Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 664653

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 28 kwietnia 2010 r.
II SA/Gl 32/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk.

Sędziowie: WSA Iwona Bogucka, NSA Łucja Franiczek (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na zarządzenie Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie ustalenia wymagań dotyczących zezwolenia na świadczenie usług w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy postanawia:

1)

odrzucić skargę;

2)

zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych.

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta C. zarządzeniem Nr (...) z dnia (...) r., zmienionym kolejnym zarządzeniem nr (...) z dnia (...) r., działając na podstawie art. 7 ust. 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008), określił wymagania jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o zezwolenie na świadczenie usług w zakresie:

1)

odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości,

2)

opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych.

Zgodnie z § 2 tego rozp. przedsiębiorca wymieniony w pkt 2, zobowiązany jest m.in. do udokumentowania posiadania odpowiedniego zaplecza technicznego i urządzeń oraz sprzętu specjalistycznego:

a)

bazy transportowej lub miejsc garażowania pojazdów (potwierdzonej prawem własności lub innym dokumentem uprawniającym do władania terenem)

dopuszczonej do użytkowania (spełniającej wymogi przepisów prawa - posiadającej pozytywną opinię nadzoru zapobiegawczego);

b)

pojazdów do opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (spełniających wymogi określone w załączniku nr 2), co powinno być potwierdzone ważnymi badaniami technicznymi oraz opinią Państwowego Powiatowego Inspektora (...)

Pismem z daty (...) r., które wpłynęło do organu w dniu (...) r. "A" Sp. z o.o. w W., wezwała Prezydenta Miasta C. do usunięcia naruszenia interesu prawnego poprzez uchylenie § 2 pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt 1 lit. b zd. drugie powyższego zarządzenia - jako wydanego z przekroczeniem delegacji, określonej w art. 7 ust. 3a i ust. 7 powołanej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozp. Min. Środowiska z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu określenia wymagań, jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, a także z naruszeniem rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych.

Zdaniem Spółki, nie można bowiem uznać, aby dokumenty potwierdzające dopuszczenie do użytkowania i opinie PPIS, mogły stanowić część wyposażenia technicznego bazy transportowej, zaś wśród wymogów technicznych dla pojazdu asenizacyjnego nie przewidziano obowiązku posiadania opinii w zakresie spełnienia przez te pojazdy warunków sanitarnych. Bezpodstawne wprowadzenie takich wymogów kwestionowanym zarządzeniem, stanowiło zaś podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności.

W odpowiedzi na wezwanie Z-ca Prezydenta Miasta C. pismem doręczonym w dniu (...) r. poinformował o jego nieuwzględnieniu, wyjaśniając że stosownie do nowelizacji ustawy, dokonanej ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. (Dz. U. Nr 92, poz. 753), aktualnie przygotowywany jest projekt wymaganej uchwały Rady Miasta, do czasu podjęcia której obowiązuje zarządzenie Prezydenta.

Powołując się na bezskuteczność wezwania Spółka "A" wniosła w dniu (...) r. skargę na powyższe zarządzenie, domagając się stwierdzenia jego nieważności w częściach określonych w § 2 pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt 1 lit. b zd. drugie, a także zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca ponowiła dotychczasową argumentację co do przekroczenia zakresu umocowania, wynikającego z powołanych rozporządzeń, gdy idzie o wymogi bazy transportowej i pojazdów asenizacyjnych, zarzucając dodatkowo określenie tych wymagań w sposób nieprecyzyjny i niezrozumiały.

Gdy zaś idzie o wykazanie naruszenia interesu prawnego, skarżąca spółka w piśmie z dnia (...) r. wniosła o przeprowadzenie dowodów z odpisów decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r. odmawiającej udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a także pisma Prezydenta z dnia (...) r.

W odpowiedzi na skargę Prezydenta Miasta C. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, wskazując na bezzasadność żądania stwierdzenia nieważności zarządzenia po upływie roku od jego podjęcia - przy prawnej konieczności jego wycofania z obiegu prawnego.

Ustosunkowując się do stanowiska organu skarżąca Spółka w kolejnym piśmie z dnia (...) r. podniosła, że w świetle przywołanego orzecznictwa, zaskarżone zarządzenie ma walor aktu prawa miejscowego, stąd upływ 1 roku od jego podjęcia nie stanowi przeszkody do stwierdzenia jego nieważności, a w przeciwnym wypadku - zachodziłaby podstawa do stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. Zmiana stanu prawnego nie ma zaś znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy bowiem z mocy art. 35 ustawy zmieniającej z dnia 23 stycznia 2009 r., dotychczasowe akty prawa miejscowego zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wydanych na podstawie upoważnień zmienionych tą ustawą.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik organu dodatkowo podniósł, że w dniu (...) r. weszła w życie uchwała Rada Miejskiej w C. z dnia (...) r. nr (...), opublikowana w Dz. Urzęd. Woj. (...). nr (...), poz. (...) z dnia (...) r., mocą której uregulowano kwestie wymagań dla przedsiębiorców. Wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na świadczenie usług nie został zaś rozpatrzony, bowiem decyzja odmowna została uchylona w postępowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, bowiem w dacie jej wniesienia kwestionowany akt wskutek zmiany stanu prawnego został usunięty z obrotu prawnego. Nie istniał zatem przedmiot kontroli sądowej.

