Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2141398

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 17 sierpnia 2016 r.
II SA/Gl 313/16
Pełnomocnik w postępowaniu egzekucyjnym.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.).

Sędziowie WSA: Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem nr (...) znak (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta J., z dnia (...) r., na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 u.p.e.a., nałożył na T. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości (...) zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr (...) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta J. z dnia (...) r. w postaci rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1 położonej przy ul. (...) w J. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowienie zostało doręczone za pośrednictwem poczty zobowiązanemu w dniu (...) r. (potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych).

Zażalenie na to postanowienie zostało sporządzone i nadane w imieniu skarżącego na poczcie dnia (...) r. (data stempla pocztowego na kopercie - karta 9 akt organu odwoławczego) przez r. pr. K. B.-S. w oparciu o dołączone do niego pełnomocnictwo z dnia (...) r. Stwierdzono w zażaleniu, że objęte nim postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało doręczone dnia (...) r. W zażaleniu wniesiono o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) r. Nr (...) wydanym na podstawie art. 135 w zw. z art. 144 k.p.a. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej również jako (...) WINB) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego zażalenia.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że upomnienie i tytuł wykonawczy doręczono bezpośrednio zobowiązanemu. Pełnomocnictwo, które udzielił on w dniu (...) r. radcy prawnemu K. B.-S., w postępowaniu głównym, obejmowało jedynie sprawę "legalizacji budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 2 w J.ul. (...)". Pełnomocnictwo obejmujące niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało sporządzone w dniu (...) r.

Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. W myśl zaś art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął skarżącemu w dniu (...) (wtorek) (...) r. Profesjonalny pełnomocnik skarżącego złożył środek zaskarżenia ósmego dnia od daty doręczenia postanowienia, a zatem po terminie. Podkreślił organ odwoławczy, że skierowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia bezpośrednio na ręce T. G. było prawidłowe w sytuacji, gdy radca prawny K. B.-S. otrzymała pełnomocnictwo do reprezentowania go w postępowaniu egzekucyjnym dopiero w dniu (...) r. Dalej (...) WINB stwierdził, że profesjonalny pełnomocnik, któremu powierzono prowadzenie sprawy odpowiada za dokonywanie czynności procesowych w imieniu strony. Warunkiem należytego dbania o interesy strony jest skuteczne dokonywanie czynności procesowych. Pełnomocnik powinien zatem, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw, czynić przewidywania co do przebiegu czynności procesowych. Ponadto profesjonalny pełnomocnik, prowadzący kancelarię i występujący w sprawach sądowych winien zorganizować jej pracę tak, aby na bieżąco być informowanym przez pracowników o sprawach, zwłaszcza tych, w których z uwagi na terminy procesowe konieczne jest podjęcie czynności, w określonym terminie. Podkreślił też organ odwoławczy, że wnosząc zażalenie pełnomocnik strony nie zwróciła się z wnioskiem przywrócenie uchybionego terminu do dokonania tej czynności, co uzasadniało do zastosowania treści art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie (...) WINB reprezentowany przez radcę prawnego T. G. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącego zarzuciła, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 10 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie znanej organowi okoliczności doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji o nałożeniu grzywny wyłącznie stronie, pomimo znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z dnia (...) r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. W takiej sytuacji doręczenie pisma stronie a nie pełnomocnikowi nie skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do dokonania czynności procesowych związanych z doręczeniem. Tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że zażalenie zostało wniesione po terminie. Pełnomocnik skarżącego zgodnie z zakresem udzielonego jej w dniu (...) r. pełnomocnictwa była upoważniona do reprezentowania T. G. min. w sprawie legalizacji, obowiązku rozbiórki i opłaty legalizacyjnej. Również pełnomocnictwo z dnia (...) r. nie powinno być interpretowane zawężająco. Upoważniało ono pełnomocnika do działania w sprawie legalizacji, której kontynuacją jest postępowanie egzekucyjne, prowadzone z uwagi na niewykonanie zapadłej w tamtym postępowaniu decyzji nr (...) o nakazie rozbiórki budynku.

Nadto pełnomocnik skarżącego podniosła, że wnosząc zażalenie nie wniosła o przywrócenie terminu gdyż według uzyskanych od klienta informacji termin do złożenia zażalenia upływał (...) r.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdził, że pełnomocnictwo z dnia (...) r. z uwagi na jego treść nie obejmowało postępowania egzekucyjnego. Gdyby przyjąć inaczej to niezrozumiałe byłoby udzielenie przez skarżącego kolejnego pełnomocnictwa w dniu (...) r. Nadto w dniu (...) r. nie mogło być udzielone pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym, które się jeszcze wówczas nie toczyło. Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm., dalej również jako u.p.e.a.) wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z orzecznictwem doręczenie to powinno nastąpić bezpośrednio dłużnikowi a nie jego pełnomocnikowi. Podniesiono nadto, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie miała zastosowanie treść art. 33 k.p.a. Dopiero zatem z chwilą dołączenia do akt oryginału lub odpisu pełnomocnictwa postępowanie toczy się z udziałem pełnomocnika i ma zastosowanie art. 40 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem obowiązujących przepisów stwarzających podstawę do jego wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości i nie jest też w skardze kwestionowane, że postanowienie PINB dla miasta J. nr (...) z dnia (...) r. o nałożeniu na T. G. grzywny w celu przymuszenia zostało mu doręczone za pośrednictwem poczty dnia (...) r. Zawierało ono przy tym prawidłowe pouczenie co do sposobu i terminu wniesienia na nie zażalenia. Termin do wniesienia zażalenia upływał zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a. dnia (...) r. (wtorek). Tymczasem zostało ono sporządzone i nadane na poczcie na adres organu pierwszej instancji dnia (...), a więc dzień po terminie. W zażaleniu stwierdzono przy tym, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu (...). W konsekwencji nie zawarto w zażaleniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W takiej sytuacji organ odwoławczy miał zgodnie z treścią art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co też zaskarżonym postanowieniem uczynił.

