Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2720214

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 18 lipca 2019 r.
II SA/Gl 185/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska.

Sędziowie: NSA Łucja Franiczek (spr.), WSA Renata Siudyka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie uchylenia czynności zameldowania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382), z urzędu orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej, polegającej na zameldowaniu skarżącego R. Z. na pobyt stały w lokalu przy ul. (...) w K. Zdaniem organu, zameldowanie skarżącego w dniu (...) czerwca 2010 r., nastąpiło bowiem z naruszeniem prawa, gdyż w ewidencji miejscowości i adresów nie figuruje przedmiotowy adres zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy.

W odwołaniu od decyzji skarżący domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Skarżący podniósł, że zamieszkuje w budynku pod tym adresem z zamiarem stałego pobytu. Budynek taki istnieje, a nie jest rolą organu meldunkowego ustalenie, czy nadaje się do zamieszkania (vide: wyrok NSA z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 5/07).

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Wojewoda po zacytowaniu treści art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz zrelacjonowaniu przebiegu postępowania, stwierdził bowiem, że skoro nie istnieje adres, pod którym skarżący został zameldowany, czynność zameldowania została dokonana nieprawidłowo i winna być anulowana. Nadto, organ odwoławczy ustalił, że przedmiotowy budynek został zrealizowany samowolnie przez użytkownika nieruchomości, zajmowanej bez tytułu prawnego po rozwiązaniu umowy dzierżawy. Stąd też w dacie zameldowania, użytkownik nieruchomości nie posiadał tytułu prawnego i nie mógł dysponować nieruchomością. Sam formularz zgłoszenia został podpisany jedynie przez skarżącego, który w miejscu przeznaczonym na podpis właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem do lokalu, potwierdził swój pobyt w lokalu. Zatem w ocenie organu odwoławczego, wadliwie sporządzony formularz nie mógł stanowić podstawy zameldowania, na nieruchomości stanowiącej własność Miasta K. Zdaniem organu, do zameldowania niezbędne jest też ustalenie konkretnego adresu (vide wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 523/12).

Brak nadania numeru porządkowego uniemożliwia zatem zameldowanie.

Stąd też odwołania nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - poprzez błędne przyjęcie, że zarejestrowanie jego zameldowania na pobyt stały nastąpiło z naruszeniem prawa. Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Ponawiając dotychczasową argumentację skarżący podniósł, że jest uprawniony do zamieszkania w przedmiotowym budynku, bowiem nie został zobowiązany do jego opuszczenia wyrokiem Sądu. Sam adres istnieje od wielu lat, od czasu wybudowania przedmiotowego budynku i posługują się nim organy w korespondencji.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

W toku rozprawy sądowej skarżący dodatkowo zarzucił, że nieprawdą jest, że nie ma adresu (...). Na dowód tego okazał mapę miasta K. z 1991 r., która ukazuje budynki (...) i (...), a także okazał akt notarialny repertorium numer A (...) z (...) r. zawarty w Państwowym Biurze Notarialnym w K., w którym wymieniony jest budynek pod tym adresem. Dodał też, że jego mama zameldowana była pod tym adresem, na co okazał oryginał poświadczenia zameldowania oraz zapis w dowodzie osobistym. Także w aktach zgonu wpisany jest taki adres. Na dowód okazał odpis skrócony aktów zgonu A. S. i E. S. Wyjaśnił, że podczas dokonywania czynności meldowania pod wskazanym adresem po okazaniu aktu notarialnego, nikt nie domagał się żadnego poświadczenia. Na tej samej zasadzie zostali zameldowani żona i pasierb W. K. i K. K. Podał też, iż otrzymał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku, od której się odwołał, ale organ II instancji utrzymał ją w mocy. Nie złożył jeszcze skargi do Sądu na powyższą decyzję.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły wadliwość czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego, co musiało skutkować jej anulowaniem. Jest poza sporem, że skarżący przebywa w przedmiotowym budynku. Nie jest też rolą organu meldunkowego ocena, czy budynek nadaje się do zamieszkania. Jednak kwestia ta nie była przedmiotem rozważań organów administracji i nie skutkowała wydaniem decyzji o anulowaniu czynności zameldowania.

Z mocy art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1397), pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy, adres określa się przez podanie nazwy miasta (miejscowości), ulicy, numeru domu i lokalu - jeżeli jest wydzielony. Wątpliwości co do danych zgłoszonych do zameldowania lub wymeldowania, podlegają rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 1 ustawy).

