II SA/Gl 245/21 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3185264

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2021 r. II SA/Gl 245/21

UZASADNIENIE

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 25 września 2020 r. L. L. (dalej: "skarżący") złożył do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną - H. L., która ma 55 lat i orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. z dnia (...) r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe (niepełnosprawność istnieje od (...) r.).

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., działający z upoważnienia Wójta Gminy J. a, decyzją nr (...) z dnia (...) r. (znak sprawy (...)), na podstawie 3 pkt 10 i 11, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., w skrócie: "u.ś.r."), odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie podniósł, że nie została spełniona przesłanka ustawowa wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż niepełnosprawność żony skarżącego powstała dopiero po 25 roku życia oraz prowadzi on działalność gospodarczą, w konsekwencji również ta okoliczność skutkuje odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od powyższej opisanej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, uznano niekonstytucyjność części tej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jak również naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, co uzasadnia orzecznictwo sądów administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: "SKO") decyzją z dnia (...) r., nr (...), po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika skarżącego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., w skrócie: "k.p.a.") w związku z art. 17-18 i art. 21 u.ś.r. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) r. W uzasadnieniu decyzji nakreśliło przebieg postępowania i przytoczyło treść art. 17 w związku z art. 24 ust. 1-4 u.ś.r. Zaakcentowało, że ocena spełnienia przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinna być dokonywana z pominięciem kryterium wieku, w którym u danej osoby powstała niepełnosprawność i w tym zakresie nie podzieliło stanowiska organu I instancji odnośnie braku spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki art. 17 ust. 1b u.ś.r. W wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przyczynę stanowiącą podstawę utrzymania w mocy decyzji organu I instancji stanowi natomiast fakt, że skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, co definitywnie uniemożliwia przyznanie wnioskowanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie spełnia bowiem podstawowej przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z pozyskanymi przez organ I instancji, jak i przez SKO w dniu wydania zaskarżonej decyzji, informacjami z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej (w skrócie: "CEIDG") skarżący prowadzi aktywnie pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia (...) r. (kod PKD: (...) - instalowanie maszyn przemysłowych, sprzętu i wyposażenia). Tymczasem, przepisy u.ś.r. definiują pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" wskazując, iż oznacza ono wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 u.ś.r.). Zestawienie powyższych uregulowań pozwala jednoznacznie wskazać, iż na gruncie przepisów u.ś.r. wykonywanie "innej pracy zarobkowej", o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. oznacza m.in. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Skoro zatem decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie ma charakteru uznaniowego, a przyznanie tego świadczenia uwarunkowane jest spełnieniem wszystkich przesłanek określonych w art. 17 u.ś.r., to brak jest możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

W skardze z dnia 25 stycznia 2021 r., wniesionej w imieniu skarżącego przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucono SKO naruszenie prawa procesowego i materialnego, mających bezpośredni wpływ na wynik sprawy, tj. błędnej wykładniart. 17 ust. 1 u.ś.r. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że skarżący zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w dniu złożenia do organu I instancji wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną. Nadmieniono również, że ta okoliczność nie została odnotowana w CEIDG, ale nastąpiło to dopiero w dniu 20 stycznia 2021 r. W związku z podniesionymi zarzutami wnioskowano o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Akcentowało, iż w dacie jej wydania skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i wykreślenia z CEIDG dokonał w dniu 20 stycznia 2021 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.

a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.

b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.

c) p.p.s.a.).

