II SA/Gl 472/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3048384

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2020 r. II SA/Gl 472/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.).

Sędziowie: NSA Łucja Franiczek, WSA Artur Żurawik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia (...) nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Po rozpatrzeniu wniosku S.W. (dalej jako skarżąca, strona) z dnia (...) r. Prezydenta Miasta Z. decyzją nr (...) z dnia (...) r. odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem K. W.

Organ I instancji ustalił, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym dnia (...) r., a daty od której istnieje niepełnosprawność nie da się ustalić. Jednakże skarżąca jest osobą uprawnioną do emerytury, co wynika z jej oświadczenia oraz decyzji ZUS z dnia (...) r. Stąd też, zdaniem organu, skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Przywołując orzecznictwo sądowe wywiodła, że art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości emerytury. W związku z powyższym wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym, a uzyskiwana rentą po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne (emerytura netto).

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję odmowną, Kolegium stwierdziło, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w świetle jednoznacznej treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Zdaniem Kolegium, przepis ten nie budzi wątpliwości i wystarcza jego wykładnia językowa, zaś sięganie do wykładni funkcjonalnej byłoby działaniem contra legem. Nadto, jest to norma bezwzględnie obowiązująca. Dla poparcia stanowiska Kolegium przytoczyło orzecznictwo sądowe.

Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła skargę do tut. Sądu, której treść stanowi w zasadzie powielenie argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie, odpowiadając na pytanie Sądu, skarżąca oświadczyła, iż nie poszukuje pracy, bo jest obecnie na emeryturze.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 111, dalej jako u.ś.r.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W nawiązaniu do powyższego należy stwierdzić, iż istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. Celem tego uregulowania jest bowiem udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad osobą wskazaną w ustawie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w realiach niniejszej sprawy strona nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mężem. Strona ma 71 lat, obecnie nie pracuje. Z akt sprawy wynika, iż od 5 lutego 2009 r. ma ustalone prawo do emerytury. Nadto na rozprawie przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2020 r. oświadczyła, iż nie poszukuje pracy, gdyż obecnie pozostaje na emeryturze.

W związku z powyższym zdaniem Sądu organy zasadnie odmówiły wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże odmowa winna być umotywowana względami wskazanymi powyżej.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.