wydatków. W ocenie referendarza sytuacja materialna rodziny skarżącego pozwala na poniesienie przez niego kosztów sądowych.

W ustawowym terminie strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 marca 2015 r. domagając się jego zmiany.

W uzasadnieniu wskazano, że w postanowieniu objętym sprzeciwem nie wzięto pod uwagę, że oprócz czynszu za zajmowany lokal mieszkalny, kosztów gazu i energii elektrycznej, które wynoszą około 1400 zł, znaczną część dochodów wnioskodawca przeznacza na leczenie swojej małżonki. Leczenie to wymaga drogiego sprzętu rehabilitacyjnego, opłacania leków oraz diagnostyki. Ponadto na skarżącego nałożono karę administracyjną, która jest kolejnym znaczącym wydatkiem w jego dochodach. Dodatkowo należy uwzględnić również opłaty związane z telewizją kablową, koszty związane ze spłacaniem kredytów, oraz składki na ubezpieczenie w wysokości 360 zł.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy obejmującym zwolnienie m.in.

od opłat sądowych i wydatków, czyli kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 199 ustawy każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Tymczasem instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od tej zasady, który znajduje zastosowanie jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju świadczeń są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich środków pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). To na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek należytego wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy, nawet w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi. Ocena jego stanu majątkowego, dochodu i sytuacji życiowej dokonana w oparciu o treść złożonego formularza i przedstawione dokumenty, nie pozwala bowiem na jednoznaczne stwierdzenie, iż przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych znajduje uzasadnienie, tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.

Ta kwota, w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącego (łączne stałe dochody skarżącego i jego żony wynoszą 5.058 zł miesięcznie) nie jest na tyle znacząca, aby można było stwierdzić, że jej opłacenie, nawet przy uwzględnieniu wysokich kosztów utrzymania związanych z leczeniem i spłatą zaciągniętych kredytów, leży poza możliwościami skarżącego. W oparciu o złożone oświadczenie oraz przedłożone dokumenty brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że skarżący jest osobą ubogą, znajdującą się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych w sprawie. W tej sytuacji nie sposób przychylić się do złożonego wniosku i stwierdzić, że opłacenie kosztów sądowych jest dla skarżącego zbyt dużym obciążeniem i stanowi barierę w dostępie do sądu.

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku.

Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.