Jednocześnie z mocy normy intertemporalnej, zawartej w art. 69 pkt 1 cyt. ustawy, postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej, dokonanej przed jej wejściem w życie, należy prowadzić na podstawie tej ustawy. Zameldowanie skarżącego na pobyt stały w formie takiej czynności nastąpiło w dniu (...) czerwca 2010 r., tj. przed wejściem w życie cyt. ustawy, czyli pod rządami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). Ustawa z 1974 r. przewidywała analogiczne rozwiązania prawne, gdy idzie o obowiązek meldunkowy (art. 5), definicję pobytu stałego (art. 6 ust. 1) oraz wymogi w zakresie adresu (art. 9b ust. 1 i 2). Adres podlegał określeniu m.in. przez podanie numeru domu.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy wykładni pojęcia "numer domu". Zdaniem organów administracji, w ewidencji miejscowości i adresów nie figuruje adres (nr budynku), pod którym skarżący został zameldowany.

Jednakże z akt postępowania wynika, że nawet organy administracji w korespondencji powoływały się na sporny adres. Taki stan rzeczy potwierdzają też dokumenty, okazane przez skarżącego w toku rozprawy sądowej. Jednocześnie skarżący przyznał, że ostateczną decyzją orzeczono nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku.

Zdaniem sądu administracyjnego, taki stan rzeczy nie pozwala na przyjęcie, że adres (numer samowolnie wzniesionego budynku), został nadany w sposób zgodny z prawem. Faktem jest, że przez wiele lat tolerowany był stan samowoli budowlanej oraz posługiwanie się adresem przez organy administracji oraz inne instytucje. Jednak numer budynku nie został nadany przez uprawniony organ w trybie wymaganym prawem. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725), przewiduje tryb ustalania numerów porządkowych i prowadzenie na tej podstawie ewidencji adresów (art. 47a cyt. ustawy). Ewidencja ta określa numery porządkowe budynków (art. 47a ust. 4 pkt 5 ustawy). Ustalenie numerów porządkowych należy do wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Brak numeru budynku (adresu) w ewidencji oznacza jednoznacznie, że właściwy organ go nie ustalił. Posługiwanie się adresem na mapie geodezyjnej, w akcie notarialnym, aktach stanu cywilnego, czy dowodach osobistych, nie może sanować braku nadania budynkowi jako zrealizowanemu samowolnie numeru porządkowego.

Zdaniem sądu administracyjnego oczywiste jest, że skoro nakazano rozbiórkę przedmiotowego budynku jako zrealizowanego samowolnie na terenie nieruchomości, do której ówcześni inwestorzy nie posiadali tytułu prawnego, to taki numer porządkowy nie mógł być nadany. Faktyczny pobyt skarżącego w takim budynku i posługiwanie się przez organy oraz instytucje adresem, nie sanuje zatem wadliwości czynności materialno-technicznej zameldowania. Brak właściwego adresu uniemożliwia bowiem zameldowanie. Adres zameldowania, o którym mowa w art. 9b ustawy z 1974 r. musi być adresem rzeczywistym, a użyte w nim numery muszą być nadane zgodnie z obowiązującym prawem i niedopuszczalna jest w tym względzie dowolność, nawet jeżeli adres jest zwyczajowo przyjęty. Zatem dla wskazania adresu niezbędne jest ustalenie numeru porządkowego nieruchomości (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Po 168/08, LEX nr 509787).

Nadto, w niniejszej sprawie istotny jest fakt, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 1974 r. przy zameldowaniu na pobyt stały osoba zgłaszająca zobligowana jest do przedstawienia potwierdzenia pobytu, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu.

Przedmiotowy budynek został wybudowany na nieruchomości, stanowiącej własność Miasta K.

Skarżący nie legitymuje się zgodą Prezydenta tego miasta na zajmowanie budynku. Zgody takiej nie posiadał też w dacie zameldowania. Formularz zgłoszenia skarżący podpisał sam. Tego rodzaju wadliwość formularza zgłoszenia oznacza niezgodność z prawem zameldowania. Jedynie legalny pobyt uprawnia do zameldowania. Bez znaczenia jest zaś fakt, że nie orzeczono eksmisji skarżącego z przedmiotowego budynku. Nakazano jednak jego rozbiórkę na mocy ostatecznej decyzji.

W konsekwencji, ustawowy obowiązek zameldowania (art. 24 ustawy z 2010 r.), może być realizowany jedynie wówczas, gdy spełnione zostały pozostałe przesłanki ustawowe. Taki też pogląd wyrażono w sprawach tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 158/19 i II SA/Gl 159/19, w których oddalono skargi osób, zameldowanych w przedmiotowym budynku. Stan faktyczny i prawny jest zaś analogiczny w niniejszej sprawie.

Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani uchybienia przez organy administracji regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

ec

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.