Zaskarżone zarządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 7 ust. 3a powołanej wyżej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w granicach, upoważniającej organ wykonawczy gminy do jego wydania. Jednakże w dniu (...) r. weszła w życie ustawa z dnia (...) r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753). Z mocy art. 11 tej ustawy, znowelizowano przepis art. 7 ust. 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r., wymagania jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, określa w drodze uchwały rada gminy. Co prawda, z mocy art. 35 ust. 1 ustawy nowelizującej, do czasu wejścia w życie aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie upoważnień zmienionych tą ustawą zachowują moc dotychczasowe akty prawa miejscowego, to jednak regulacja ta nie dotyczy zaskarżonego aktu. Wbrew poglądom stron, kwestionowane zarządzenie nie ma bowiem waloru aktu prawa miejscowego. Zarządzenie to było już przedmiotem kontroli sądowej wskutek skargi innego podmiotu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 106/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził wydanie z naruszeniem prawa przepisu § 1 ust. 2 zarządzenia Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r. nr (...), wyrażając pogląd, że nie ma ono charakteru prawa miejscowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. - Dz. U. Nr 175, poz. 1458), aktem prawa miejscowego jest bowiem jedynie regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, co koreluje z treścią art. 7 ust. 7 ustawy, stanowiącego podstawę do wydania rozporządzenia przez właściwego ministra, które to rozporządzenie określa także sposób publikacji zarządzenia organu wykonawczego gminy (na stronach internetowych i tablicach ogłoszeń). Tymczasem akty prawa miejscowego podlegają publikacji w dziennikach urzędowych województw, co jest wymogiem ich obowiązywania (wejścia w życie).

Powyższe stanowisko, zawarte w prawomocnym wyroku z dnia (...) r. wiąże zaś skład orzekający w niniejszej sprawie (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stąd też nie mają znaczenia argumenty strony skarżącej, zawarte w piśmie z dnia (...) r. Przywołane tam orzecznictwo zapadło w innych sprawach. Co więcej, wskazać przyjdzie, że nawet przy odmiennym rozumowaniu co do charakteru prawnego zarządzenia organu wykonawczego gminy z uwagi na rozbieżności orzecznictwa w tym zakresie, zaskarżony akt nie zachował mocy obowiązującej z uwagi na fakt braku jego publikacji w dzienniku urzędowym województwa (...). Zgodnie z §§ 4 i 6, zaskarżone zarządzenie weszło w życie z dniem podpisania z mocą obowiązującą od dnia ogłoszenia w lokalnej prasie i na stronie internetowej Urzędu Miasta C.

Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest nieujęcie zarządzenia Prezydenta C. w obwieszeniu Wojewody (...) z dnia (...) r. w sprawie wykazu aktów prawa miejscowego wydanego na podstawie przepisów zmienionych ustawą z dnia 23 lipca 2009 r. (Dz. Urzęd. Woj. (...). Nr (...), poz. (...) z dnia (...) r.). Do ogłoszenia wykazu takich aktów Wojewoda zobligowany był przepisem art. 35 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Jakkolwiek więc nie rozumując, z dniem 1 sierpnia 2009 r. wskutek zmiany stanu prawnego, dokonanego ustawą z dnia 23 lipca 2009 r., polegającego na zmianie właściwości organów, zaskarżone zarządzenie utraciło moc, co oznacza, że zostało usunięte z obrotu prawnego bez potrzeby wydawania odrębnego aktu, stwierdzającego ten fakt. Uchylenie albo zmiana treści przepisu upoważniającego powoduje zaś utratę mocy obowiązującej aktu wydanego na podstawie tego przepisu, o ile odmienny skutek nie przewidują przepisy odrębne (vide: S.Wronkowska, Zamknięty system źródeł prawa a implementacja prawa Unii Europejskiej, Przegląd Legislacyjny z 2008 r. nr 4, str. 74, postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I FSK 792/07, LEX nr 455185).

Za koniecznością odrzucenia skargi na akt, który przestał obowiązywać jeszcze przed jej wniesieniem, opowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 2032/09.

Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 300 zł, oparto na przepisie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.