Uwzględnienie skargi byłoby w takiej sytuacji możliwe jedynie przy przyjęciu, że zgodnie z zawartymi w niej twierdzeniami, termin do wniesienia zażalenia w ogóle nie rozpoczął biegu a to wobec naruszenia treści art. 40 § 2 k.p.a. Twierdzenia tego nie można jednak podzielić. W tym względzie należy w pierwszej kolejności podnieść, że postanowienie organu pierwszej instancji zapadło w postępowaniu egzekucyjnym, które jak to prawidłowo podniesiono w odpowiedzi na skargę zostaje zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęte z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Stanowi ono przy tym postępowanie odrębne i niezależne od postępowania zasadniczego (rozpoznawczego). Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w sprawach uregulowanych tym aktem prawnym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Oznacza to, że do akt tego postępowania powinno być złożone pełnomocnictwo zgodnie z treścią art. 33 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., do reprezentowania w nim zobowiązanego. Dopiero z chwilą złożenia pełnomocnictwa do akt postępowania egzekucyjnego ma zastosowanie treść art. 40 § 2 k.p.a., na który powołano się w skardze. Z tą bowiem chwilą organ egzekucyjny uzyskuje wiadomość, że strona jest reprezentowana przez pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnictwo zostało złożone w postępowaniu egzekucyjnym dopiero wraz z zażaleniem na postanowienie PINB z dnia (...) r. Oznacza to, że w dacie doręczania tego postanowienia wynikający z art. 40 § 2 k.p.a. obowiązek organu nie obciążał. Postanowienie to zostało zatem prawidłowo doręczone do rąk zobowiązanego a nie pełnomocnika, który wówczas nie został zresztą jeszcze nawet do tego postępowania ustanowiony. Pełnomocnictwa w tym postępowaniu skarżący udzielił bowiem r. pr. K. B.-S. dopiero w dniu (...) r. Bezskuteczne jest powoływanie się w skardze w tym względzie na treść pełnomocnictwa z (...) r. i z dnia (...) r. Nie zostały one bowiem przed wysłaniem zobowiązanemu postanowienia organu pierwszej instancji z dnia (...) r. dołączone do akt postępowania egzekucyjnego zgodnie z treścią art. 33 § 3 k.p.a. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku i najczęściej praktycznej możliwości sprawdzenia czy ewentualnie do akt innych postępowań, w tym postępowań sądowoadministracyjnych (do takich bowiem zostało złożone pełnomocnictwo z dnia (...) r. - do akt sprawy II SA/Gl 1419/14) strona nie przedłożyła pełnomocnictwa, które ewentualnie swym zakresem mogłoby upoważniać pełnomocnika do występowania w innym, danym postępowaniu, do czego zmierzają faktycznie zarzuty sformułowane w skardze. Nadto należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowe pełnomocnictwa z (...) r. i (...) r. nie obejmowały swoim zakresem umocowania do reprezentowania T. G. w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z przywołaną w zaskarżonym postanowieniu, a potwierdzoną w skardze, treścią pełn. z (...) r. obejmowało ono jedynie sprawę "legalizacji budynku". W sytuacji zatem gdy zostało ono złożone w "postępowaniu głównym" brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że obejmowało swoim zakresem również postępowanie egzekucyjne. Taka wykładnia jego treści pozostawałaby w oczywistej sprzeczności z liberalnym jego brzmieniem i kontekstem okoliczności w których zostało ono przedłożone w postępowaniu administracyjnym.

Także treść pełnomocnictwa z dnia (...) r. złożonego do akt postępowania przed tutejszym Sądem wyraźnie wskazuje, że dotyczyło ono "postępowania głównego" zakończonego nałożeniem na skarżącego obowiązku rozbiórki budynku a nie postępowania egzekucyjnego, które wówczas jeszcze nie zostało wszczęte i nie było żadnej pewności, że wszczęte zostanie.

Należy też podnieść, że w odróżnieniu od pełnomocnictwa procesowego o jakim mowa w art. 91 pkt 2 k.p.c. pełnomocnictwo ogólne w postępowaniu administracyjnym nie obejmuje umocowania do podejmowania czynności w postępowaniu egzekucyjnym.

Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.