Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2722857

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 13 września 2019 r.
II SA/Gl 286/19
Tryb zaskarżenia postanowienia o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski.

Sędziowie WSA: Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia (...) nr (...) w przedmiocie oceny ceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko

1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia,

2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: Kolegium) postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy (...) nr (...) z dnia (...) r., w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1,0 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach nr 1 i 2 w miejscowości R.

Postanowienie Kolegium zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było prowadzone na wniosek "A" Sp.j. Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w ramach którego uzyskał opinie: "B" w K. z dnia (...) r., "C" w C. z dnia (...) r. oraz "D" w W. z dnia (...) r., wszystkie wskazujące na brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wydał ww. postanowienie z (...) r. W pouczeniu o przysługujących środkach prawnych poinformował strony o możliwości złożenia zażalenia.

Po rozpatrzeniu zażalenia J. N., jednej ze stron, Kolegium podtrzymało argumenty organu I instancji, utrzymując jego postanowienie w mocy wymienionym na wstępie postanowieniem.

W skardze z (...) r. J. N. (dalej: Skarżąca) podnosi, że skarżone rozstrzygnięcie nie stało się prawomocne, a mimo tego Burmistrz Miasta i Gminy (...) w dniu (...) r. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, której o identycznej treści sentencja jak postanowienie Burmistrza z dnia (...) r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

1) art. 7, 8, 11, 77 § 1 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a., polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z tych przepisów i nieprzeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Wskazuje w szczególności na niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy (...) z dnia (...) r., brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia oraz niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę faktu, że planowany teren inwestycji znajduje się na terenach częściowo zalesionych i cennych przyrodniczo;

2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania i niepoinformowanie jej o całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i zakończeniu postępowania dowodowego, a także poprzez uniemożliwienie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem postanowienia, w szczególności niedostarczenia jej pism wniesionych do SKO w Częstochowie przez wnioskodawcę - "A" Sp.j. (pismo wpłynęło dnia (...) r.) i jedną ze stron - J. W. (pismo wpłynęło w dniu (...).). O powyższych pismach Skarżąca dowiedziała się dopiero po otrzymaniu postanowienia Kolegium z dnia (...) roku.

3) art. 15 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie ponownie tej samej sprawy i brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Ponadto Skarżąca podnosi zarzuty dotyczące naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym:

1) art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i błędne uznanie, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga sporządzenia przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko;

2) art. 74 ust. 3a ww. ustawy w związku z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że przepis art. 74 ust. 3a nakazuje uznać za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego tylko właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących, podczas gdy przedmiotowe rozporządzenie nie zawiera definicji strony oraz brak wyznaczenia strony na podstawie art. 28 k.p.a.

Na podstawie tych zarzutów wnosi o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy (...) z dnia (...) roku oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosi o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ma charakter postępowania administracyjnego szczególnego, co oznacza m.in. konieczność prowadzenia go na podstawie przepisów k.p.a. z uwzględnieniem regulacji procesowych zawartych w Dziale V ustawy z 2008 r. z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, dalej: ustawa). Dla rozpatrywanej sprawy ma to o tyle znaczenie, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym zakres postanowień, od których przysługuje zażalenie, określają przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast przepisy regulujące przebieg postępowania szczególnego, tak jak w tym przypadku, mogą ustanawiać inne rodzaje postanowień zaskarżalnych w drodze zażaleń, jak również ograniczać prawo do korzystania z tego rodzaju środka prawnego.

Jak wynika z art. 65 ust. 2 ustawy, możliwość wniesienia zażalenia została ograniczona przez ustawodawcę wyłącznie do postanowień, w których stwierdza się obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast już przy niestwierdzeniu przez organ administracyjny takiej potrzeby - wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne por. (wyroki NSA z dnia 6 maja 2014 r. II OSK 2904/12; z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2084/10, CBOSA).

Oznacza to, że w tych sytuacjach, w których wydano postanowienie o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ocena prawidłowości jego wydania będzie mogła być dokonywana dopiero na etapie rozpoznawania odwołania od decyzji kończącej postępowanie.

Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy, w ramach której organ II instancji rozpoznał zażalenie wniesione od postanowienia stwierdzającego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, mimo tego, iż zażalenie na ten akt nie służyło, uznać trzeba postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie za podjęte z rażącym naruszeniem prawa. Złożone zażalenie nie otwierało możliwości prowadzenia postępowania przez Kolegium (nie miało ono zdolności prawnej w tym zakresie), które w takiej sytuacji było zobowiązane do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 65 ust. 2 ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, ze względu na zaistnienie przesłanki nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.