Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1663936

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 13 kwietnia 2015 r.
II SA/Gl 782/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej w sprawie kursu dotyczącego uprawnień na przewóz towarów niebezpiecznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wynika, że wraz z żoną zamieszkuje w lokalu o pow. 52,5 m2. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest świadczenie emerytalne wnioskodawcy w wysokości 3160 zł brutto miesięcznie, dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1170 zł brutto miesięcznie oraz świadczenie emerytalne małżonki w wysokości 728 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, poza pojazdem marki (...) z 2006 r.

Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2015 r., w oparciu o dokumentację złożoną przez skarżącego w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 955/14, oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazano, że w postanowieniu objętym sprzeciwem nie wzięto pod uwagę, że oprócz czynszu za zajmowany lokal mieszkalny, kosztów gazu i energii elektrycznej, które wynoszą około 1400 zł, znaczną część dochodów wnioskodawca przeznacza na leczenie swojej małżonki. Leczenie to wymaga drogiego sprzętu rehabilitacyjnego, opłacania leków oraz diagnostyki. Ponadto na skarżącego nałożono karę administracyjną, która jest kolejnym znaczącym wydatkiem w jego dochodach. Dodatkowo należy uwzględnić również opłaty związane z telewizją kablową, koszty związane ze spłacaniem kredytów, oraz składki na ubezpieczenie w wysokości 360 zł.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wskazać przede wszystkim należy, że prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest bowiem ponoszenie przez każdą ze stron kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. W związku z powyższym strona musi wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepublik.).

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że stan majątkowy skarżącego nie pozwala uznać go za osobę wymagającą pomocy państwa, a tym samym uwzględnić wniosku skarżącego w żądanym zakresie. Przede wszystkim skarżący i jego małżonka posiadają stabilną sytuację finansową, otrzymują miesięczny dochód - pochodzący ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 3896 zł netto miesięcznie (co zostało ustalone na podstawie dokumentacji złożonej przez skarżącego do sprawy o sygn. II SA/Gl 955/14). Bieżące wydatki, do których zaliczono czynsz za zajmowany lokal mieszkalny, koszty zakupu gazu oraz energii elektrycznej wynoszą około 1400 zł. Do tego doliczyć należy także składki na ubezpieczenie w wysokości 360 zł. Tym samym trudno jest uznać skarżącego za osobę rzeczywiście ubogą, która nie byłyby w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Zdaniem Sądu o trudnej sytuacji materialnej skarżącego, a w konsekwencji o tym, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych nie może przesądzać sama przez się okoliczność, że wraz z żoną spłaca zaciągnięte kredyty, w sytuacji gdy nie wykazał, że ich zaciągnięcie było konieczne na zaspokojenie potrzeb bytowych jego rodziny, w tym na rehabilitację i leczenie żony. Ponadto jak wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (vide: postanowienie NSA sygn. akt I OZ 150/06 - I OZ 151/06). W konsekwencji do bieżących kosztów utrzymania nie zaliczono kosztów spłaty zaciągniętych kredytów, jak również opłat za TV kablową. Wskazać również trzeba, że skarżący mimo wezwania go w opisanej wyżej sprawie, nie udokumentował w żaden sposób wysokości swoich dochodów osiąganych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności nie przedłożył kopii dokumentacji księgowej będącej wiarygodnym źródłem informacji w tym przedmiocie.

Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanek przyznania mu prawa pomocy. Z osiąganych bowiem dochodów ma możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na potrzeby związane z toczącym się postępowaniem. Tym samym w ocenie Sądu odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie nie ograniczy skarżącemu prawa do sądu.

Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246, art. 254 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.