Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 24 lipca 2008 r.
II SA/Gl 331/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.).

Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk, WSA Rafał Wolnik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni (...) w S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu

1.

uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia (...) r. nr (...),

2.

orzeka że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości,

3.

zasądza na rzecz skarżącej od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę (...) zł (słownie: (...) złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) r. Spółdzielnia (...) w S., właściciel budynku mieszkalnego przy ul. (...), zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z wnioskiem o uznanie stanu technicznego obiektu za nieodpowiedni i wydanie zakazu jego użytkowania oraz nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Spółdzielnia wskazała, iż nie posiada środków na wykonanie w budynku koniecznych robót budowlanych natomiast Gmina warunkuje pomoc w załatwieniu lokali zastępczych od wydania przez PINB decyzji zakazującej dalszej eksploatacji budynku.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając jako organ I instancji, nakazał Spółdzielni (...) wyłączyć z użytkowania pomieszczenie-pokój zlokalizowane pod skosami dachu w lokalu nr (...) budynku mieszkalnego przy ul. (...) w S. do czasu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole z okresowej kontroli obiektu przeprowadzonej w dniu (...) r. W uzasadnieniu organ wskazał, że stan techniczny pomieszczenia w lokalu nr (...) jest zły i w obecnym stanie nie nadaje się ono do użytkowania.

Od decyzji tej Spółdzielnia (...) wniosła odwołanie wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strona podniosła, iż koniecznym jest uznanie stanu całego budynku za katastrofalny i nakazanie jego rozbiórki. Zakwestionowała też zakres i stopień przeprowadzonych oględzin. Wskazała nadto, iż właściciel nie ma obowiązku czynić na nieruchomości nakładów przewyższających uzyskiwane dochody. Zakres faktycznych prac jakie należało by ponieść przekracza kilkuletnie możliwości dochodowe budynku, które i tak w ocenie skarżącego znajdują się na granicy opłacalności.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...)(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie wyłączenia całego budynku z użytkowania i wystąpienia o pozwolenie na jego rozbiórkę kompetentny jest sam właściciel, czyli Spółdzielnia (...), zgodnie z własnym ustaleniem na temat stanu technicznego i opłacalności remontu. Organ nadzoru budowlanego może natomiast wydać taką decyzję jedynie po udokumentowaniu niezbędności takiego rozstrzygnięcia w trakcie przeprowadzonego postępowania. W tym celu odrębną decyzją nakazał skarżącemu przedłożenie ekspertyzy technicznej stanu budynku (decyzji tej przedłożone Sądowi akta sprawy nie zawierają). Natomiast z dokonanych oględzin budynku i z protokółu okresowej kontroli wynika konieczność dokonania niezwłocznie remontu budynku ze względu na bardzo zły stan niektórych części, a w szczególności dachu wraz z elementami przynależnymi. Nie przesądza to jednak o konieczności natychmiastowego wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania, a zaskarżona decyzja dotyczy jedynie pomieszczenia w którym występuje zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców.

Pismem z dnia (...) r. Spółdzielnia (...) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

-

naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i nie nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz nie wskazanie nieprawidłowości, jakie winny zostać przez skarżącego usunięte;

-

naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie zakazu użytkowania lokalu nr (...), mieszczącego się w budynku nr (...) przy ul. (...) w S., podczas gdy zakazem użytkowanie winien zostać objęty cały budynek nr (...) przy ul. (...);

-

naruszenia prawa procesowego, tj. przepisu art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.).

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które wskazał był w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a)

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b)

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c)

inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte, po części z innych wprawdzie przyczyn niż podniesione w skardze, uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu obie decyzje wydane zostały bowiem z naruszeniem art. 107 k.p.a. a także art. 68 ustawy Prawo budowlane w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obligatoryjną częścią składową każdej decyzji administracyjnej jest m.in. powołanie podstawy prawnej. Nadto, poza przypadkiem określonym w § 4 i 5 cytowanego artykułu, każda decyzja winna zawierać uzasadnienie składające się nie tylko z części faktycznej, ale i prawnej, obejmującej wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wymogów powyższych, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy nie dochowały.

W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, iż jak wynika z części nagłówkowej decyzji pierwszoinstancyjnej nr (...) nakazującej Spółdzielni (...) wyłączyć z użytkowania pomieszczenie-pokój do czasu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole z okresowej kontroli obiektu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał ją na podstawie przywołanych tam przepisów proceduralnych oraz art. 68 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Przywołany przepis art. 68 ustawy Prawo budowlane nie posiada jednak w ogóle podziału na ustępy, a nadto odnosi się jedynie do budynków bezpośrednio grożących zawaleniem co w niniejszej sprawie ani nie wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów, ani też okoliczności takiej organ I instancji nie powołuje w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W wydanej na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane decyzji administracyjnej organ nadzoru budowlanego winien nadto obligatoryjnie zarządzić:

a)

umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

b)

wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

Decyzja nr (...) elementów takich nie posiada co sprawia, iż rzeczywista podstawa jej wydania jawi się dalece niejasno. W konsekwencji niemożliwą jest kontrola jej merytorycznej poprawności, zwłaszcza, że decyzja zawiera jedynie lakoniczne uzasadnienie faktyczne, nie zawiera natomiast jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego. Tą samą wadą dotknięta jest zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja wydana przez organ II instancji. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w decyzji z dnia (...) r. nie tylko nie dostrzegł bowiem wad decyzji pierwszoinstancyjnej i bez jakiegokolwiek w tej mierze komentarza utrzymał kontrolowane rozstrzygnięcie w mocy, lecz wskazane wyżej wady wręcz powielił. Także bowiem organ II instancji jako materialną podstawę swego rozstrzygnięcia podał w części nagłówkowej art. 68 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Budowlane, także i on w wydanym rozstrzygnięciu odniósł się jedynie do faktycznych okoliczności sprawy, całkowicie pomijając obowiązek zawarcia w decyzji także uzasadnienia prawnego. Do kwestii podstawy prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. organ II instancji odniósł się dopiero w odpowiedzi na skargę, a i wtedy nie w celu wskazania na jakiej podstawie kontrolowana przez niego decyzja pierwszoinstancyjna została wydana lecz jedynie wyjaśnienia dlaczego nie wydano jej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane.

Reasumując stwierdzić należy, iż w konsekwencji wydania przez organ I instancji decyzji wskazującej nieistniejącą podstawę prawną (art. 68 ust. 1 i 2 ustawy) a także podjęcia rozstrzygnięcia treściowo nie odpowiadającego treści art. 68 ustawy i pozbawionego obligatoryjnego uzasadnienia prawnego organ II instancji zobligowany był do wyeliminowania decyzji tej z obrotu prawnego. Organ drogoinstancyjny nie uczynił tego jednak i wadliwą decyzję utrzymał w mocy co oznacza wadliwość także decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.

W ramach ponownego postępowania organ nadzoru budowlanego winien wszechstronnie rozważyć całokształt sprawy i w zależności od oceny okoliczności faktycznych i przyjętego trybu postępowania wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom poprawnie wskazanego jako podstawa prawna przepisu, należycie uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a,