W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy administracji, zgodnie z zasadą praworządności, działać mogą wyłącznie na podstawie powszechnie obowiązującego prawa i nie posiadają uprawnień do rozpatrywania spraw w oparciu o zasady słuszności i współżycia społecznego. Jeżeli zatem wydana w sprawie decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a nadto pozostaje w zgodzie z regułami procedury administracyjnej, mimo, iż nie odpowiada oczekiwaniu strony, jest legalna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., w skrócie jak dotychczas: "u.ś.r."). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W słowniku wyrażeń ustawowych, zawartym w art. 3 pkt 22 u.ś.r., zawiera się definicja zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ma ona postać definicji równościowej, bowiem zawiera zwrot definiowany (definiendum), zwrot łączący (oznacza to) i wyjaśniający znaczenie oraz zakres definiowanej nazwy - zwrot definiujący (definiens). Analizowany przepis jest definicją legalną, norma zachowania nim określona dotyczy zatem nakazu określonego rozumienia zwrotu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" na gruncie przepisów u.ś.r. (por. Zarys metodyki pracy legislatora. Ustawy, akty wykonawcze, prawo miejscowe. Red. A. Malinowski, Warszawa 2009, s. 276 oraz A. Malinowski: Redagowanie tekstu prawnego. Wybrane wskazania logiczno-językowe, Warszawa 2008, s. 50-53). Z tego powodu również w przypadku definicji klasycznych nie można nadać decydującego znaczenia wyłącznie jednemu z elementów zawartych w definiensie, w szczególności rodzajowi, albowiem o znaczeniu definiowanej nazwy decydują oba elementy w nim zawarte, przy czym różnica gatunkowa determinuje jednak zakres nazwy definiowanej. Nie jest jednak definicją klasyczną, lecz definicją zakresową. Cechą tego rodzaju definicji równościowych jest to, że w definiensie wymienia się nazwy generalne, których zakresy są rozłączne i które łącznie wzięte pokrywają cały zakres definiowanego określenia. Analizowana definicja po stronie definiensa (członu definiującego) w przypadkach dotyczących wykonywania pracy zawiera nie tylko wskazanie na wykonywanie pracy (świadczenia usług), ale również na prawną formę, w jakiej praca ta powinna być wykonywana, aby świadczyć o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej (ewentualne inne formy zarobkowania nie są przypadkami zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i ich ustanie nie uprawnia do ubiegania się oświadczenie). Zakres zwrotu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wypełnia szereg stanów faktycznych związanych z wykonywaniem pracy (świadczeniem usług) na podstawie określonych stosunków prawnych lub w trakcie trwania członkostwa w określonych podmiotach a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wykonywanie pracy, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie jest zasadniczym elementem definicji, jest jednym z jej elementów, które należy uwzględnić w procesie wykładni. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która "zrezygnowała z wykonywania pracy", ale która zrezygnowała z wykonywania pracy na podstawie określonego stosunku prawnego, rezygnacja ta musi obejmować oba elementy charakteryzujące nazwę składającą się na zakres nazwy definiowanej, w tym także rezygnację z podstawy prawnej, na jakie czynności pracy były wykonywane. Posłużenie się nim w definicji legalnej "zatrudnienia" nie oznacza jednak automatycznie, że zwrot "rezygnacja z zatrudnienia" oznacza jedynie rezygnację z wykonywania pracy, co jest tylko częścią definicji legalnej zatrudnienia, a ściślej każdego z przypadków zatrudnienia. O prawidłowości takiego stanowiska świadczy też i to, że definicja legalna zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) musi znaleźć zastosowanie w każdym przypadków posłużenia się nią.

Stosując definicję z art. 3 pkt 22 u.ś.r. do przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy wziąć pod uwagę, że rozumienie nadane wyrażeniu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" musi uwzględniać generalny i abstrakcyjny charakter przepisu, czyli mieć takie samo znaczenie zarówno w przypadkach "rezygnacji", jak i "niepodejmowania" zatrudnienia lub innej pracy. Terminy "rezygnacja" i "niepodejmowanie" nie zostały przy tym legalnie zdefiniowane, zatem powinny być rozumiane w sposób zbieżny z językiem potocznym, nie są to bowiem wyrażenia mające ugruntowane i specyficzne znaczenie w języku prawnym bądź prawniczym. Trudno sobie wyobrazić, aby w przypadku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do spełnienia tej przesłanki wystarczające było zaniechanie faktycznego świadczenia pracy, zaniechanie świadczenia usług przy równoczesnym zawarciu umowy, pozostawaniu w stosunku pracy lub trwaniu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a do takich wniosków prowadzi teza, że dla zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej decydujące znaczenia ma element faktycznego wykonywania czynności wynikających z danego stosunku prawnego. Takie rozumienie wyrażeń zdefiniowanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do zatarcia różnicy między przypadkiem rezygnacji z zatrudnienia i przypadkiem rezygnacji z podejmowania zatrudnienia (w obu przypadkach decydujące znaczenie miałby brak świadczenia czynności zawodowych), co świadczy o wadliwości tej interpretacji, narusza bowiem zakaz wykładni synonimicznej, a różnobrzmiącym wyrażeniom nie można nadawać takiego samego znaczenia.

Z definicji ustawowej "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" wynikają dwa wnioski: pierwszy to szerokie rozumienie tego pojęcia z punktu widzenia rodzajów stosunków prawnych, na podstawie których może nastąpić zatrudnienie, czy też może być wykonywana inna praca zarobkowa, a drugi to stwierdzenie, że ustawodawca spełnienia tej definicji nie połączył z żadnym zakresem, czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym, jak również spełnienie tej definicji jest niezależne nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Dlatego też dla ustalenia, czy spełniona została ustawowa przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, istotne jest czy osoba starająca się oświadczenie rodzinne nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej, w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 u.ś.r.

Stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie została spełniona. W obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1472/20).

Z analizy przywołanych przepisów wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności (por. wyrok NSA z 1dnia 3 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2820/13). Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem osoby, wobec której opieka jest sprawowana, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania.

Warunkiem nabycia prawa do świadczenia jest, aby osoba wnioskująca o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie podejmowała się prowadzenia działalności gospodarczej, a w razie jej podjęcia, aby z takiej działalności zrezygnowała w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku także czasowego pomiędzy zaprzestaniem aktywności (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną.

W stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie pojęcie działalności gospodarczej regulował art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, w skrócie: "u.s.d.g."), zgodnie z którym działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Bezsporne skarżący dokonał wpisu w CEIDG, uzyskując prawo do podjęcia działalności gospodarczej, zgodnie z art. 14 ust. 1 w związku z art. 1 u.s.d.g. Prawo to nabył z dniem złożenia wniosku o wpis, czyli od dnia (...) r., albowiem nie określił późniejszej daty podjęcia działalności. Fakt nabycia prawa do legalnego prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od faktycznego podjęcia czynności zarobkowych i powstania obowiązków regulowanych przepisami prawa podatkowego i dotyczącymi ubezpieczeń społecznych bądź zdrowotnych, oznacza, że stał się w rozumieniu prawa przedsiębiorcą i mógł legalnie wykonywać działalność o charakterze gospodarczym, czyli zorientowaną na cel zarobkowy. Samą możliwość do podjęcia zarobkowania i podstawę do niej stanowiła wspomniana rejestracja działalności w CEIDG.

Składając w dniu 25 września 2020 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący miał więc zarejestrowaną działalność gospodarczą, co oznacza, że w każdej chwili mógł rozpocząć zarobkowanie. Nie można zatem stwierdzić, że rejestrując działalność i nie odraczając w czasie daty jej podjęcia, nie podjął tej działalności niezależnie od faktycznie podjętych czynności. Jak już wcześniej wywiedziono, art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie daje podstaw do różnicowania, w przypadku żadnej z form zatrudnienia lub pracy zarobkowej, stanów faktycznych ze względu na intensywność aktywności zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. I OSK 740/17 i z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2425/19).

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 7 u.s.d.g., w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej, jak i w dacie złożenia wniosku oświadczenie pielęgnacyjne, wpisowi do ewidencji podlegała data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, którą skarżący określił na dzień 1 listopada 1999 r. Wpis do CEIDG, dający podstawę do prowadzenia działalności, stworzył stan pewnego "domniemania" prowadzenia działalności, w tym także w zakresie daty jej rozpoczęcia. Jednocześnie na mocy art. 30 ust. 1 u.s.d.g. przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o:

1) zmianę wpisu - w terminie 7 dni od dnia zmiany danych, o których mowa w art. 25 ust. 1, powstałej po dniu dokonania wpisu do CEIDG;

2) jego wykreślenie z CEIDG - w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 12 u.s.d.g. wpisowi do ewidencji podlegają także informacje o zawieszeniu i wznowieniu wykonywania działalności. Podstawy do zawieszenia przewiduje art. 14a u.s.d.g. Jako osoba formalnie prowadząca działalność gospodarczą skarżący nie był ograniczony w możliwości ubiegania się oświadczenie pielęgnacyjne, pod warunkiem rezygnacji z jej prowadzenia, co powinno przybrać jedną z form przewidzianych przepisami u.s.d.g. Dla stwierdzenia prowadzenia działalności gospodarczej, o jakiej mowa w art. 3 pkt 22 u.ś.r., wystarczające jest zatem wykazanie dokonania skutecznego wpisu w ewidencji. W razie istnienia takiego wpisu, brak podjęcia aktywności gospodarczej przez przedsiębiorcę nie świadczy o nie podejmowaniu prowadzenia działalności gospodarczej, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r.

Rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie jest tożsama z rzeczywistym brakiem aktywności gospodarczej. Rezygnacja o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., w przypadku zarejestrowanej działalności gospodarczej, wymaga posłużenia się instytucjami uregulowanymi w przepisach u.s.d.g. Wskazać należy, że zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie jest związane z utratą dochodu w kontekście art. 3 pkt 23 u.ś.r., w tym z wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 23, art. 24 i art. 25 ustawy z dnia 30 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 646 z późn. zm., obecnie t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 162, zwana dalej w skrócie: "P.p.").

W świetle art. 23 ust. 1 P.p. przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Natomiast w art. 25 P.p. określono dozwolone działania przedsiębiorcy w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (ust. 1 art. 25 P.p.). Przepis ten jest zbieżny z treścią art. 14 ust. 3a u.s.d.g. Zarówno w piśmiennictwie, jak i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że za rezygnację z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r., uznaje się również zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej (por. K. Małysa, Sulińska, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz. Lex 2015 r. oraz wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 382/19; WSA we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 121/19; WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2290/18; NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2425/19).

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy z wypisu CEDiG załączonego do skargi jednoznacznie wynika, że skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej od dnia 20 stycznia 2021 r. (k. 5 akt sądowoadministracyjnych). Spełnione zostały zatem jedynie dwie z trzech określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz pozostawanie skarżącego i jego żony w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. W związku z powyższym prawidłowo oceniono, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia, bowiem w dacie złożenia wniosku prowadził w sposób aktywny działalność gospodarczą, co definitywnie uniemożliwiło przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie spełnia bowiem podstawowej przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przyjdzie zaznaczyć, że warunkiem zasadnego i uprawnionego powoływania się na tezy zawarte w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych wydanych w innych sprawach jest jednoczesne wskazanie na tożsamość okoliczności faktycznych i prawnych. Wyroki sądowe są rozstrzygnięciami o cechach indywidualności i konkretności, nie tworzą norm generalnych i abstrakcyjnych, wobec tego o możliwości zastosowania analogicznego rozstrzygnięcia decyduje tożsamość istotnych okoliczności stanu faktycznego i prawnego.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, nadto nie dostrzeżono w toku postępowania sądowoadministracyjnego innych uchybień wskazujących na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu. Z tego powodu, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania, określonych w art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 79a i art. 80 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.

Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.